Ægir

Árgangur

Ægir - 01.06.1936, Blaðsíða 13

Ægir - 01.06.1936, Blaðsíða 13
Æ G I R 131 Borgundarhólmur. Af öllum hinum fögru eyjum Dan- merkur, mun Borgundarhólmur einna tilkomumest. Flatarmál eyjunnar eru 226 énskar fermilur og íbúatala 45 þúsund- ir manna. Málið, sem eyjarskeggjar tala er ólíkt öðrum mállýzkum Danmerkur; hafa menn reynt að varðveita það og hefur það tekist furðanlega. Leikrit eru samin á daglegu máli, kvæði ort og sung- in og í barnaskólum er ekki unnið gegn mállýzkunni, heldur þvert á móti kapp- kostað, að hún megi haldast. Pjóðskáld Borgundarhólms er nú fiskimaðurinn, málarinn, veilingamaðurinn og rithöf- undurinn H. P. Maagensen og á hann heima í Gudhjem, litlu þorpi á norður- strönd eyjarinnar. Hann skrifar oft á eyjarmáliiiu í Rönneblöðin og hvetur menn til að varðveita það. Síldveiði er mikill þáttur í atvinnu- lífi eyjarskeggja, og reykta sildiri er fræg, (de dajlia valsajnada sill). Þeir trúa ekki, að nokkur sá Dani sé til, sem ekki finn- ur muninn á síld, sem reykt er við sag og þeirra síld, sem reykt er við elnivið. Iðnaður er mikill (leirvöru, terracotta) og grjótnám. Frá Borgundarhólmi eru stærstu granitsteinarnir i brúnni yfir Litlabelti, en stærsti granitkletturinn, sem þaðan hefur verið sendur var sá, sem hinn mikli minnisvarði Niels Finsens var höggvinn úr, í Kaupmannahöfn. Borgundarhólms-klukkurnar, þekkja margir íslendingar, því þær voru til skamms tima víða hér í húsum og klukk- an á ganginum í Menntaskólanum er þaðan. Enn er sá iðnaður stundaður þar, en nú munu að eins fáir menn smíða slíkar klukkur, en 200 ára ábyrgð mun fást á þeim. (Klukkan í Mennta- skólanum munnú vera um 90 áragömul). Siglingamenn eru e}'jarskeggjar miklir og hafa ávalt verið taldir með beztu far- mörinum Dana. Nokkrir Islendingar hafa gengið á stýrimánnaskólann í Rönne og auk þess hafa fslendingar gengt þar em- bættum. Frd Borgundarhólmi voru gerð útskip í verzlunarferðir til íslands, einkum Norðurlandsins, Húsavíkur o. fi. staða; voru það einkum Providentia og Valde- mar, sem fóru þær ferðir — og varð ég hissa, þegar ég kom lil Rönne og byrj- aði nám á stýrimannaskóla þar, 4. júlí 1890, hve margir könnuðust við ísland og þekktu þar menn og ýms málefni. Hvort það hefur verið af því, að ég mætti þar meiri alúð en framandi sjó- menn mæta almennt, þar sem þeir eng- an þekkja, skal ósagt hér, getur einnig verið af þvi, að hér bjó gott fólk og býr. Mér vitanlega hafa auk mín gengið á Rönneskóla, Friðgeir Hallgrímsson skip- stjóri, síðar kaupmaður á Eskifirði og Guðmundur Kristjánsson skipstjóri, nú kaupmaður í Keflavík. Friðgeir giftist þar og var lengi btisettur í Rönne. Þeg- ar ég kom þangað, var þar bæjarfógeti, Olevarius, sem hafði verið sýslumaður í Múlasýslu. Hann var gíftur Þorgerði systur Tómasar Hallgrímssonar, sem lengi var læknir í Reykjavik, og í Svaneke var Guðni Guðmundsson læknir, frá Mýrum í DjTrafirði; hafði hann einnig gegnt læknisstörfum hér i bæ i nokkur ár. Faðir Riisbræðra var frá Borgundar- hólmi, var fyrst skipstjóri og siðar verzl- unarstjóri á Isaílrði (gamli Riis). Lækn- ir i Rönne er nú, Þórður Guðjohnsen frá Húsavík; má af þessu sjá, að kunn- ingsskapur hefur nokkur verið með ís- lendingum og Borgundarhólmurum og farið vel á. A eyjunni er mjög heilnæmt, fáir sjúk- dómar og fólk verður þar gamalt, eins

x

Ægir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ægir
https://timarit.is/publication/584

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.