Ægir

Árgangur

Ægir - 01.07.1989, Blaðsíða 8

Ægir - 01.07.1989, Blaðsíða 8
348 ÆGIR 7/89 tekið upp fyrrnefnt skrapdagakerfi, þar sem heildarafla þorsks var skipt milli togara og báta og togurum ákveðinn viss dagafjöldi til að ná sínum hluta aflans, veið- um báta var stjórnað með tak- mörkunum á netaveiðum og svæðalokunum. Eftir því sem sóknargeta flotans óx fækkaði veiðidögum sem skipin höfðu til umráða, þannig var skuttogurum bönnuð þorskveiði árið 1977 í samtals 42 daga, en 1983 voru togurum bannaðar þorskveiðar samtals í 110 daga, þá var svo komið að allir botnfiskstofnar við landið voru að minnsta kosti full- nýttir (Hámarksjafnstöðuafla teg- undar náð). Færa má rök að því að nauðsyn- legt hafi verið fyrir íslendinga að ofveiða alla fiskstofna á íslands- miðum að loknum landhelgisdeil- unum til að tryggja rétt sinn til landhelginnar. Aðdragandi kvótakerfis Afli fór að dragast saman 1982 (sjá línurit 2.) og kröfum um breytta stjórn veiða óx fylgi. Ein- kennilegt er í Ijósi dagsins í dag að útgerðarmenn voru almennt and- vígir kvótakerfi til ársins 1983. Að vísu höfðu þeir slæm fordæmi, kvóti hafði verið á innfjarðarækju frá því á sjöunda áratugnum og kvóti var settur á síldveiðarnar 1975, hvorttveggja reyndist illa í fyrstu. Innfjarðarrækjan var kvóta- bundinn einstökum þéttbýlis- stöðum og einungis um heildar- kvóta að ræða, voru þar, og eru, talandi dæmi um óhagkvæmni heildarkvóta. Kvóti var festur á síldveiðunum með reglugerð nr. 280 1977, um var að ræða aflakvóta á bát, en leyfin voru ekki framseljanleg. A vertíðinni 1977 komu 200 tonn í hlut hvers báts. Af svo litlum kvóta leiddi að nótin sem er hagkvæm- asta veiðarfæri til síldveiða var of mikil fjárfesting fyrir einstaka báta. Eftir útfærslur landhelginnar 1972 og 1975, var stöðug aukning afla til ársins 1981. Velmegun á íslandi má að mestu rekja til upp- hleðslu fjármagns fengnu úr haf- inu kringum landið, þannig að tæplega tvöföldun aflaverðmætis æfti þegar frá liði að valda lífskjara- I muril 2 Árlegar breytingar heildarafla í þorskígildum 1980-1988 Þ.íg. 80000 60000 40000 ¦ • 20000- 0 - 20000 - 40000 - 60000 - 80000 100000 1 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 Ár byltingu hér á landi. Eðlilegt er að nokkur tími líði þar til viðbótar- tekjur vegna aukins afla fari a0 skila sér að fullum þunga inn i þjóðfélagið. Fjárfestingin þarf tíma til að borga sig áður en tekjuflæðis til aukinnar neyslu fer að gæ13- Vissulega var hagvöxtur mein a íslandi á seinni hluta 8. áratugar- ins en í öðrum OECD-ríkjum, Þ° ekki jafnmikill og við mátti búast. Fyrir því eru margar ástæður, t.a- hækkun verðs á olíu sem er stærs hluti útlendra aðfanga til veið- anna, en vafalaust var óhagkvæm stjórnkerfi fiskveiðanna nels dragbíturinn á aukinn hagvöxt. Blind velgengni fyrstu áranna eftir útfærslu landhelginnar gerð' það að verkum að hagkvæmnij>; stjómun fiskveiðanna virtist ek tímabær. Hagsmunaaðilar í sja* arútvegi á Austurlandi voru P öðrum framsýnni í þessum efnu og fluttu tillögur um kerfi aflakvota á hverju Fiskiþingi á síðari áru skrapdagkerfisins við I'11 hljómgrunn framan af. Árið 1y varð loks viðkomubrestur í loðnjJ' stofninum og veiði loðnu minn aði úr rúmum 600 þús. tonnU^ niðurf 13. þús. tonn. Áeftirfylg°0 minnkun þorskveiða um tæp þús. tonn., enn frekari aflabres fylgdi árið 1983 eins og sést á np' uriti 2. Á línuritinu er hægt að |e þróun heildarafla í þorskígildurn,'; níunda áratugnum. Af vinstfl má lesa breytingar á afla frá ari árs. Hinn stórfelldi aflabre* 1982-1983 leiddi til nuSanT|a breytingar meðal hagsmunaa ^ í sjávarútvegi og skapaði Srun völl að hagkvæmari stýringu vei anna. Þróun kvótakerfis 1984-1988 Ekki skorti á framsetningu fr* ' legs grunns að stjórnkerfi fy"r ' veiðar og hvatningu frá ^^15^!,! andi hagfræðingum um að
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Ægir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ægir
https://timarit.is/publication/584

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.