Fréttablaðið - 20.06.2012, Qupperneq 16

16 20. júní 2012 MIÐVIKUDAGUR
FRÉTTABLAÐIÐ Skaftahlíð 24, 105 Reykjavík SÍMI: 512 5000, ritstjorn@frettabladid.is FRÉTTASTJÓRAR: Arndís Þorgeirsdóttir arndis@frettabladid.is, Kristján Hjálmarsson, kristjan@frettabladid.is Trausti Hafliðason trausti@frettabladid.is og Atli Fannar Bjarkason (dægurmál) atlifannar@frettabladid.is
HELGAREFNI: Sigríður Björg Tómasdóttir, ritstjórnarfulltrúi, sigridur@frettabladid.is MENNING: Bergsteinn Sigurðsson bergsteinn@frettabladid.is FÓLK OG SÉRBLÖÐ: Elín Albertsdóttir elin@365.is og Vera Einarsdóttir vera@365.is
ÍÞRÓTTIR: Sigurður Elvar Þórólfsson seth@frettabladid.is LJÓSMYNDIR: Pjetur Sigurðsson pjetur@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Kolbrún Ingibergsdóttir kolbrun@frettabladid.is
ÚTGÁFUFÉLAG: 365 miðlar ehf. STJÓRNARFORMAÐUR: Ingibjörg S. Pálmadóttir FORSTJÓRI OG ÚTGÁFUSTJÓRI: Ari Edwald
RITSTJÓRI: Ólafur Þ. Stephensen olafur@frettabladid.is AÐSTOÐARRITSTJÓRI: Steinunn Stefánsdóttir steinunn@frettabladid.is
Fréttablaðið kemur út í 90.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að
fá blaðið í völdum verslunum á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í
gagnabönkum án endurgjalds. Issn 1670-3871
greinar@frettabladid.is
FRÁ DEGI TIL DAGS
HALLDÓR
Á
Íslandi er mikið kvartað yfir lélegum stjórnmálum. Með
annarri hendinni fúlsa vandlætarar yfir því að stjórnmála-
mennirnir okkar séu ekki hæfari, heiðarlegri, betri. Með
hinni steyta þeir hnefann framan í þann mikla kostnað sem
fylgir tilvist þjóðþings og þeirra sem á því sitja.
Almenn vantrú á stjórnmálum endurspeglast skýrt í mælingum
Capacent á trausti til stofnana. Í síðustu mælingu fyrir bankahrun
báru fjörutíu prósent þjóðarinnar mikið traust til Alþingis. Í mars
síðastliðnum var það traust komið niður í tíu prósent og fer dalandi.
Einungis bankakerfið, sem nýtur trausts sjö prósenta, er neðar á list-
anum. Meira að segja það er í sókn.
Áður en fólk kvartar yfir því
að ekki veljist almennilegt fólk
til stjórnmálaþátttöku ætti það að
spyrja hvort eftirsóknarvert sé að
helga sig þeim stað. Er það starfs-
umhverfi sem Alþingi býður upp á
boðlegt? Í samanburði við önnur
lönd er svarið klárlega nei.
Á breska þinginu starfa 650
þingmenn. Grunnlaun þeirra á ári eru 65.738 pund, eða tæpar þrettán
milljónir króna. Það gerir tæpa 1,1 milljón á mánuði. Í Danmörku eru
þingmenn 179 talsins. Grunnlaun þeirra eru 659.448 danskar krónur á
ári búi þeir í Danmörku. Séu þingmennirnir frá Færeyjum eða Græn-
landi eru launin hærri, um fjórtán milljónir íslenskra króna á ári, eða
tæplega 1,2 milljónir króna á mánuði. Norskir þingmenn eru 169. Þeir
þiggja 777.630 norskar krónur í grunnlaun á ári. Það eru um 16,3 millj-
ónir íslenskra króna á ári, eða tæpar 1,4 milljónir króna á mánuði.
Hjá öllum bætast svo við laun fyrir nefndastörf, ýmsar sporslur og
greiddur kostnaður. Auk þess starfar fjöldi starfsmanna á viðkomandi
þingum ásamt her aðstoðarmanna sem gerir þingmönnum kleift að
þekkja mál almennilega áður en þeir afgreiða þau úr nefndum eða tjá
sig um þau í ræðustól.
Á Íslandi er þingfararkaup alþingismanna rúmlega 7,3 milljónir
króna á ári, eða 610.643 krónur á mánuði. Það er um 57 prósent af
grunnlaunum breskra þingmanna, 52 prósent af launum danskra og
einungis um 45 prósent af því sem norskir þingmenn þéna. Það er mun
meiri munur en má skýra með gengisfalli íslensku krónunnar. Á Íslandi
mega formenn stjórnmálaflokka sem eru ekki ráðherrar ráða sér einn
aðstoðarmann. Landsbyggðarþingmenn mega ráða sér slíkan í þriðj-
ungsstarf. Á upplýsinga- og útgáfusviði Alþingis, sem rekur gagna- og
upplýsingaöflun fyrir þingmenn, eru tuttugu starfsmenn.
Á Íslandi er djúpstæð stjórnmálakreppa sem nær langt út fyrir
flokka. Alvarlegasta birtingarmynd hennar er hið fullkomna vantraust
sem almenningur virðist hafa á mikilvægustu stofnun lýðveldisins,
Alþingi. Það endurspeglast meðal annars í því að stór hluti þjóðar-
innar er tilbúinn að taka undir þá tilburði sitjandi forseta að breyta
stjórnskipan landsins á þann hátt að meira vald færist á hendur hans
á kostnað þjóðkjörins þings.
Íslensk samfélagsgerð er blanda af markaðshyggju og sósíalískri
velferð. Í slíku samfélagi kostar peninga að fá gott fólk til starfa. Ef við
viljum ekki eyða peningum í lýðræðið og vönduð vinnubrögð þá fáum
við þá afskræmingu stjórnmálanna sem oft blasir við okkur á þjóðþingi
okkar. Verði það ekki gert mun Alþingi áfram fyllast á fjögurra ára
fresti af fólki sem ekki er eftirspurn eftir annars staðar í samfélaginu.
Borgum fyrir betri þingmenn:
Lýðræði kostar
Sem forsetaframbjóðandi í þeirri stöðu að vera „númer þrjú“ í alls konar kosninga-
könnunum, tek ég stundum þátt í umræðu
um hvernig (ekki hverja!) beri að kjósa. Til-
lögur koma fram um að nú beri að draga
framboðið til baka og fá fylgisfólk til að
kjósa Ólaf Ragnar eða Þóru (allt eftir hvoru
viðkomandi er verst við).
Þessu svara ég með því að benda almennt
á til hvers persónuframboð og persónu-
kosningar eru. Þær snúast um manngæði
og mannkosti og traust sem hver kjósandi
fyrir sig telur henta best í tiltekið embætti.
Og í raun gildir sama hugmyndafræði í
þingkosningum þar sem stefna og starfs-
hættir flokka eru fyrst og fremst undir við
valið.
Kjósi menn „taktískt“ eins og fyrrgreind
kosningaleið er kölluð, setja þeir í annað
sæti getu og hæfni þess sem þeir kjósa; að
því gefnu að þeir hafi sínar bestu taugar til
einhvers annars frambjóðanda en tveggja
sem leiða kannanir. Nú kann sumum að
þykja það mikilvægast af öllu að fella til-
tekinn frambjóðanda (eða koma í veg fyrir
sigur annars). Segja ástæðuna vera uppgjör
við fyrri tíð, við stjórnmál eða tilteknar
starfsaðferðir, eða jafnvel langa embættis-
setu og hvaðeina. Þá gleymir hún eða hann
að með því að fylgja ekki sannfæringu sinni
um hæfni frambjóðanda og fylgja ekki
meginreglu upplýstra ákvarðana er hún eða
hann að stuðla að mörgu því afleita sem ein-
kennir umræður, starfsaðferðir og ábyrgð-
arleysi íslensks samfélags og er þá ekki
verið að gera lítið úr mörgum gæðum þess.
Við gerum þá einföldu og stjórnarskrár-
bundnu kröfu til þingmanna að þeir séu
jafnan bundnir af sannfæringu sinni einni,
þegar á reynir. Kjósandinn á að treysta sér
til þess sama þegar kemur að vali á fram-
bjóðanda eða flokki og þar með láta valið
snúast um eigin hugmyndir um hæfni, getu
og galla viðkomandi valkosts.
Að lokum vil ég benda lesendum á að hug-
leiða hvers konar fulltrúalýðræði við fengj-
um yfir okkur ef farið væri að nota þessa
tveggja valkosta leið, byggða á misvönduð-
um könnunum, í þingkosningum.
Taflmennska án nægrar íhugunar
Forseta-
framboð
Ari Trausti
Guðmundsson
forseta-
frambjóðandi
Þórður Snær
Júlíusson
thordur@frettabladid.is
SKOÐUN
Nú kann sumum að
þykja það mikilvægast
af öllu að fella tiltekinn fram-
bjóðanda (eða koma í veg fyrir
sigur annars).
Forsetakosningar
30. júní 2012
Yfirkjörstjórn
Suðurkjördæmis
Yfirkjörstjórn Suðurkjördæmis mun hafa aðsetur í
Fjölbrautar skóla Suðurlands á Selfossi á kjördag meðan
kjörfundur stendur frá kl. 9:00 til 22:00, símar 480-8100 og
898-1067 og þar verða atkvæði talin að kjörfundi loknum.
19. júní 2012
Yfirkjörstjórn Suðurkjördæmis
Karl Gauti Hjaltason
Þórir Haraldsson Unnar Þór Böðvarsson
Erla Sigurjónsdóttir Sigurður Ingi Andrésson
Virðingarleysið
Júlíusi Vífli Ingvarssyni, borgarfulltrúa
Sjálfstæðisflokksins, var ekki skemmt
í gær. Hann var mættur á borgar-
stjórnarfund, en í tilefni kvenrétt-
indadagsins höfðu nokkrar bleikar
blöðrur verið hengdar upp í salnum.
„Þetta voru bleikar blöðrur utan á
ræðustólnum og þær voru truflandi,
meðal annars skyggðu þær á ljósið,“
sagði hann við Vísi í gær. Uss, ljótt er
ef satt er. Júlíus vill að virðing
ríki í borgarstjórnarsalnum
og kvenréttindadagsins
sé minnst með virðingu,
en honum finnst bleikar
blöðrur frekar vera í anda
17. júní hátíðarhalda.
Betur ef svo væri
Það er hressandi að heyra borgar-
fulltrúa Sjálfstæðisflokksins tala
um þjóðhátíðardag Íslendinga sem
myndbirtingu virðingarleysisins.
Efalaust mundu þó allir sem
komu að kvenrétt-
indadeginum óska
þess að hann
hefði ekki nema
brot af þeirri
virðingu sem
oftast er tengd
þjóðhá-
tíðardeg-
inum.
Blessuð sannfæringin
Ólína Þorvarðardóttir, þingmaður
Samfylkingarinnar, hefur tilkynnt að
hún sé óbundin samkomulagi þing-
flokka um fiskveiðistjórnunarfrum-
varp. Ólína vísar í ákvæði í stjórnar-
skránni um að þingmenn séu
einungis bundnir við sannfæringu
sína. Það er gott og blessað og
hárrétt. En trúir því nokkur einasti
maður sem hefur fylgst með
stjórnmálum á Íslandi að það
hendi aldrei að þingmenn
semji um afstöðu sína
og kjósi stundum þvert
gegn henni?
kolbeinn@frettabladid.is