Fréttablaðið - 04.10.2012, Side 34

KYNNING − AUGLÝSINGSjúkraþjálfun & stoðtæki FIMMTUDAGUR 4. OKTÓBER 20124
Niðurstöður nýlegra rann-sókna sýna að herðavöðvi (efri sjalvöðvi, e. upper
trapezius) fólks er í f lestum til-
fellum of langur og þá sérstak-
lega hjá þeim sem eru með háls-
verki. „Samkvæmt þessu ætti ekki
að teygja vöðvana heldur frekar
að styrkja þá og stytta,“ segir Dr.
Harpa Helgadóttir, sjúkraþjálf-
ari og sérfræðingur í greiningu og
meðferð stoðkerfis (Manual The-
rapy). „Margir íþróttakennarar og
sjúkraþjálfarar eru enn að segja
fólki að teygja herðavöðva og æf-
ingaáætlanir fyrir einstaklinga
með hálsverki fela oftast í sér að
vöðvinn er teygður.“
Truflanir á vöðvum
Harpa hefur sjálf gert rannsóknir
á axlargrindinni sem styðja þess-
ar niðurstöður og skrifað vísinda-
greinar um þær sem birst hafa í
ritrýndum tímaritum. „Algeng-
asta truflunin á axlargrindinni er
að axlarhyrnan (acromion) sýgur
niður og fram á við eða að herða-
blöðin eru neðar en þau ættu að
vera. Efri sjalvöðvinn er í þess-
um tilfellum of langur auk þess
sem fleiri truflanir á vöðvum geta
spilað inn í. Ástæðan fyrir þessari
truflun er sú að líkamsstaða fólks
er oft og tíðum röng og vöðvarn-
ir of slakir. Til dæmis þegar setið
er við tölvu og enginn stuðningur
er undir örmunum þá sígur axlar-
grindin niður og lenging verður á
vöðvum. Ef viðkomandi er í tölvu-
vinnu þarf að hafa stuðning undir
örmunum frá stól eða borði.“ Hún
segir að hálsverkir séu almennt
að verða stærra vandamál í þjóð-
félaginu og að sú þróun hafi átt
sér stað með aukinni kyrrsetu og
notkun fartölva.
Hreyfing nauðsynleg
Til að koma í veg fyrir þetta
vandamál og snúa því til baka er
nauðsynlegt að byggja upp efri
sjalvöðva og leiðrétta stöðu axl-
argrindarinnar. Það á frekar að
ráðleggja fólki með hálsverki að
hreyfa sig, til að örva næringar-
f læði til vefjanna, nudda auma
vöðva og bæta líkamsbeitingu.
„Sjúkraþjálfarar eru í dag að
verða færari í að greina og með-
höndla þessar truflanir og það er
mikilvægt fyrir íþróttakennara
og leiðbeinendur að fylgjast með
nýjum rannsóknum til að fólk fái
réttar leiðbeiningar og æfingar,“
segir Harpa.
Teygjur gera oft illt verra
Hálsverkir fólks eru yfirleitt tilkomnir vegna of langra vöðva en ekki of stuttra. Það er því ekki gott að teygja á hálsinum því þá er
verið að gera illt verra. Armstuðningur er mikilvægur svo vöðvar sígi ekki og lengist.
Hér sést herðablað sem er niðursnúið
(scapular downward rotation).
Niðursnúningur á herðablöðum leiðréttur (scapular downward rotation) með því að
setja hendur á höfuð og færa olnboga aftur og láta handleggi aftur niður án þess að
axlarhyrnan sígi niður.
Hér má sjá nægan stuðning undir örmum.
Sunna Jónína Sigurðardóttir var komin
nokkrar vikur á leið þegar hún fór að kenna
sér meins í mjóbaki. Hún leitaði sér aðstoð-
ar vegna verkjanna hjá lækni og í framhaldi
hjá Gáska. „Ég byrjaði hjá einum sjúkra-
þjálfara sem sendi mig áfram til Sólrún-
ar Sverrisdóttur sem sérhæfir sig í mein-
um tengdum meðgöngu og mjaðmagrind.
Ég var að vinna í garðyrkjudeildinni í Garð-
heimum og þurfti oft að lyfta hlutum og
bogra svolítið. Hjá Sólrúnu fékk ég góða
hjálp við að lina verkina og leiðbeiningar
um hvernig væri best fyrir mig að beita mér
til að fyrirbyggja vandamál. Í dag er ég komin 30 vikur á leið af mínu
öðru barni, en á fyrri meðgöngu var ég ekki eins slæm og ég hef verið
núna. Það losnar um öll liðbönd vegna hormónaflæðis tengt með-
göngunni, svo það hefur ýmislegt fleira komið upp á þessum tíma
fyrir utan verki í baki; grindargliðnun, sinaskeiðabólga og vöðva-
bólga.
Þar sem ég er ófrísk get ég ekki tekið verkjalyf nema í litlu magni.
Sjúkraþjálfunin hefur hins vegar gert það að verkum að ég er betri
núna en þegar ég byrjaði en samt komin 30 vikur á leið. Sennilega
hefði ég verið óvinnufær eða með skerta vinnugetu ef ég hefði ekki
leitað aðstoðar sjúkraþjálfara.“
Er betri núna en
í upphafi meðgöngu
Gáski er rótgróin sjúkra-þjálfunar- og heilsurækt-arstöð sem starfrækt hefur
verið í 25 ár. „Við leggjum áherslu
á fræðslu, forvarnir og uppbyggj-
andi æfingameðferð, samhliða
meðferð hjá sjúkraþjálfara,“ segir
Sólrún Sverrisdóttir, sjúkraþjálf-
ari hjá Gáska.
Sérhæfing mikilvæg
Hjá Gáska starfa um 20 sjúkra-
þjálfarar, hver og einn með
sitt áhugasvið og sérhæfingu.
„Mannslíkaminn er flókið fyrir-
bæri og erfitt að vera sérfræðing-
ur um allt. Þannig vísum við fólki
okkar á milli eftir því sem við á. Til
dæmis hefur Ragnar Hermanns-
son sjúkraþjálfari sérhæft sig í
axlavandamálum. Hann er með
sérútbúinn sal hérna fyrir það
sem er byggður út frá hugmynd-
um hans og þekkingu. Ég sérhæfi
mig svo í mjaðmagrindar- og með-
gönguvandamálum.“
Vel tækjum búin
Nauðsynleg tæki og tól sem til þarf
við sjúkraþjálfun eru til staðar hjá
Gáska auk tækjasals sem almenn-
ingur getur keypt kort í. „Með korti
hjá okkur fylgir leiðsögn sjúkra-
þjálfara og aðstoð við að setja upp
æfingaprógramm. Hér er ekki
hávær tónlist og rólegra umhverfi
en í stóru líkamsræktarstöðvun-
um. Við erum auðvitað með öll
nauðsynleg tæki til meðferðar á
ýmsum vandamálum s.s. stutt-
og hljóðbylgjutæki, leysitæki,
togbekki ásamt fleiri tækjum. Ég
er svo með sérstakan meðgöngu-
bekk fyrir ófrískar konur til að þær
geti legið á maganum.“
Verkir eru ekki eðlilegt ástand
„Oft vill það verða svo að fólk leitar
sér ekki aðstoðar fyrr en verkir eru
orðnir mjög miklir. Við myndum
vilja auka það að fólk leiti til okkar
fyrr. Fólk er jafnvel búið að vera
með verki lengi og taka verkjalyf
til að slá á verkinn. Margir halda
að meðferð hjá sjúkraþjálfara sé
langtímameðferð. Í mörgum til-
fellum reynist hins vegar nóg að
koma til okkar í nokkur skipti. Þá
er fólk jafnvel að beita sér rangt og
við hjálpum því að leiðrétta það og
kennum því leiðir til að styrkja sig
ásamt fleiru.“
Vinnuvernd
Sjúkraþjálfarar Gáska fara einn-
ig í fyrirtæki úti í bæ og eiga náið
samstarf við fyrirtækið Vinnu-
vernd. Þá er m.a. verið að veita al-
menna leiðsögn um líkamsbeit-
ingu og bætta vinnuaðstöðu. „Það
getur verið sniðugt fyrir fyrirtæki
að nýta sér þessa þjónustu og bæta
líðan starfsmanna sinna.“
Viðbragðsvakt Gáska
Hefðbundna leiðin að sjúkraþjálf-
ara er í gegnum lækni sem gefur
tilvísun á sjúkraþjálfun. Þjónust-
an er niðurgreidd af Sjúkratrygg-
ingum Íslands. Í sumum tilfellum
gæti þó verið um bráðatilvik að
ræða. „Hjá Gáska erum við með
viðbragðsvakt alla virka daga milli
fimm og sjö. Ef upp kemur bráða-
tilfelli getur fólk komið án þess að
fara til læknis. Við erum í sam-
vinnu við lækni ef viðkomandi
þarf á frekari meðferð að halda.
Við erum eina stöðin sem veitir
þessa þjónustu.“
Nánari upplýsingar um Gáska
er að finna á www.gaski.is.
Við vinnum í verkjum
Gáski er öflug sjúkraþjálfunarstöð með útibú í Bolholti og í Mjódd. Þar starfa
öflugir sjúkraþjálfarar sem hjálpa fólki að losna við ýmis vandamál og verki.
Sólrún Sverrisdóttir segir að mannslíkaminn sé flókið fyrirbæri og erfitt að vera sér-
fræðingur um allt og þess vegna sérhæfa sjúkraþjálfararnir sig. MYND/VALLI
Hjörtur Arnar Óskarsson fékk svokallaða
kalkmyndun á bein, vöðva og sinar í öxl sem
leiddi til þess að öxlin á honum festist. „Ég
gat ekkert hreyft öxlina og átti orðið erfitt
með svefn. Ef ég velti mér á hliðina í svefni
þá vaknaði ég við gríðarlegan sársauka. Ég
var frá vinnu í þrjá mánuði og var á sterk-
um verkjalyfjum. Allt stefndi í að ég þyrfti að
leggjast á skurðarborðið þegar ég hóf sjúkra-
þjálfun hjá Ragnari Hermannssyni í Gáska.
Hann teygði mig og togaði og nuddaði og lét
mig gera fullt af æfingum þrjá daga í viku.
Þessu fylgdi óbærilegur sársauki. Batinn
lét hins vegar á sér standa og ég var alveg við það að gefast upp. Ragn-
ar gafst hins vegar ekki upp og hvatti mig áfram og að lokum fór ég að
finna fyrir breytingu. Sjúkraþjálfunin gerði það að verkum að ég þarf
vonandi ekki á aðgerð á öxlinni að halda og ég get sofið á nóttunni og
unnið á daginn. Verkirnir eru sáralitlir miðað við það sem var svo ég
hef ekki þörf fyrir verkjalyfin lengur.“
Vinnufær og sef á nóttunni