Morgunblaðið - 14.12.2009, Qupperneq 23

Umræðan 23BRÉF TIL BLAÐSINS
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 14. DESEMBER 2009
DAGUR rauða nefsins var haldinn
föstudaginn 4. desember. Var þetta í
annað skiptið sem deginum er fagnað
hérlendis en hugmyndin á rætur sín-
ar að rekja til Bretlands þar sem hóp-
ur grínista vildi nota hæfileika sína til
góðra verka. Markmiðið er að fá sem
flesta til að gera sér glaðan dag um
leið og stutt er við verðugt málefni.
Hérlendis lagði fjöldi listafólks til
hæfileika sína og vinnu með afar óeig-
ingjörnum hætti til að gera dag rauða
nefsins að veruleika. Föstudaginn 4.
desember fengu landsmenn að njóta
allra þeirra bestu grínhliða í söfn-
unarþætti fyrir Barnahjálp Samein-
uðu þjóðanna (UNICEF). Fyrir alla
þá mikilsverðu vinnu erum við sem
stöndum að UNICEF á Íslandi afar
þakklát.
Íslendingar gjafmildir í
skugga efnahagsþrenginga
Söfnunin þann 4. desember gekk von-
um framar og fóru framlög frá ís-
lenskum almenningi fram úr björt-
ustu vonum skipuleggjenda. Enn og
aftur sannaðist að Íslendingar láta
sig réttindi og neyð barna varða –
bæði á Íslandi sem og í fjarlægum
löndum. Drifkrafturinn hér að baki er
sú sannfæring að öll börn eigi rétt á
mannsæmandi lífi; að hvert einasta
barn eigi rétt á heilsuvernd, menntun
og vernd gegn ofbeldi og misnotkun.
Það gera sér ekki allir grein fyrir
hve miklu UNICEF getur áorkað
fyrir framlög frá fámennri þjóð eins
og hinni íslensku. Til að varpa á það
örlitlu ljósi nefnum við sem dæmi að
vegna örlætis Íslendinga á degi rauða
nefsins getur UNICEF útvegað
bóluefni gegn mislingum fyrir rúma
sjö og hálfa milljón barna, en þessi
skelfilegi sjúkdómur leggur tæplega
tvö hundruð þúsund börn í valinn á
hverju ári. Það er því ljóst að með
framlagi sínu hafa Íslendingar snert
og bjargað lífum ótal bágstaddra
barna í fátækari ríkjum heims.
Stærri gjöf er ekki hægt að veita.
Fyrir hönd þeirra barna sem njóta
góðs af framlagi Íslendinga þakkar
UNICEF á Íslandi landsmönnum
kærlega fyrir og óskar þeim gleði-
legra jóla.
ÞÓRUNN
SIGURÐARDÓTTIR
stjórnarformaður UNICEF
STEFÁN INGI
STEFÁNSSON,
framkvæmdastjóri
UNICEF á Íslandi.
Gleði á degi rauða nefsins
Frá Þórunni Sigurðardóttur
og Stefáni Inga Stefánssyni
Stefán Ingi
Stefánsson
Þórunn
Sigurðardóttir
ÁSTAND þjóðfélagsins þá mánuði
sem liðnir eru frá hruni einkabank-
anna og reyndar flestra fjár-
málastofnananna á sér engan sam-
anburð í Íslandssögunni. Kröftug
mótmæli enduðu með stjórnarslitum
þeirra flokka sem stóðu hina marg-
umtöluðu vakt í aðdraganda og eft-
irleik hrunsins. Síðan birtust Icesave
skuldirnar smám saman sem og aðr-
ar skuldir. Á líkan hátt og borgarís
sem rekur að landi, fyrst sést mein-
laus toppurinn í fjarska, en við
ströndina er hann orðinn risavaxinn,
ógnvekjandi og óviðráðanlegur.
Kannski má líkja þessu við Sturl-
ungaöld, nema að nú flýtur ekki blóð.
Höfðingjar bárust þá á banaspjót um
yfirráðin og að endingu gekk þjóðin
Noregskonungi á hönd. Kannski
fyrst og fremst til að koma í veg fyrir
meira mannfall. Síðan eru liðnar sjö
og hálf öld og höfum við haldið friðinn
að mestu. Í staðinn var stundað
þrætubókarlist hvers konar og valda-
brölt. Eftir að frelsi og lýðræði var
komið á urðu átökin á pólitíska svið-
inu eins hatrömm og hugsast getur.
Persónuleg, óvægin og ætíð háð í ná-
vígi til þess að skapa sínum flokki
sem besta stöðu sem og hans stefnu-
málum. Við höfum blessunarlega að
langmestu verið laus við bein hern-
aðarátök en ef við sækjum samlík-
ingu við þau má segja að við stöndum
í stríði. alla vega fjárhagslegu við aðr-
ar þjóðir. Á meðan ríkir hér borg-
arastyrjöld innanlands, alla vega leit
að sökudólgum og ábyrgðarmönnum
hrunsins sem og þeim sem fóru á svig
við lög og reglur. Og meðan vill rúm-
ur þriðjungur þjóðarinnar draga okk-
ur okkur langleiðina inn í Evrópu-
sambandið þar sem býður okkar 500
miljóna manna ríkjasamband. Þetta
sama samband, sem við, með aðild
okkar að EES í bland við eigin sof-
andahátt og aðgátsleysi, kom okkur í
þessa stöðu sem við erum nú í. Meðan
á þessu stendur er gengið í hvers
annars skrokk í sölum Alþingis og þá
helst í nafni og með hag sins flokks að
markmiði. Ekki þarf mikinn hern-
aðarfræðing til að sjá að þetta er von-
laus vígstaða sem við Íslendingar er-
um komnir í. Við þurfum því að
breyta henni okkur í vil hið fyrsta.
SIGURÐUR INGÓLFSSON,
sjálfstætt starfandi.
Að standa sig fyrir
sinn flokk
Frá Sigurði Ingólfssyni
Þorlákur Jónsson og
Jón Baldursson efstir hjá BR
Cavendish tvímenningi Brids-
feálgs Reykjavíkur lauk með sigri
Jóns Baldurssonar og Þorláks Jóns-
sonar.
Lokastaðan var þessi
Jón Baldursson - Þorlákur Jónsson 1732
Hrólfur Hjaltason - Oddur Hjaltason 1413,5
Sveinn R Eiríksson - Ómar Olgeirss. 1401
Kristinn Þórisson - Ómar F. Ómarss..
1032,5
Símon Símonars. - Birkir Jónsson 1006
Einar Jónsson - Hjálmtýr Baldurss. 639
Næst verður jólasveinatvímenn-
ingur BR
Bridsfélag Hafnarfjarðar
Aðalsveitakeppni Bridgefélags
Hafnarfjarðar hófst mánudaginn 7.
desember með þátttöku 14 sveita.
Sveit Guðlaugs Sveinssonar var
óstöðvandi fyrsta kvöldið og er með
fullt hús stiga eftir 2 leiki. Efstu
sveitir:
50 Guðlaugur Sveinsson
41 Högni Friðþjófsson
36 Sæblik
36 María Haraldsdóttir
35 Ingimundur 1 og 8
Spilmennska hefst kl. 19 í Flata-
hrauni 3 Hafnarfirði. Tveir 16 spila
leikir á kvöldi. Tvö kvöld fyrir ára-
mót og áframhald á nýju ári.
Bridsdeild FEB í Reykjavík
Tvímenningskeppni í Ásbyrgi í
Stangarhyl fimmtudag 10. des.
Spilað var á 11 borðum Meðalskor
216. Úrslit í N-S
Magnús Oddson - Oliver Kristóferss. 251
Albert Þorsteinsson - Bragi Björnss. 231
Sigurður Jóhannss. - Siguróli Jóhannss 228
Ægir Ferdinandss. - Þröstur Sveinss. 222
A-V
Örn Ingólfsson - Örn Ísebarn 276
Hilmar Valdimarsson - Óli Gíslason 274
Magnús Jónsson - Gunnar Jónsson 246
Helgi Hallgrímss. - Jón Hallgrímss. 242
Guðrún og Haukur unnu
minningarmótið í Gullsmára
Spilað var á 13 borðum í Gull-
smára fimmtudaginn 10. desember.
Úrslit í N/S:
Guðm.Magnúss. - Leifur Kr.Jóhanness. 344
Guðrún Hinriksd. - Haukur Hanness. 326
Þorsteinn Laufdal - Jón Stefánsson 321
A/V
Ernst Backman - Hermann Guðmss. 329
Bent Jónsson - Garðar Sigurðsson 316
Díana Kristjánsd. - Ari Þórðarson 302
Og efstu pör í Minningarmóti um
Guðmund Pálsson, sem lengi var
forvígismaður félagsins, urðu:
Guðrún Hinriksd. - Haukur Hannesson
1283
Þorsteinn Laufdal - Jón Stefánsson 1236
Ármann J.Láruss. - Sævar Magnúss. 1226
Sigurður Njálsson - Pétur Jónsson 1196
Guðm. Magnúss. - Leifur Jóhanness. 1181
Spilað í næstu viku að venju.
BRIDS
Umsjón Arnór G.
Ragnarsson| norir@mbl.is
Bænin er and-
ardráttur trúarinnar.
Án bænarinnar deyr
trúin, líf hennar fjarar
út. Því er bænin lykil-
atriði í trúarlífi sér-
hvers manns. Til þess
að trúin nái að vaxa og
þroskast með ein-
staklingnum verður
hún að vera lifandi. Og
lifandi verður hún að-
eins ef við eigum sjálf samfélag við
Guð, mót við hann og samtal. Þar
er bænin svo mikilvæg. Bænin er líf
í sjálfu sér, lífgefandi fyrir sálina,
fyrir trúna.
Mikilvægt er að bænin sé í takt
við líf mannsins, að hún falli að
hrynjanda lífsins. Því er svo gott að
biðja morgunbænar, kvöldbænar,
borðbænar o.s.frv. og vera í takt
við það sem gerist í iðu dagsins.
Bænin þarf ekki að taka langan
tíma, enda er það afstætt hvað er
„langur tími“. Mikilvægt er þó að
sá tími sem þú gefur þér til bæna
sé notaður til bæna en ekki ein-
hvers annars. Bænin er samfélag
og samtal við Guð, við erum ekki að
tala við einhvern annan á meðan,
við gefum Guði alla athygli okkar í
bæninni.
Þegar ég bið með börnunum mín-
um þá notum við bæði bænir sem
aðrir hafa samið og hafa lifað með
þjóðinni og okkar eigin bænir, bæn-
ir frá eigin brjósti. Við höfum not-
ast við lítið kerfi fyrir þessar per-
sónulegu bænir okkar, kerfi sem í
raun er fjórskipt og ég
veit að margir aðrir
notast við eins eða
svipað kerfi, en engu
að síður vil ég fá að
deila þessu með ykk-
ur: Að lokinni signingu
og bænaversi þá íhug-
um við fyrst hvað það
er sem við viljum biðja
Guð um. Hvað vilja
börnin að Guð gefi
þeim eða geri fyrir
þau? Þetta getur t.d.
verið: góð heilsa, að
ganga vel á íþróttamóti, að hjálpa
þeim í einhverjum tilteknum að-
stæðum o.s.frv. Þegar börnin hafa
nefnt hvað það er sem þau vilja
biðja Guð um, þá biðjum við saman
um það og gjarnan leiða börnin
sjálf bænina, biðja með sínum eigin
orðum. Því næst íhugum við hvað
við viljum biðja Guð um að taka
burtu frá okkur. Oft nefna börnin
að þau vilji biðja Guð um að taka
burtu hræðslu (t.d. við myrkrið),
leiða, reiði o.s.frv. Þegar þetta hef-
ur verið rætt og íhugað er beðið til
Guðs og hann beðinn um að taka í
burtu það sem nefnt var. Á eftir
þessu veltum við því fyrir okkur
hvern við viljum biðja Guð um að
passa. Það er að biðja fyrir ein-
hverjum. Þarna nefna börnin gjarn-
an foreldra sína, systkini, ömmur,
afa, vini og ættingja. Síðan er bæn-
in beðin og eins og áður leiða börn-
in gjarnan sjálf bænina. Að lokum
eru börnin beðin um að íhuga hvað
það er sem þau vilja þakka Guði
fyrir. Þá koma upp orð eins og; líf-
ið, gleðina, að við erum frísk, fyrir
mömmu og pabba o.s.frv. Þau fá
svo að biðja þessarar þakkarbænar.
Þegar þessi fjórskipta bæn er búin
þá biðjum við saman Faðir vor og
endum bænastundina.
Þetta form hefur gefist vel á
mínu heimili og nota ég það ýmist
með börnunum sitt í hvoru lagi eða
saman. Með þessu móti tel ég að
við hjálpum börnunum að útvíkka
bænalíf þeirra. Að það er mikilvægt
að átta sig á því að við getum beðið
Guð um að hjálpa okkur með alla
hluti. Að það er mikilvægt að biðja
fyrir öðrum og ekki síst mikilvægt
að þakka fyrir. Á þennan hátt verð-
ur bænin meira lifandi (a.m.k. fyrir
mínum börnum) og um leið sterkari
fyrir trúarlífið. Fyrir utan það að
verja tíma með börnunum sínum
eru það bara svo óendanlega dýr-
mætar og svo nærandi stundir. Fá
að heyra hvað þessir litlu englar
eru að hugsa og íhuga og hvað þau
eru að fást við. Það er ekkert eins
gott og að liggja uppi í rúmi á
kvöldin með barninu sínu, vera bú-
in að biðja með því og finna hvernig
kyrrðin og róin færist yfir barnið
og það sofnar vært og rótt. Og er
það ósjaldan sem maður sofnar þar
líka sjálfur.
Verum dugleg að biðja með börn-
unum okkar.
Beðið með börnunum
Eftir Vigfús Þór
Árnason » Verum dugleg að
biðja með börnunum
okkar.
Vigfús Þór Árnason
Höfundur er sóknarprestur
í Grafarvogssókn.
BANKAR og verð-
bréfamarkaðir
hrundu. Verða þá
samskonar bankar
reistir úr rústunum
eða ætlum við að læra
af reynslunni?
Fyrir einkavæðingu
voru bankarnir hefð-
bundnir viðskipta-
bankar. Einkavæddu
bankarnir voru líka
fjárfestingarbankar,
sem utan við hefðbundin banka-
viðskipti kaupa fyrirtæki, hlutabréf
o.fl og lána svo öðrum fyrir kaup-
um, jafnvel með veði í eigninni.
Bankarnir höfðu þá mikla trú á
nýjungum eins og erfðatækni og
netfyrirtækjum og gengu viðskipti
banka og fjármálamarkaða með
þess konar fyrirtæki og hlutabréf
hratt fyrir sig. Þegar tæknibólan
svo sprakk höfðu bankarnir lánað
stórar fjárhæðir í allskonar loft-
bólufyrirtæki en fengu lítið til
baka.
Þeir hætta þá að lána og pen-
ingaflæðið stoppar. Eina leiðin út
úr þeirri lánsfjárkreppu var að
finna raunverulegar eignir sem
hægt væri að lána út á. Þeir litu í
kringum sig, leituðu og fundu. Það
voru skuldlaus verðmæti allt í
kringum þá. Fólk bjó í íbúðum sem
hægt var að veðsetja, menn höfðu
byggt upp fyrirtæki sem voru jafn-
vel skuldlaus og fyrirtæki í al-
mannaeigu og auðlind-
ir var einnig hægt að
veðsetja ef eignarhald
væri fært til ein-
staklinga.
Áróðursvélin fór í
gang og sérfræðingar
fóru að tala um dautt
fjármagn sem þyrfti að
virkja og bundið fé
sem þyrfti að losa, svo
það gæti leitað hæstu
ávöxtunar á verð-
bréfamörkuðum. Þessi
hugmynd, að rétt væri
að ná út þeim fjár-
munum sem bundnir voru í eignum
landsmanna og auðlindum, varð
síðan allsráðandi. Stjórnmálamenn
veittu skattaafslátt á hlutabréf og
lækkuðu fjármagnstekjuskatt og
bankarnir fóru aftur að lána. Með
einkavæðingu og skuldsettri yf-
irtöku var virði eigna breytt í pen-
inga og veðið sett á fyrirtækin.
Með framsali kvóta var hægt að
veðsetja aflaheimildir og ná í pen-
inga út á fiskinn í sjónum. Allt átti
að veðsetja, húsin okkar, bíla, fyr-
irtæki og tónlistarmenn voru jafn-
vel farnir að veðsetja lögin sín. Til
að auka veðhæfni var síðan beitt
bókhaldsbrellum eins og að skrá
tilvonandi hagnað fyrirtækis sem
eign og endurskoðendur færðu við-
skiptavild upp svo braskarar gátu
keypt sömu eignina fram og til
baka og endurskuldsett. Þó að
þessar eignir hafi verið að þvælast
á milli manna og grúbbuskelja þá
er rangnefni að kalla það eigna-
bólu. Það eina sem bólgnaði var
veðið, sem þandist út meir og meir
þangað til bankamenn og endur-
skoðendur urðu uppiskroppa með
hugmyndir um hvernig hægt væri
að kreista út meiri peninga úr
þessum löngu yfirskuldsettu eign-
um. Bankar hætta þá að lána en
sjá helst vonarglætu í veðsetningu
náttúruauðlinda, loftslagskvóta,
virkjana o.fl.
Lærdómurinn hlýtur að vera að
þessa ólíku starfsemi innan bank-
anna þurfi að aðskilja. Fjárfesting-
arbankar eru fyrir þá sem stunda
verðbréfaviðskipti og spákaup-
mennsku. Viðskiptabankar eiga að
standa sér, óháðir flokkum og
hagsmunasamtökum, og þjóna
efnahagslífinu, einstaklingum og
fyrirtækjum.
Endurreisn á sandi ?
Eftir Guðmund
Guðfinnsson
Guðmundur
Guðfinnsson
» Það þarf að læra af
reynslunni þegar
bankar hrynja.
Höfundur er bakari.
MORGUNBLAÐIÐ birtir alla
útgáfudaga aðsendar umræðu-
greinar frá lesendum. Blaðið
áskilur sér rétt til að hafna grein-
um, stytta texta í samráði við höf-
unda og ákveða hvort grein birtist
í umræðunni, í bréfum til blaðsins
eða á vefnum mbl.is. Blaðið birtir
ekki greinar, sem eru skrifaðar
fyrst og fremst til að kynna starf-
semi einstakra stofnana, fyr-
irtækja eða samtaka eða til að
kynna viðburði, svo sem fundi og
ráðstefnur.
Innsendikerfið
Þeir sem þurfa að senda Morg-
unblaðinu greinar eru vinsamlega
beðnir að nota innsendikerfi
blaðsins.
Móttaka aðsendra greina