Sameiningin - 01.06.1935, Blaðsíða 78

126
miklu ákveðnar undir hinar ýmsu trúarjátningar kirkjunnar
en áður var.
Upp úr aldamótum aðhyltist séra Friðrik J. Bergmann
rneir og meir trúarkenningar ný-guðfræðinnar og snérist gegn
hinni fyrri stefnu sinni, samherjum sínum og kirkjufélagi;
en í annan stað stóð séra Jón Bjarnason sem fastast gegn
þeirri stefnubreytingu, þó aðrir skoðanabræður hans risu
einnig móti henni. Leiddi af þeirn skoðanamun deilur þær og
klofning innan kirkjufélagsins, sem að framan var lýst. En
sú er löngum reyndin jregar mikill skoðana-árekstur verður
og rnálin eru sótt af kappi, að aðiljum hættir til að lenda út
i öfgar. Það eitt er víst, að trúar-ágreiningur þessi hafði þau
áhrif á stefnu kirkjufélagsins, að með sarnþyktinni á kirkju-
þinginu 1909, er félagið klofnaði, var horfið enn rneir í rétt-
trúnaðar áttina að því er snerti bindingar-vald trúarjátninga,
taknrörkun á kenningarfrelsi presta og innblástur ritning-
anna.
Ekki hefir þó þar við setið. Á síðari árunr, einkum
síðan stríðinu lauk, og ekki óliklega fyrir áhrif hins hreytta
viðhorfs á öllum sviðum, senr spratt upp úr umróti þess,
hefir trúarstefna kirkjufélagsins fengið á sig drjúgum
l'rjálslyndari blæ, J)ó það standi sem áður djúpunr róturn í
jarðvegi evangelisk-Iúterskrar kristni. Verður það Ijóst af
málamiðlun þeirri, sern samþykt var á kirkjuþinginu 1923 í
samhandi við inngang sumra safnaða þeirra, sern fvrrum
höfðu gengið úr félaginu vegna trúarágreiningsins; voru þá
jafnframt úr gildi feldar samþyktir þær, senr gerðar höfðu
verið 1909 og 1910. Mun óhætt mega segja, að stefna, senr
forðast jafnt öfgar í íhaldssemi og framsókn, megi sín nú
mest í kirkjufélaginu, þó nokkur skoðanamunur kunni að
eiga sér stað innan þess, meðal lærðra sem leikra. Dregið
hefir einnig á síðari árum saman með kirkjufélaginu og inóð-
urkirkjunni íslenzku og samúð aukist þeirra á milli.
Saga starfsmála kirkjufélagsins sýnir það, að þau hafa
staðið og standa ineð allmiklum blóma.* Hvort þroski trúar-
lífsins hjá kirkjulýð þess hefir orðið samferða ytri vexli og
viðgangi, er örðugra að festa hendur á. Að því er nrarga
snertir, hefir að sjálfsögðu orðið hrestur á því, eins og reynd-
in er í öllum kirkjulegunr félagsskap. Jafnsatt er þó liitt, að
stór hefir einnig verið hópur hinna, sem lifað hal’a auðugu
*)Um vöxt kirkjufélagsins og- viögang, og efnahag þess, í tölum reiknað,
vísast tii skýrslu ritara þar að lfitancli.