Austurland


Austurland - 23.12.1968, Blaðsíða 7

Austurland - 23.12.1968, Blaðsíða 7
JOLIN 1968 AUSTURLAND Árið 1957 kemur hingað for- stjóri skógræktardeildar Heiða- félagsins danska, Birgejr Steen- strup. Ferðaðist 'hann víða um landið. Sama sumar kom í stutta heimsókn prófessor Bertil Lind- quist, sem þá var orðinn for- stöðumaður grasgarðsins í Gauta- borg, en garður sá er mikið fyr- iríæki, sem bezt má marka af því, að hann hafði tugi manna um heim allan að safna trjám og jurtum í garðinn. Lundquist hafði annars um niokkurt skeið áður verið prófessor í skógrækt við Stokkhólmsháskóla, allumdeildur maður, sem kemur fram með mikið af nýjum hugmyndum. Árið 1960. Þá kemur hingað í stutta heimsókn prófessor Tikhó- mírov frá Leningrad, kunnur grasafræðingur. En aðalheimsókn þessa árs er prófessor Herbert Hesmer frá háskólanum í Bonn í Þýzkalandi, einn kunnasti vís- indamaður Þjóðverja í ræktun grenis. Hann var einnig sendur hingað af sambandsstjórninni í Bonn og var það árangur af komu dr. Köhlers árið áður. Próf. Hesmer ferðaðist um ísland í heilan mánuð og befur enginn útlendingur kynnt sér skógrækt okkar jafn rækilega. Hann var dæmigerður fulltrúi hinnar þýzku nákvæmni. Hann tók ósköpin öll Níels Dungal prófessor og Bertil Lindquist, pirófessor frá Gautaborg. Hann hafði skrifað ritgerð um íslenzka birkið, og erindi hans hér var að afla sér sýnishoma af því. Næsta ár koma tveir ágætir Norðmenn, Hans Berg, héraðs- skógameistari í Örsta á Sunn- mæri, og Eivind Bauger, tilrauna- stjóri við vestnorsku skógræktar- tilraunastöðina á Steini, skammt sunnan við Björgvin. Báðir gáfu þeir okkur góð ráð, en Hans Berg hafði kynnzt íslendingum mjög vel, haft margt ungt fólk héðan í vinnu, t. d. Þórarin Rálsson frá Skeggjastöðum í Fellum, Oddnýju Sigurðardóttur Sveinssonar á Reyðaifirði og Margrétu Gutt- ormsdóttur frá Hallormsstað. Þetta sama sumar kemur einnig hingað Christensen, forstöðumað- ur jólatrjáadeildar Heiðafélags- ins d-anska. Árið 1959 er aðeins eitt erlent nafn í gestabókinni: Dr. Köhler, skógræktarfulltrúi við sendiráð Vestur-Þýzkalands í Stokkhólmi. Var hann gagngert sendur af stjórn sinni til þess að kynna sér skógræktarstarfið hér. Koma hans toar sannarlega ávöxt fyrir bkkur, eins ög síðar vei'ður að vikið. af myndum og alltaf þrjár mynd- ir af hverju mótífi, sína með hverri ljósstilJingu! Próf. Hesmer hafði með sér að gjöf sýnishorn af plöntunarverkfærum. Við höf- um síðan notað hér mjög mikið eitt þeirra, hina svonefndu bjúg- skóflu, sem er fljótvirkara áhald en hakamir, sem áður voru not- aðir. Notkun þeirra leiddi af sér, að við gátum lækkað ákvæðis- vinnutaxtann við plöntun um helming. Hafa þeir þannig sparað okkur milljónir króna á þeim sjö árum sem þeir hafa verið notað- ir. Próf. Hesmer skrifaði mikið um för sína hingað, m. a. ýtar- lega skýrslu til landbúnaðar- ráðuneytisins. 1 árbók háskóla síns árið 1964 er ritgerð eftir hann, sem heitir „Breytingar á ásýnd skóga jarðarinnar á vor- um tí'mum". I henni eru m. a. þrjár litmyndir úr Islandsferð- inni, 'þar af ein af ungu Síberíu- lerki héðan frá Hallormsstað, en þar hafði mælzt 1 m langur ár- sproti árið áður. Á einum stað í ritgei'ðinni kemst hann svo að orði: ,,Aðdáunaiverður er sá dugn- aður, sem sýndur er í mörgum löndum með erfiðum vaxtarskil- yrðum, við að rækta nýja skóga, t. d. á Islandi, þar sem hin köldu sumur með aðeins 11 stiga júlí- hifa hamla mjög vexti skóga. En þar hefur tekizt með sérstaklega markvissum kvæmarannsó'knum að finna mjög þroskavænleg kvæmi af síberísku lerki og einn- ig sitkagreni og Alaskaösp, seni vaxa langtum betur en hinir náttúrlegu birkiskógar". Árið 1961. Snemma í júní koma hingað 2 Norðmenn. Ann- ar þeirra, Ch. D. Kohman, var þá forstjóri trjáfræstofnunar norska ríkisins, en um þá stofn- un fer allt trjáfræ, sem safnað er í landinu. Kohman hafði á yngri áram starfað í Norður-Nor- egi og kynnzt ýmsum sömu vandamálum, sem við eigum við að stríða. Hann var þá líka einn af duglegustu gróðrarstöðva- mönnum landsins. Var mjög margt af honum að læra. Nokkru síðar bar að garði gest, laingt að kominn, alla leið sunn- an úr Chile. Hann hét prófessor Holsö, danskur að ætt og skóg- fræðingur frá danska landbúnað- arháskólanum. Ungur hafði hann flutzt til Bandaríkjanna, varð prófessor í skógrækt við banda- rískan háskóla. Um 1950 réðist hann til tæknihjálpar Bandaríkja- stjórnar, var 6 ár í Líberíu í Vestur-Afríku og tók að sér fyrir ríkisstjórn þess lands að iskipu- leggja skógræktarstarfsiemi. Nú var hann nýlega kominn í þjón- ustu ríkisstjórnar Chile og var aðalverkefni hans þar lika að skipuleggja skógræktarstarfsem- ina. Einn þáttur þess starfs var að finna hentugar erlendar trjá- tegundir fyiir hinn kalda suður- hluta landsins. Próf. Holsö hafði fengið pata af starfi íslendinga í þessu efni og var nú kotminn til iþess að læra af okkur. Hann er fyrsti út- lendingurinn, sem kemur þiggj- andi til okkar. Hann var akaf- lega ánægður með komu sína hingað og kvaðst á þeim stutta tíma, sem hann dva'ldi hér, hafa fengið upplýsingar, sem hefði tekið sig mánuði að afla á annan hátt. En að dómi okkar var hann einnig gefandi. Af fáum erlend- um skógræktamiönnum, sem hing- að hafa komið, hef ég lært meira. Yfirsýn hans var geysileg, enda hafði hann einmitt sérstaka þjálfun í skipulagningu. Um haustið sama ár komu tveír af framámönnum skógrækt- arinnar í Alaska og ferðuðust víða um landið. Hétu þeir Bobúx- son og Scott. Islenzkir skógrækt- aimenn höfðu notið margháttaðr- o.r fyrirgreiðslu þeirra og gest- risni á fræsöfnunarferðum símtm til Alaska. Var þetta því gagn- kvæm vináttuheimsókn. Vorið 1962 dvelst hér í 2 daga prófessor Edwine Jahn frá há- skólanum í Sýrakusu í New York- ríki. Hann var prófessor í trjá- efnafræði <yg hafði dvalið lengi í Svíþjóð, talaði ágætlega sænsku. I bréfi, er hann slkrifaði mér eft- ir heimkomu sina, konust hann m. a. svo að orði: „Ég hafði ákaflega gaman af að sjá bæði hinn náttúrlega birkiskóg og hin- ar dásamlegu ungplantanir, sem þið hafið komið upp á Hallorms- stað. Framfarir þær, sem eiga sér stað í skógræktinni á Islandi eru sannarlega eitthvað til að vera stoltur af. Ég er mjög glað- u\- yfir að hafa fengið tækifæri til að kynnast skógræktarstarfi ykkar". Þetta sumar koma hingað tveir frægir sænskir grasafræðingar. Annar þeirra, próf. Eric Hultén frá Stokkhólmi er með þekktustu grasafræðingum á Norðurlöndum og þótt víðar væri leitað. Meðal verka hans er geysimikil flóra Kamtzjatkaskagans i Austur-Sí- beríu og flóra Alaska og Aleut- eyja. Fyrir mig var sérstök ánægja að fá hann í heimsókn, því að ég hafði skrifað honum og fengið frá honum ágæt bréf með upplýsingum um lerkiskóg- a.na á Kamtzjatka. Gaman var að því, að próf. Hultén tók með sér sýnishorn af viðjunni okkar, sem við ræktum mikið af, til þess að nafngi-eina hana (en margar víði- tegundir getur verið mjög erfitt að nafngreina) og úrskurðaði hann viðjuna vera Salix nigricans. Þá var mjög fróðlegt að ræða við hann um ísl. birkið, sem all- mikill ágreiningur hefur verið um. Sjálfur hafði ég streitzt við dð greina það í tegundir i próf- ritgerð og var þá með 6 tegundir í takinu. Próf. Hultén vildi kalla það allt saman Be<tula tortuosa! Síðar þetta sumar kom gestur sunnan úr Svartaskógi í Baden. Hét hann dr. Paul Kiirschfeld og réði yfir geysistóru umdæmi í ríkisskógræktinni þýzku. I júlíbyrjun árið 1963 kemur til okkar tiginn gestur: Dr Walt- er Mann frá Bonn, skógræktar- stjóri Vestur-Þýzikalands, ljúfur og indæll kall, enda Bæjarí. Var hann að endurgjalda heimsókn Hákonar Bjamasonar til Þýzka- lands árið áður. Hinar gagn- kvæmu heimsóknir þeirra starfs- bræðranna komu í kjölfar heim- Framh. á 20. síðu. Dr. Kristian Bjor frá Skóglrækt- artilraunastöð Noregs á Ási og greinarhöfundur. — Mynd: Vil- helm Kjölby.

x

Austurland

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Austurland
https://timarit.is/publication/808

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.