Ægir - 01.11.1984, Blaðsíða 16

neitandi. Ég fæ ekki annað séð en
að þær forsendur sem lágu til
grundvallar aflamarksleiðinni
séu enn fyrir hendi og engin
breyting orðið þar á og því séu
jafnmikil rök fyrir því nú og var á
s.l. hausti að halda áfram á sömu
braut.
Við megum hins vegar ekki
gleyma því að þetta fyrirkomulag
vartekið upptil reynslutileinsárs
og því er hægt að breyta og lag-
færa þá ágalla sem fram hafa
komið. Sú reynsla sem við höfum
öðlast er margvísleg og skal ég
rekja þau atriði sem eru mikil-
vægust.
Að mörgu leyti hefur frant-
kvæmd aflamarksins tekist vel og
virðast útgerðarmenn og sjó-
menn hafa aðlagað sig vel að
breyttri stjórn eftir eðlilega byrj-
unarörðugleika.
Samskipti ráðuneytisins við
útgerðarmenn og sjómenn hafa
verið með ágætum þó svo að þeir
síðarnefndu hafi í mörgurn til-
vikum rekið mál sín af harðfylgi.
Samstarfið við Fiskifélag
íslands hefur verið mjög gott og
snurðulaust. Allir útreikningar í
úthlutun kvóta til einstakra fiski-
skipa gengu vel og ekki hafa
komið fram villur í þeim. Sveigjan-
leiki kvótakerfisins virðist ekki
vera nægilegur í mörgum til-
fellum og stafarþaðaf því m.a. að
skip eru bundin af meðaltali afla
þeirra s.l. 3 ár. betta meðaltals-
veiðimynstur, ef svo má kalla,
sem þannig myndast hefur í
mörgum tilvikum ekki hentað við
þær aðstæður sem skipin búa nú
við. Þetta á sérstaklega við urn
minni báta enda eru sveiflur á
milli ára e.t.v. mestar hjá þeim.
Einnig kemur þetta fram í mis-
munandi aflasamsetningu á milli
ára óg t.d. virðast mörg skip ætla
að eiga töluvert eftir af ýsukvóta
sínum í ár.
Samtenging allra veiða, þolfisk-
veiða og sérveiða, voru að mörgu
leyti erfið á árinu og stafar það af
því að reglur og fyrirkomulag sér-
veiða var ekki frágengið í megin-
atriðum um leið og reglurnar um
aflamarkið.
Þetta sama má segja um sam-
tengingu veiða og vinnslu og
virðist sem oft skorti á að hún
væri nægilega góð. Bar nokkuð á
þessu á s.l. vetrarvertíð og í
sumar þegar afli var sem mestur
á Vestfjarðamiðum og á Breiða-
firði.
Þótt deilt sé um hvort aukinnar
hagkvæmni hafi gætt í sjávarút-
vegi í ár verður ekki fram hjá því
litið að fiskgæði hafa batnað á
síðustu vetrarvertíð. Gæða-
skýrsla Fiskifélags íslands frá því
í vor ber þessu ótvírætt vitni, en í
henni má sjá að fiskgæði hafa tals-
vert aukist bæði í net og troll.
Þennan árangur má að einhverju
leyti þakka aflamarksfyrirkomu-
laginu. Framsal aflakvóta yfir til
annarra skipa heíur mælst rnis-
jafnlega fyrir. Framkvæmd þess-
ara framsala hefur gengið mis-
jafnlega en þó hefur ræst úr eftir
því sem á árið hefur liðið.
Fram til þessa hefur Sjávarút-
vegsráðuneytið heimilað 169
framsöl af aflakvótum milli skipa.
Þessi framsöl skiptast eins og hér
segir:
Milli skipa í eigu sömu
útgerðar 51 framsal, magn fisks
sem framselt het'ur verið er 8.821
tonn.
Milli skipa sem gerð eru út frá
sömu verstöð 97 íramsöl, rnagn
fisks sem framselt hefur verið er
8.232 tonn.
Milli skipa úr sitt hvorri ver-
stöðinni á grundvelli jafnra skipta
5 framsöl, magn fisks sent fram-
seldur hefur verið er 497 tonn.
Milli skipa í sitt hvorri vurslöð
inni að fenginni umsögn sveil.tr-
stjórnar og stjórnar sjómannaíé-
lags í viðkomandi verslöð l(>
framsöl, magn fisks sem framselt
hefur verið er 1.902 tonn. Alls
hefur því verið heimilað að franv
selja 19.543 tonn.
Heimildir til þess að framselja
aflakvóta á milli skipa þóttu
nauðsynlegar þegar reglur um
kvótaskiptingu botnfiskaflans
voru settar, þar sem kvótar ein-
stakra fiskiskipa réðust af veiðum
þeirra undangengin 3 ár eins og
ég gat um áður. Reglurnar binda
því einstök fiskiskip talsvert fortíð
sinni og því er svigrúm þeirra til
þess að mæta nýjum kringum-
stæðum, eins og breyttum
útgerðarháttum eða annarri afla-
samsetningu takmarkað. í slíkum
tilvikum hjálpa heimildir til
framsals upp á sakirnar og gerir
kleift að koma við hagræðingu í
rekstri skipa, sérstaklega hjá þeim
útgerðum sem eiga mörg skip
sem sum hver hafa e.t.v. lítinn
aflakvóta.
Þá hefur einnig komið í Ijós að
þessi möguleiki til framsals hefur
ýtt undir að skip hafi farið til
úthafsrækjuveiða og þar með
fækkað skipum í hinum hefð-
bundnu botnt’iskveiðum.
í mínum huga eru þessar reglur
urn framsal grundvöllur þess að
koma megi við hagræðingu og
sparnaði í rekstri fiskiskipa og þvl
séu þær óhjákvæmilegar í fyrir-
komulagi eins og aflamarksleið-
inni.
Það er hins vegar grundvallar-
atriði að aflamark sérhvers skips
ber að sníða sem mest eftir
þörfurn þess. Það er því nauðsyn-
legt að endurskoða kvóta skip-
anna í Ijósi reynslunnar, t.d.
meðalkvóta sem hafa verið fram-
seldir að hluta og ekki notaðir af
viðkomandi skipi. Einnig hafa
rækjuskip og loðnuskip framselt
töluvert magn. Ég tel eðlilegra að
endurákvarða ýmsa kvóta í UoSI
aðstæðna og reglur um skerðingu
528-ÆGIR