Ægir - 01.02.1992, Blaðsíða 28

80
ÆGIR
2/92
þarf að leyfa togurum og togbátum
að hafa poka með 70 mm möskva
um borð. Þennan poka á að gefa
leyfi til að nota á ákveðnum
svæðum þar sem líkur eru á að
gulllax veiðist.
Langhali
íslenskir togarasjómenn vita
ekki mikið um langhalann. Menn
hafa oft orðið varir við hann á
djúpslóð suður af landinu, en aldrei
í miklum mæli, ef frá eru taldar
nokkrar nætur í mars 1982. Þá
veiddist mikið af langhala á slóð
sem nefnist Rósagarður og út af
Berufjarðarál. Lengi hefur verið
vitað að Rússar veiddu talsvert af
langhala hér á árum áður. I nóv-
ember 1976 vartogarinn Karlsefni
frá Reykjavík tekinn á leigu til að
leita að langhala, en án verulegs
árangurs. Við veiðarnar var ein-
göngu notað botntroll af gerðinni
Balta og 1200 kg toghlerar, sem
ekki þætti merkilegur búnaður í
dag, því almennt er farið að nota
2500 kg toghlera og víða jafnvel
þyngri, ef togað er á miklu dýpi.
Til að hefja veiðar á langhala
þarf í fyrsta lagi að finna út hvaða
trollgerð hentar best. Ég tel að lík-
lega sé best að nota botntroll með
mikilli lóðréttri opnun, eða jafnvel
semi-flottroll, flottroll sem einnig
er hægt að nota sem botntroll.
Árið 1982, þegar langhalinn
veiddist í Rósagarði, þá var þar
lóðningarönd sem var laus við
botn, en þó ekki nógu ofarlega til
þess að vera veiðanleg í venjulegt
flottroll.
Þegar þessi rönd kom niður á
botninn (um miðnættið) þá feng-
ust þarna mjög góð höl. Reyndar
svo góð að menn lentu í hálf-
gerðum vandræðum við að ná inn
vörpunni og losa pokann. Sam-
kvæmt þesu er líklegt að fiskurinn
standi oft það fjarri botni að hann
náist ekki í hefðbundin botntroll,
en of nálægt botni fyrir flottroli og
því gæti semi-flottroll nýst vel.
Viðhorf til veiða á vannýttum
tegundum
Eins og fram kom hér áður þá
fékkst styrkur þegar byrjað var að
veiða úthafskarfa. Eitthvað slíkt
þarf að koma til, ef leita á að
öðrum tegundum.
Það virðist vera skoðun margra
að ekki eigi að styrkja menn til
slíkra athafna. Að styrkir mismuni
mönnum. Ég er þessu ósammála
því ef vel tekst til, þá njóta flestir
góðs af. Einnig þarf að tryggja
áhöfnunum einhverja umbun um-
fram kauptryggingu, því oft líður
langur tími áður en nokkur
árangur næst og hann næst ekki
nema þær helgi sig viðfangsefn-
inu.
Við þurfum að víkka sjóndeild-
arhringinn í okkar fiskveiðum. Við
getum ekki lengur einblínt á
þessar hefðbundnu tegundir sem
allar virðast vera fullnýttar og rúm-
lega það. Ég tel tímabært að gera
átak í því að gera út skip til að leita
nýrra tegunda og finna út hvaða
veiðarfæri henti best hverju sinni.
Við höfum mörg fordæmi fyrir
slíku.
Hér áður fyrr komu oft veiði-
leysisár hér við land og voru þá
gerðir út togarar til að leita nýrra
fiskimiða, sem varð til þess að ný
fiskimið fundust fjarri heimaslóð.
Á Grænlandsmiðum eru t.d. þekkt
mið sem kölluð eru eftir íslenskum
skipum sem þar hófu veiðar,
Jónsmið og Fylkismið. Einnig var
farið á Nýfundnalandsmið og í
Hvítahafið.
Við höfum í nokkrum tilfellum
tekið upp veiðar sem útlendingar
stunduðu áður hér við land. Helst
er þar að nefna grálúðuveiðar út af
Víkurál. Innan íslenskrar landhelgi
eru að mínu mati mörg svæði sem
eru lítið eða ekkert könnuð. Þau
helstu eru:
1. Svæði út með Reykjanes-
hryggnum, og norðan við
hann.
2. Svæði vestur af landgrunninu.
Þar var víða vart við grálúðu
þegar verið var að leita að
langhala árið 1976.
3. Svæði djúpt út af Kötlugrunni,
þar sem búrfiskur veiddist sl.
haust og þaðan austur með
landinu, allt austur að land-
helgi Færeyja.
Á öllum þessum svæðum tel ég
að dýpi neðan við 400 faðma
(u.þ.b. 700 metra) sé lítið kannað.
Allar tilraunaveiðar eru dýrar og
óvissuþættir margir. Efvil teksttil,
þá njóta allir góðs af og veiðarnar
geta staðið undir sér.
Ef hlutirnir hins vegar ganga
ekki upp, þá sitja menn uppi með
skuldirnar af þeim fjárfestingum
sem lagt var út í vegna veiðanna.
Helstu óvissuþættir eru:
a) Lítill eða enginn afli. (Getur
stafað af rangri tímasetningu á
veiðunum).
b) Ný veiðarfæri virka ekki. (Getur
verið af því að fiskur er ekki í veið-
anlegu magni eða gefur sig ekki til
af öðrum ástæðum).
c) Afurðir seljast illa eða alls ekki.
(Afurðir óþekktar, nægt framboð
af öðrum tegundum).
í lokin vil ég slá nokkrum
tölum yfir þann kostnað sem
reikna má með ef farið er í til-
raunaveiðar. Miðað er við einn
mánuð.
Olíukostnaður
Flottroll
Botntroll
Umbúðir
Breytingar á
vinnsludekki
Nýjar fiskvinnsluvélar
Togvírar
Ýmis undirbúningur
Launakostnaður
(minnst)
2-2.5 millj. kr.
4—7 millj. kr.
2-3 millj. kr.
0—1 millj. kr.
0-1 millj. kr.
2-10 millj. kr.
1-1.5 millj. kr.
0.5-1 millj. kr.
2.5 millj. kr:
Samtals 14-27 millj. kr.
í dæminu reikna ég með að
nýjar fisktegundir veiðist á miklu