Ægir

Årgang

Ægir - 01.02.1992, Side 39

Ægir - 01.02.1992, Side 39
2/92 ÆGIR mörgum tilfellum er hleypt beint ut ' sjó eftir notkun þó æskilegt Væri a& hlutleysa þessa þvotta- ausn áður en henni er veitt út (12). Niðursuða Mjög mismunandi vatnsnotkun er við niðursuðu eða frá 0-10 tQnn á tonn af fiski. Samkvæmt n°rskum heimildum (9) er frá- rennsli frá fiskibúðings og fiski- oiluverksmiðjum í Noregi um 9 jonn vatns á tonn hráefnis og OD7 styrkur frárennslisins um 650 mg/lftri sem svarar til þess að lyrirtækið mengi á við 77 manna 'búðarþlokk pr. tonn hráefnis, Sarnanber töflu um efnasamsetn- ln8u frárennslis frá íbúðarbyggð. S'ldarsöltun. ^atnsnotkun er ríflega 5-10 onn/tonn hráefnis með mjög m' air uppleystum efnum. Talið er að um 10-15% af hráefninu ari út með frárennslinu, aðallega 'ta, slóg og áta (20). Reyndar fer ftta mfög eftir því hver vinnslu- erðin er þ.e. hvort um heilsalt- a- hausskorna eða hausskorna og slógdregna síld er að ræða. . ntramt skiptir miklu máli um fit3 3 arst'ma er að ræða þar sem uinnihald síldar er mjög háð arstiðum. 1 norskri heimild (3) þá er magn P eystra efna frá norskri síldar- va?ns u eitir aö frárennslið (5 tonn sfJIS/t0nn hráefnis) hafði verið 'í meö 2-4 mm síu: bod •p. 5 lOOOOmg/lítri pr_ 20000mg/lítri Pi°te'n 6000mg/lítri A,a, 12000mg/lítri er af t>6SSU S°St ^versu mii<ð magn ^'nns'íu P'e^StUm e^num v'^ síldar- S^eiðarvinnsla ha. atnsnot'<un við þurrkun þorsk- tonnf?, Um 2 tonn a hráefnis- Mikið er af uppleystum efnum og loftmengun jafnframt talsverðu (20). Engar mælingar eru til um þetta. Hreinsunarmöguleikar Möguleikar til hreinsunar á frá- rennsli frá fiskiðnaði eru ýmsir. Síun eródýrasta hreinsunaraðferði sem völ er á. Árangur er mjög háður aðstæðum en miða má við að grófsíun geti minnkað þurr- efnisinnihaldið um allt að 40- 50%. Síurnar eru að ýmsum gerðum t.d. tromlusigti og halla- sigti. Tromlusigti er þannig upp- byggt að frárennslið er leitt inn í tromluna sem síar óuppleystu agn- irnar frá. Hallasigti er þannig að vatnið hripar niður í gegn en agn- irnar verða eftir. Þar sem nauðsynlegt er að ná burtu fitu úr frárennsli einkum í síldarvinnslu og við vinnslu á öðrum feitum fiski þá er hægt að gera það með svokölluðum fitu- gildrum. Fitugildrur eru í raun öfugur settankur. Fitan er eðlislétt- ari en vatnið og safnast því á yfir- borðið í „settankinum". Síðan er hægt að veiða hana ofan af. Svona fitugiIdrur eru á nokkrum stöðum en þó ekki alls staðar þar sem þeirra er þörf. Fullkomnara en jafnframt dýr- ara hreinsunarstig er hin svo- nefnda fleyting en gera má ráð fyrir að ná megi allt að 90% af þurrefni úr frárennsli með þessari aðferð. Fleyting byggir á því að lofti er dælt upp í gengum tank, þannig að loftbólur myndast sem flytja lífræna úrganginn upp á yfir- borð vökvamassans þar sem honum er síðan fleytt í burtu með sköfu. Til að auka virkni þessarar aðferðar og sérstaklega vegna þess að um 40% proteina í fiskholdi eru vatnsleysanlegt er oft blandað út í mengaða vatnið efnum sem fá óhreinindin til að flokkast saman, botnfalla eða fljóta upp á yfirborð- ið. Sem dæmi um svona íblönd- unarefni má nefna ál, járn, polym- 91 era og chitosan, sem er unnið úr rækjuskel (12). Síðasta en dýrasta hreinsunar- stigið er að leiða vatnið eftir áður- nefndar hreinsunaraðgerðir í þrær þar sem út í það er bætt vissum tegundum gerla sem lifa á líf- rænum næringarefnum og brjóta þau þannig niður. Síðan er vatnið síað í gegnum t.d. sand eða möl og að lokum t.d. sótthreinsað með blöndun klórs, til að drepa þá gerla sem ekki síuðust í burtu, áður en vatninu er hleypt út í sjó (12). Heimildaskrá Skriflegar heimildir: (1) Útstreymi gróðurhúsaloftteg- unda á íslandi árið 1990, skýrsla sérfræðinefndar umhverfisráðu- neytisins, Reykjavík, febrúar 1992. (2) Environmental science and en- gineering, ]. Glynn Henry and Gary W. Heinke, Prentice Hall, USA, 1989. (3) Fiskeindustriens vandproblemer, delrapport nr. 1, vandproblemer i den norske fiskeindustri, Ole Hjelmar og Ole Krog , Vand- kvalitetsinstituttet Horsholm, febrúar 1978. (4) Fiskeindustriens vandproblemer, delrapport nr. 1, Vandproblemer i den norske fiskeindustri, Ole Hjelmar og Ole Krog, Vand- kvalitetsinstituttet Hprsholm, febrúar 1978. (5) Fiskeindustriens vandproblemer, delrapport nr. 4, Opparbeider- ing av renset fisk, Poul Byskov, Kjell Halvorsen og Thor Thor- sen, SINTEF, Trondheim, júlí 1977. (6) Fiskeindustriens vandproblemer, delrapport nr. 5, Fiskemelsindu- strier, Peder Fosbol, A/S Atlas Ballerup, júní 1977.

x

Ægir

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Ægir
https://timarit.is/publication/584

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.