Fréttablaðið - 07.05.2011, Blaðsíða 26
7. maí 2011 LAUGARDAGUR26
sex ár. Húsið brann árið 2008 og
hafa eigendur ekkert gert til þess
að bæta ástand þess. Ekki hefur
þó tekist að innheimta nokkuð frá
fyrirtækinu og eru skuldirnar, sem
nú skipta milljónum, komnar í lög-
fræðiinnheimtu.
Magnús Sædal Svavarsson, bygg-
ingarfulltrúi Reykjavíkurborgar,
segir að verið sé að ræða þessi mál
í kerfinu. Úttektin frá árunum 2008
og 2009 sé enn í fullu gildi, en eftir-
fylgnina vanti. Árferðið sé slíkt að
yfirvöld vilji beita öllum ráðum til
þess að sleppa við að beita fólk dag-
sektum, en ástæða þess að verið sé
að rukka Baldursgötu ehf. sé sú að
fyrirtækið hafi sótt um leyfi til þess
að rífa húsið, en svo gefist upp.
Erfitt að skilgreina eignahluta
„Það eru sérstakar skýringar við
hvert eitt og einasta mál,“ segir
Magnús. Eftir efnahagshrunið séu
flest þessara húsa sem standa auð
og niðurnídd komin í eigu gjald-
þrota fyrirtækja og þar með bank-
anna. Erfitt sé í raun að skilgreina
hver eigi hvað. Magnús nefnir húsið
við Frakkastíg 16 sem dæmi.
„Því húsi er öllu búið að rústa að
innan. Það var einstaklingur sem
keypti það á sínum tíma og ætlaði
gera það upp. Húsið komst svo í eigu
banka sem síðan varð gjaldþrota
og nú er búið að selja það úr því
gjaldþrotabúi. Nýi eigandinn kom
og ræddi við mig fyrir nokkrum
mánuðum og sagðist ætla að gera
það upp, sem var hið besta mál. En
svo hefur ekkert heyrst meira frá
honum,“ segir Magnús. „Þetta eru
afleiðingarnar af hruninu þegar
eignir skipta um eigendur og svo
hafa hugsanlega skiptastjórar eitt-
hvað með sumar eignirnar að gera.
Það er erfitt að átta sig á því hver á
hvað í þessu samhengi.“
Samkvæmt Magnúsi hefur borgin
tvö úrræði til þess að leysa úr þess-
um vandamálum. Eitt sé að beita
eigendur dagsektum og hitt sé að
fara í framkvæmdir á kostnað eig-
enda, með því að rífa húsin eða gera
við þau.
„Þetta er bölvuð hringavitleysa í
kringum þessi hús, það eru gríðar-
lega mörg ljón í veginum,“ segir
Magnús. „Og hvaða möguleika
eigum við að velja til þess að láta
okkar skattgreiðendur borga fyrir?“
Fá engin svör frá borginni
Magnús Skúlason, arkitekt og for-
maður Íbúasamtaka miðborgar,
segir borgina hafa verið afar trega
til þess að svara fyrirspurnum
samtakanna, þrátt fyrir ítrekaðar
tilraunir. Svörin berist einna helst
í gegnum fjölmiðla.
„Það þykir mér undarleg stjórn-
sýsla,“ segir Magnús. „Við höfum
sent bréf út og suður til borgar-
innar, til skipulagsráðs, borgar-
ráðs og borgarstjóra, en það fást
aldrei nein svör, nema í gegnum
fjölmiðla, sem hafa hjálpað okkur
mikið í þessum málum.“
Magnús tekur undir með nafna
sínum Sædal og segir að þrátt fyrir
úttekt borgarinnar á niðurníddum
húsum fyrir fjórum árum, vanti
algjörlega eftirfylgni. En það ferli
sem yfirvöld þurfi nú að grípa til
standi einfaldlega í byggingar-
reglugerð og henni þurfi að fylgja.
„Rót vandans er skipulagið.
Þegar það gerir ráð fyrir niður-
rifi og einhverjum risastórum
byggingum, þá hika yfirvöld við
að ráðast í framkvæmdir eða beita
dagsektum. Þetta bítur í skottið á
hvert öðru,“ segir Magnús.
Formaðurinn er þó skilningsrík-
ur varðandi vanda yfirvalda, þar
sem skipulagsmálin virðast vefj-
ast fyrir mönnum og hindri þar af
leiðandi framkvæmdir. Hann bend-
ir þó á að flest húsanna séu komin
í eigu bankanna og því sé ekki for-
svaranlegt að skýla sér á bak við
árferðið í samfélaginu þegar hikað
er við að beita menn dagsektum.
„Það er ekki lengur hægt að
skýla sér á bak við þetta væl um
að þetta séu vondir tímar og því
sé ekki hægt að beita dagsektum.
Það eru svo sannarlega ekki erfið-
ir tímar hjá bönkunum, nema síður
sé,“ segir Magnús.
Húsin lækki fasteignaverð
Að mati Magnúsar er ekki hægt að
bjóða borgarbúum upp á að hafa
þessi niðurníddu hús í nágrenni
sínu, þar sem þau meðal annars
lækki fasteignaverð nærliggjandi
eigna. Ekki sé hægt að líða að
ástandið sé slíkt, þrátt fyrir skipu-
lag. „Við erum enn að bíða eftir
heildarverndunarskipulagi. En þá
segir borgin að hugsanleg skaða-
mótamál geti orðið, en það verður
bara svo að vera. Það er dýrt að
gera mistök.“
Magnús segir að ein lausnin gæti
legið í því að borgin myndi eignast
ákveðin hús og endurúthluti þeim
til þeirra sem sjá sér fært að gera
við þau og koma þeim í stand. En
fyrst og fremst verði að hætta að
hika við að beita dagsektunum og
koma reglu á skipulagsmálin í mið-
borginni.
„Einn húseigandi eða lóðarhafi
hefur ekki rétt á því að troða á
lóðum annarra,“ segir Magnús.
„Og með því að taka ekki á því
að þessi hús drabbist niður, er
nákvæmlega það sem er að gerast.
Það er verið að troða á rétti ann-
arra. Það er eins og það sé engin
stjórn á þessari borg.“
Slökkviliðið á höfuðborgarsvæðinu er yfirleitt með reglulegt eftirlit með húsunum tvisvar í mánuði. Þá eru húsin skoðuð og
teknar ljósmyndir ef þörf þykir á því. Ef einhverjir ágallar finn-
ast er haft samband við húseiganda og segir Ólafur R. Magnússon,
deildarstjóri forvarnasviðs slökkviliðs höfuðborgarsvæðisins, slíkt
yfirleitt takast vel. Byggingarfulltrúi sé þá einnig upplýstur um
stöðu mála.
„Öryggismálum á þessum svæðum hafa verið fylgt fast eftir,“
segir Ólafur. „Flest þessi hús eru sæmilega byggð, en þetta er mjög
viðkvæmt svæði þarna í 101.“ Hann bendir þar á að mikilvægt sé að
húseigendur gangi þannig frá eignum sínum að börn og unglingar
nái ekki að komast inn. Ábendingar berist reglulega þar sem búið
sé að rífa frá hurðum eða gluggum í þeim húsum sem slökkviliðið
hefur eftirlit með.
„Auðvitað getur hver sem er, ef hann tekur sig til, komist inn í
þessi hús. En það má ekki gleyma því að þótt þau standi auð eru
þetta samt eigur fólks og alfarið ólöglegt að brjótast inn í þau,“ segir
Ólafur. „Ef það gengur illa fyrir húseiganda að loka sínu húsnæði,
hefur byggingarfulltrúi rétt á því að gera það á kostnað þeirra.“
Lagður er til þó nokkur mannskapur til þess að sjá um eftirlit með
húsunum og telur Ólafur að það sé í eins góðu fari og hægt er.
EFTIRLIT MEÐ HÚSUNUM TVISVAR Í MÁNUÐI
MAGNÚS SKÚLASON ARKITEKT OG FORMAÐUR ÍBÚASAMTAKA MIÐBORGAR
Magnús segir borgaryfirvöld helst svara íbúasamtökunum á svæðinu í gegnum fjöl-
miðla og telur það undarlega stjórnsýslu. FRÉTTABLAÐIÐ/VILHELM
FRAMHALD AF SÍÐU 24
Ef byggingarnefnd eða byggingarfulltrúi telja að útlit húss eða annars mannvirkis sé mjög ósnyrtilegt eða óviðunandi á annan
hátt, eða að óþrifnaður eða óþægindi stafi af og eigandi (umráðamað-
ur) sinnir ekki áskorun nefndarinnar/byggingarfulltrúa um úrbætur
getur hún látið framkvæma á hans kostnað þær endurbætur er hún
telur nauðsynlegar,“ segir í 61. grein byggingarreglugerðar.
Enn fremur segir í reglugerðinni að sé ásigkomulagi húss eða lóðar
þannig háttað að það sé óhæft til íbúðar og eigandi sinni ekki áskor-
un yfirvalda um úrbætur, geti sveitarstjórn ákveðið dagsektir þar til
úr hefur verið bætt.
„Að fengnu samþykki sveitarstjórnar getur byggingarnefnd látið
lagfæra, fjarlægja eða rífa mannvirki eða gera nauðsynlegar úr-
bætur á lóð, sbr. mgr. 210.2, allt á kostnað eiganda (lóðarhafa,
umráðamanns), en gera skal honum viðvart áður …“
EIGENDUR BERI KOSTNAÐ FRAMKVÆMDA
FRÉTTABLAÐIÐ/ARNÞÓR
BALDURSGATA BRENNUR Eldur kom upp á
Baldursgötu 32 árið 2008, en húsið hafði
þá staðið autt í um þrjú ár. Engar úrbætur
hafa verið gerðar á húsinu síðan.
Lára Magnúsardóttir formaður stjórnar
Ávarp
Guðrún Nordal, prófessor og forstöðumaður
Starfsemi stofnunarinnar árið 2010
Hallgrímur J. Ámundason verkefnisstjóri
Örnefni á Fimmvörðuhálsi
Þórunn Sigurðardóttir verkefnisstjóri
Nýfundið kvæði eftir Hallgrím Pétursson
Jóhannes Bjarni Sigtryggsson verkefnisstjóri
Handbók um íslensku: leiðarvísir um íslenskt mál
Svanhildur Óskarsdóttir rannsóknardósent
UNESCO og handritin
Margrét Hallgrímsdóttir þjóðminjavörður
Afhending handrita úr Þjóðminjasafni
Katrín Jakobsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra
Ávarp
Skráning á: www.árnastofnun.is fyrir 10. maí 2011
Nýtt og gamalt
Ársfundur Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum verður haldinn 11. maí nk. á Hótel Sögu, Harvard-salnum, kl. 8.15–10.
Á fundinum fer fram sá merki viðburður að þjóðminjavörður afhendir stofnuninni til varðveislu handrit úr Þjóðminjasafni
og eru þar á meðal skinnbrot frá miðöldum. Einnig ber til tíðinda að lesið verður upp nýfundið kvæði Hallgríms Péturssonar í
handriti í Uppsölum. Sagt verður frá nýjum örnefnum á Fimmvörðuhálsi, rætt um mikilvægi viðurkenningar UNESCO á íslenskum
handritaarfi og flett í nýútgefinni Handbók um íslensku. Einnig verður litið yfir starfsemi stofnunarinnar og til framtíðar.