Svart á hvítu - 01.10.1977, Qupperneq 46

Svart á hvítu - 01.10.1977, Qupperneq 46
í kaflanum er komið á framfæri nýju ,,tungumáli“ einhvers konar hrognamáli sem spinnur sig áfram í endurtekningum eins og víðar gerist í bókinni. Einnig kemur fram krítík á afuröir kunnra lista- manna í bókmenntum og myndlist. Lesendur eru sífellt minntir á aö veruleikurinn er ekki samhangandi söguþráöur, framvinda eins manns grípur inn í framvindu annars, atburðir ger- ast eöa gerast ekki, og mönnum er frjálst aö spyrja og svara meö orðum sem þeim þóknast helzt: 75. atburðir gerast a: þegar atburðir bergast b: þegar þeir gerast ekki? 81. menn eru frjálsir a: þegar þeir eru frjálsir b: þegar þeir eru ekki frjálsir? 98. orö ekki endilega orö góö orö ekki endilega góö hrein orö ekki endilega hrein mjúk orö ekki endilega mjúk 100. svör ekki endilega svör góð svör ekki endilega góö hrein svör ekki endilega hrein mjúk svör ekki endilega mjúk LABLAÐA HÉRGULA er nýstárleg bók og fjör- lega skrifuð, hún er margslungin og ekki auðráðin, kostir hennar liggja fyrst og fremst í stílnum sem er sveigjanlegur og fjölbreytilegur. Einari Guö- mundssyni lætur vel aö slengja óvæntum fullyrö- ingum og spurningum inn í samfellt mál, kljúfa þaö í agnir og smíða upp á nýtt, eöa þá aö læöa eitraðri athugasemd í ástúðlegan texta. En einstaka sinn- um er orðfærið stirt og óþjált og bóklegt, og þá er það yfirlegan sem ber lipurðina ofurliöi! Eins og rætt var um í upphafi stillir höfundurinn upp því slekti sem á einhvern hátt gerist áleitiö í menningarlífi þjóöa, hann kryfur þaö umhyggju- samlega, hagræðir skemmdinni sem skrauti í bland viö eiginn hugsanagang. Fyrir honum veröa gervi- menni í dagblöðum, kvikmyndum, sjónvarpi og myndlist, geimfarar, auglýsingastjörnur frá Holly- wood og áhrifamenn eins og forseti Bandaríkjanna og biskup (slands! Aö þessu leyti líkist hann landa sínum ERRÓ þótt úrvinnslan sé auðvitað önnur, báöir leita þeir fanga í framangreindum fjölmiölum, búta sundur og skeyta saman, umbylta gömlum veruleik yfir í nýjan. Einar Guömundsson er ádeiluhöfundur, þó er hann ekki áróðurskenndur í skrifum sínum, ádeila hans liggur mest í skopi og hæöni. Þjáning al- heimsins liggur ekki á herðum hans meö sligandi þunga eins og mörgum öðrum rithöfundum, hann yrkir ekki kjökurljóö eöa hnoðar saman kvæöi um pólitíska glæpi, í staö þess bendir hann spottandi framan í þurs og skessu og sendir þeim tóninn. Hér veröur ekki gerö tilraun til þess aö bendla skáldskap Einars Guömundssonar viö stíl eöa stefnu innlendra höfunda, enda óvíst aö hægt sé aö finna heila brú í ritum þeirra, hvaö þá heldur nýjungar! en fyrir þá lesendur sem vilja má benda á erlendar hreyfingar eöa strauma sem hugsanlega geta veriö áhrifavaldar aö oröfæri og skrifum Ein- ars. í gegnum samstarf sitt viö SÚM og erlenda listamenn hefur hann kynnzt Concrete (mynd- Ijóöinu) í Sviss og Austurríki, Conceptual frá Hol- landi og Þýzkalandi, Fluxus í Englandi og Popinu í Bandaríkjunum. i flestum þessara liststíla hafa rit- höfundar unniö mjög náiö meö myndgerðar- mönnum og hafa innbyrðis áhrif, bæöi flækt og greitt úr hugmyndatengslum. Stíll Einars Guö- mundssonar minnir t. d. oft á forskrift aó Per- formance, stuttar setningar og hnitmiðaðar, klippi- tækni hans líkist svo aftur kvikmyndum, þar sem úrvinnslan er háö endanlegu mati og innsæi lista- mannsins. í framhaldi af þessu er rétt aö benda á sérstæöan þátt í útgáfu bóka Einars Guðmundssonar, hann íslenzkar HARRY THE CAVEMAN og fellir hann inn í LABLÖÐU HÉRGULU, og hann endurbætir viö- taliö viö Tarzan apabróður konung frumskóganna og fellir þaö inn í nýjasta skáldverk sitt, FLÓTTANN TIL LlFSINS, ófullgeröa sögu. Meö þessu vill hann líklega tengja saman ákveöiö tímabil í skrifum sín- um, leggja áherzlu á ástandiö sem mest tók á huga hans þegar hann ritaði þessar þrjár bækur? Því virðist mega ætla breyttra skrifa í næsta texta. Þaö mun fátítt hérlendis aö maöur rétt liðlega tvítugur láti frá sér fara jafn heilsteypta bók og HARRY THE CAVEMAN, og ekki síöur er þaö óvenjulegt aö skrifað sé skáldverk jafn fjölbreyti- legt og LABLAÐA HÉRGULA er, og er þá ekki nema eðlilegt aö slá því föstu aö þessar tvær bækur séu tímamótaverk í íslenzkum prósa, merkilegt framlag handa rithöfundum aö skoóa og taka tillit til. 42

x

Svart á hvítu

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Svart á hvítu
https://timarit.is/publication/821

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.