Morgunn - 01.06.1976, Blaðsíða 8

6
MORGUNN
hrjáðu þá. Að mörgum árum liðnum varð hann að lokum
upplýslur og lærði það sem hann hafði ætlað sér. Og þegar
fréttir fóru að berast af hugljómun hans — tók hann að kenna
mönnum leiðina til lausnar.
Hætt er við að ekki séu margir sem treystast til þess, eins
og Buddha, að afneita ást, valdi, auði og allsnægtum, og rjúfa
kærleiksrík fjölskyldubönd til þess eins að leita lausnar á erf-
iðri ráðgátu tilverunnar. Engu að síður verðum við fyrr eða
síðar að gefa þessari ráðgátu gaum: Hvers vegna þjást menn?
Og hvað geta þeir gert til þess að losa sig undan þjáningu?
Þeir skáldsagnahöfundar sem hafa óskalönd framtíðarinnar
að yrkisefni hafa brugðið upp framtiðarsýn af heimi, þar sem
tvennt af því, sem snart Buddha svo djúpt, er horfið: elli og
sjúkdómar. En jafnvel öll snilli eðlisfræðinnar hefur ekki
getað veitt þeim möguleika á að sjá, hvernig hægt er að út-
rýma aðalóvini mannsins: dauðanum. En meðan vér bíðum
þessara draumalanda og áður en viturlegra heimsskipulag get-
ur fært öllum mönnum öryggi og frið og fegurð og æsku, þá
verðum vér að horfast í augu við öryggisleysi á ótal sviðum,
hættur á hverju strái og endalausar ógnanir við hamingju vora
og sálarfrið. Eldur og stórflóð, farsóttir og jarðskjálftar, ófrið-
ur og yfirvofandi útrýming, má telja meðal þess sem ógnar
oss utanfrá. Og í hinum innra sálræna heimi mannsins er
hann hrjáður af göllum sinum — eigingirni, heimsku, öfund,
illgirni og græðgi, sem eru uppspretta þjáninga, bæði sjálfs
hans og þeirra sem umgangast hann.
Á þeim augnablikum í lífi voru, þegar vér verðum berg-
numin af hrifningu, til dæmis við að hlýða á yndislega tónlist
eða horfa á fagurt sólarlag, þá finnst oss að í hjarta alheimsins
hljóti að búa gleði og djúpur tilgangur. En þegar vér hins
vegar beinum athyglinni að stálköldum raunveruleikanum i
lífinu, sem ber með sér grimmd og hræðilega brostnar vonir,
þá komumst vér ekki hjá því að hera fram hinar óhjákvæmi-
legu spurningar, ef vér höfum nokkurn skilning, nokkurn
kærleika: Hvert í ósköpunum er takmark og tilgangur lífsins
utan þess augljósa og efnislega: að halda lífi? Hver er ég?