Ægir - 01.11.1984, Side 37

2.7. Gæðamat
Hvert flak var gæðaflokkað af
bremur matsmönnum sem mátu
óháð hver öðrum. Starfsmenn
Framleiðslueftirlits sjávarafurða,
önnuðust ferskfiskmatið, en auk
beirra höfðu matsmenn S.Í.F.
saltfiskmatið með höndum, en
eftirlitsmenn sjávarafurðadeildar
S.Í.S. ogS.H. höfðufreðfiskmatið
með höndum.
Ferskfiskmatið var framkvæmt
skv. reglugerð um mat á ferskum
hski (1970), en saltfiskmatið eftir
reglugerð um saltfiskmat (1973).
Samkvæmt þessum reglum er
fiskurinn flokkaður í fjóra flokka,
1- fl. er gallalaus vara en 4. fl.
úrkast, óhæfurtil manneldis. Lit-
blær á saltfiski og kúttsári var
metinn á eftirfarandi hátt: Eink-
unn 1: litur Ijós og eðlilegur,
einkunn 3: greinilega dökkur
litur, en einkunn 2: millilitur.
Freðfiskmatið var gert á upp-
þíddum flökum, eftir að búið var
að skera þunnildin frá, en flökin
og þunnildin voru metin sín í
hvoru lagi. Notað var matskerfi
sölusamtaka hraðfrystiiðnaðarins
(Valdimarsson, 1981), en skv.
því fá gallalaus flök einkunnina 5
en óhæfflökeinkunnina 1. Þunn-
iidin voru metin eftir sama kerfi.
2.2. Gagnaúrvinnsla
Úr matsniðurstöðum var unnið
á tvo vegu. í fyrsta lagi var meðal-
einkunn hvers hóps reiknuð og í
öðru lagi var reiknað út hlutfall
flaka (eða þunnilda) sem dæmd-
ust í „háan gæðaflokk". Til að
flök eða þunnildi dæmdust í
ákveðinn flokk þurftu a.m.k. tveir
matsmanna að vera sammála um
niðurstöðuna.
Fersk og söltuð flök sem
dæmdust í 1. flokk töldust vera í
háum gæðaflokki. Fyrir fryst flök
og þunnildi gilti hins vegar eink-
unn 4 eða 5. Við tölfræðiútreikn-
ingana voru einungis meðaleink-
unnir notaðar.
Tilraunirnar tvær voru gerðar
upp tölfræðilega, bæði sín í
hvoru lagi og saman. Fervika-
greining vargerðtil aðfinnaáhrif
hverrar meðferðar á matsniður-
stöður. Þannig var unnt að reikna
út svonefnd P gildi, sem er mæli-
kvarði á það hvort munur á milli
aðgerðahópanna er marktækur.
Nánari grein er gerð fyrir töl-
fræðiútreikningunum og niður-
stöðum þeirra í enskri útgáfu
þessarar greinar (Valdimarsson
o.fl., 1984).
3. NIÐURSTÖÐUR
Mjög fáir fiskar sýndu einkenni
um aðra galla en þá sem stöfuðu
af mismunandi aðferðum við
blóðgun og slægingu, enda voru
slíkir gallar, t.d. los og aðgerðar-
gallar, ekki teknir með í lokaupp-
gjörinu.
Nokkur munur var á niður-
Mynd 7. Tilhögun tilrauna með blóðgun og slægingu á þorski.
ÆGIR-549