Musica - 01.10.1948, Blaðsíða 22

Musica - 01.10.1948, Blaðsíða 22
í skini tunglsins ofskrifoði Bach litli fegurstu verk, er sowin höfðu verið fyrir orgelið. söngleikjahúsið, sem þá var heimsfrægt, og hlustaði auk þess á orgelleikarann Johan Adam Reinken, sem lék í Katrínarkirkjunni, en hann var einn af beztu mönnum hins norður-»þýzka orgelskóla, en brautryðj- andi hans var Hollendingurinn Swellink, en hann lagði mikla áherzlu á tæknina bæði í kóröllum sínum og frjiálsum „improvisationum", sem hann var snill- ingur í. Árið 1704 var Bach — eftir að hann hafði verið hirðhljóðfæraleikari í Weimar — kallaður til orgel- leikarastarfsins í Arnestadt. Hér fékk hann í fyrsta sinn á æfinni stórt og nýtt orgel til umráða og gat mikið til ótruflaður samið tónsmíðar. En hann fann brátt að hann þurfti að læra meira, sótti um frí, og lagði af stað fótgangandi hina löngu lsið til Lybek á fund danska orgelmeistarans, Didrik Buxtehude, sem var orgelleikari við Maríukirkjuna í Lybek, þar sem hann á hverju hausti hélt hina frægu kvöldtónleika sína, þar sem hann uppfærði verk eftir sjálfan sig og kom fram sem organleikari auk þess sem hann stjórnaði kór. Buxttíhude fæddist í Helsingborg árið 1637 og hafði verið orgelleikari í Helsingör þar til hann var kjörinn til að vera eftirmaður orgelmeistarans Franz Tunders sem orgelleikari við Maríukirkjuna. Hugmyndaflug og snilld Buxtehude var svo mikil, að aðeins Baoh hefur getað skyggt á snilli hans. Sér- staklega var Buxtehude 'þekktur fyrir Chanconnur sín- ar sjá eftirfylgjandi dæmi. Ferð Bachs til Lybek fékk m)ög mikla þýðingu fyrir tónlistarsöguna. Kynning hans af Buxtehude var hon- um svo kær, að hann skeytti ekki um að frí hans var aðeins veitt til þriggja mánaða heldur dvaldist hjá Buxtehude mun lengur. Ef til vill hafði Baoh hugsað sér að verða eftirmaður Buxtehude, sem var orðinn gamall maður, og Hklegt er, að hann hafi eggjað Bach til að vera kyrr, en em- bættinu sem eftirmaður Buxtehude fylgdi eitt skilyrði: Bach varð að giftast dóttur hans, en hún var þá 36 ára, en Bach aðeins 20. Endirinn varð sá, að Bach fór heim til Arnstadts áftur og fékk alvarlega áminn- ingu af kirkjuráðinu vegna hinnar löngu fjarveru hans. Að Badh hafði orðið fyrir áhrifum sem vöruðu allt Kfið skildu hinir ílhaldssömu kirkjuráðsmenn ekki. Bach fékk þarna forsmekkinn af vandræðum þeim, er ríkið og kirkjan áttu eftir að valda honum. Badh var auðmjúkur trúmaður, og hver tónn, er hann samdi er saminn til vegsemdar guði, en í mót- setningu auðmýktar hans við guð og hins hamingju- sama fjölskyldulífs hans, er þrái hans í deilum þeim, er hann átti í, e. t. v. fyrirlitning snillingsins á hinum smá'borgarlega hugsunar<hætti yfirvaldanna. Heitnili BocJis. M. a. kvörtuðu hinir háu herrar í kirkjuráðinu yfir því, að orgelleikur Baöhs væri öf mikið útflúraður, þar dfan á bættist að hann lét „ókunna jómfm" syngja úr kórnum sem hneykslaði hinar gömlu ,yhárkollur" sér- staklega. Þessi „ókunna jómfrú" varð seinna eiginkona Bachs, María Barbara, og varð móðir tveggja elztu sona hans. Hún dó ung, en sá áður snilli Bachs í fullum blóma. Framhald. 22 MUSICA

x

Musica

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Musica
https://timarit.is/publication/725

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.