Ægir

Árgangur

Ægir - 01.07.1989, Blaðsíða 60

Ægir - 01.07.1989, Blaðsíða 60
400 ÆGIR 7/89 tekið í heild, þá sé um talsverðan hagnað að ræða. Hér er fremur lagst á þá sveif að Landsvirkjun hafi nokkurn hagnað af við- skiptunum. Hitt hefur verið greini- legt gegnum árin að afkoma Landsvirkjunar er fasttengd geng- inu þar sem vextir af erlendum skuldum er helsti gjaldaþáttur fyrirtækisins. Til að skýra betur þann vöxt sem hefur verið í sjávarútvegi á síðustu tuttugu árum og sérstak- lega í kjölfar farsællar lausnar landhelgisdeilunnar, þá er sett fram á línuriti vöxtur fiskveiða síð- ustu 14 ára. Auk þess er á línurit- inu það magn í þorskígildum sem aflaðist á fengsælasta árinu fyrir þann tíma, eða árið 1965. Taka skal fram að þróun afurðaverðs sjávarafurða hefur verið á þann veg að íslendingar fá sífellt meiri vörur fyrir hvert þorskígildistonn. Hér kemur margt til, en nefna má stöðugt betri meðferð aflans, nýjar afurðir, greiðari flutningar milli landa o.m.fl. Hitt skiptir þó mestu að aukin eftirspurn eftir fiski vegna jákvæðrar umræðu um gildi neyslu hans sem heilsugjafa hefur valdið mikilli verðhækkun. Ekki má heldur láta sér skjótast yfir þau verðáhrif sem hafa orðið vegna mikillar efnahagslegrar velgegni mestu fiskneysluþjóðar heims. Áhrif Japana á heimsmarkaðsverð á sjávarafurðum vaxa í sama mæli og áhrif þeirra á efnahagslíf heims- ins. Þegar til lengri tíma er litið hefur hefðbundið neyslumunstur þeirrar þjóðar sem forystu hefur náð í alþjóðaviðskiptum, orðið útflutningsvara. Hvort fiskréttir Japana nái alþjóðavinsældum ístíl við enskan morgunverð eða amer- íska hamborgara skal ósagt látið. Á línuritiru eru því þorskígild- istonn ársins 1965 ekki fyllilega sambærileg við þorskígildistonn 1 988. Án þess að gerð sé á því sér- stök athugun verður ekki Ijóst hve mikill munur er á raunvirði þorsk- ígildistonns í dag og fyrir tuttugu árum en ekki virðist ólíklegt að láta muni nærri að raunverð per kg af þorski upp úr sjó hafi tvöfald- ast á þessum árum. Við lauslegan samanburð á verði á nokkrum innfluttum vörutegundum áranna 1965 og 1988, og verði á út- fluttum frystum þorskflökum sömu ár, fékkst eftirfarandi breyting verðhlutfalla: Fryst þorskflök/ Verðhlutföll Korn .................. 2.6 Tóbak ................ 1.1 Timbur ............... 2.2 Kaffi .................. 1.6 Olía .................. 0.9 Þannig að af nokkrum vöruteg- undum völdum af handahófi, er olían sú eina sem hefur hækkað í verði miðað við fisk og stafar sú hækkun að nokkru leyti af breyttri samsetningu innfluttra eldsneytis- tegunda, töluvert hærra hlutfall bensíns í innflutningi 1988, en var á árinu 1965. Líklegterað ítarlegri úttekt gefi mjög svipaða mynd af verðþróun, það er engin tilviljun að bifreiðainnflutningur hefur þrefaldast á þessum tuttugu árum og ferðalög íslendinga til sólar- landa margfaldast. Af þessum tölum og af þróun aflaverðmætis sem lesa má út úr línuritinu getum við séð í stórum dráttum að hve miklu leyti sjávarútvegur stendur undir hagvexti síðustu tveggja ára- tuga. Það er kaldhæðnisleg stað- reynd, í Ijósi almennrar umræðu þessa dagana, að sennilega þarf ekki annað til þess að íslenskur landbúnaður spjari sig án niður- greiðslna, en að einn kjarnorku- kafbátur farist suður á Reykjanes- hrygg. ídagergrunnur þjóðarhags ennþá frekar en áöur reistur á einni öflugri atvinnugrein, sjávar- útveginum. Þessvegna eiga stjórn- völd að kosta kapps um að hlúa að atvinnugreininni og enga áhaettu að taka sem gæti valdið hruni ' greininni. Fólk í landinu og sér í lagi Þeir fjölmiðlamenn sem matreiða fréttir í okkur, ættu að hafa í huga að afkoma starfsmanna og fyrir" tækja í sjávarútvegi ráðast aj fjórum meginstærðum. ífyrsta lag' af ástandi fiskstofna, í öðru lagi a> verði á erlendum markaði, þriðja lagi af hagræðingu innan fyrir" tækja í sjávarútvegi og fjórða og síðasta lagi af skráðu gengi kron- unnar. Þjóðin getur, hvernig sern að rekstrinum er staðið og vl° bestu náttúruleg skilyrði og haesta verð á erlendum markaði, blóð- mjólkað atvinnugreinina. Það e grátlegt að lesa greinar eftir vel- þenkjandi menn sem halda Þv fram að sjávarútvegur sem sé reki með styrkjum af almannafé °§ hallarekstri við hámarksverð og hámarksafla sé lýsandi dæmi urn skort á rekstrarhagræðingu. Máli er einfalt, þjóð flytur þá vöru ut sem hún stendur hlutfallsleg3 fremst f framleiðslu á. íslendingar flytja út sjávarafurðir vegna ÞesS að sú vara er framleidd með hag" kvæmustum hætti í landinu. E'n bestu fiskimið heimsins eru 8runn' auðlindin, en margar aðrar Þióð', eiga góð fiskimið án þess að n viðlíka árangri. Hvaða álykW" getum við dregið af þeirri reynd? stað- A.A.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Ægir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ægir
https://timarit.is/publication/584

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.