Fréttatíminn - 09.09.2011, Blaðsíða 26

Hvað með það
ef sagan er góð?
Hún er margverðlaunaður rithöfundur og orðheppin með afbrigðum. Hér ræðir Gerður
Kristný við Heiðdísi Lilju Magnúsdóttur um Barbí, Bessastaði og sitthvað fleira. Myndir/Hari.
Á
heimili Gerðar Kristnýjar og fjöl-
skyldu hennar við Skerjafjörð er
fagurt útsýni út um flennistóran stofu-
glugga sem snýr í suðvestur. Hinum
megin við fjörðinn blasa Bessastaðir
við og þegar haustar og laufin falla af trjánum hjá
nágrönnunum verður útsýnið ennþá betra. Hingað
flutti fjölskyldan árið 2007 en sama ár kom út bókin
Ballið á Bessastöðum eftir Gerði Kristnýju.
„Ballið á Bessastöðum gerði meiri lukku en ég
hefði getað ímyndað mér en hún er um uppdiktaðan
forseta sem er ekki alveg sáttur í starfi sínu. Hann
fær nefnilega svo mikið af bréfum sem hann þarf
alltaf að vera að svara,“ segir Gerður Kristný. Það
er ekki laust við að hún kannist við vandamálið. Í
símaskránni er hún titluð rithöfundur og skáld og í
upphafi árs fékk hún Íslensku bókmenntaverðlaunin
fyrir ljóðabók sína Blóðhófni. Hún ver þó drjúgum
hluta vinnudagsins í að svara bréfum, að eigin sögn.
„Það fer lúmskt mikill tími í hver kyns skrifstofu-
störf. Maður þarf að svara tölvupóstum, lesa yfir
þýðingar og sitthvað fleira. Á næsta ári kemur t.d. út
smásaga eftir mig í safninu Best European Fiction
2012 og ritstjórinn var að biðja mig um smá pistil
fyrir heimasíðu útgáfunnar um af hverju ég gerðist
rithöfundur.“
Gerður Kristný er nýkomin heim úr upplestrar-
ferð til London og eftir nokkra daga heldur hún á
bókmenntahátíð í Berlín. „Það tekur því ekki að
ganga frá ferðatöskunni sem húkir frammi á gangi.
Í Berlín ætla ég að lesa upp úr Garðinum, sem kom
út í Þýskalandi í sumar, og Blóðhófni, en þriðjungur
bálksins hefur verið þýddur yfir á þýsku. Ég les líka
upp úr honum á bókamessunni í Frankfurt í októ-
ber,“ segir hún.
Á stofuborðinu liggja einmitt þrjár útgáfur af
Garðinum. Ein á íslensku, önnur á þýsku og sú
þriðja á norsku. Bókakápur erlendu þýðinganna eiga
það sameiginlegt að þær prýðir mynd af stólnum
góða, sem um er fjallað í sögunni, á bláum bak-
grunni. Að öðru leyti eru þær gerólíkar. Sú norska
er fáguð og hlutlaus en á þeirri þýsku teygja appels-
ínugular eldtungur sig til lofts.
Sverðin og ryksugurnar
Í London las Gerður Kristný upp úr Blóðhófni í
Waterstone’s-bókabúðinni á Piccadilly-torginu, sem
er flaggskip Waterstone’s-keðjunnar.
„Fyrir tveimur árum var mér boðið á rithöfunda-
þing í Finnlandi. Finnarnir voru svolítið frumlegir
og létu okkur höfundana búa tvo eða þrjá saman í
litlum kofum úti í skógi. Ég var skikkuð til að deila
kofa með þrítugri konu frá Wales, Fflur að nafni.
Okkur leist hvorugri á þetta, enda þekktumst við
ekki neitt en sambýlið varð vitaskuld til þess að við
urðum perluvinkonur og höldum enn sambandi.
Mamma Fflur, hún Menna, er þekkt velskt ljóð-
skáld og kennir ritlist í Norður-Wales. Hún bauð
mér þangað til að lesa upp úr Blóðhófni og segja frá
goðsögninni sem þar er til umfjöllunar,“ útskýrir
Gerður Kristný.
Í framhaldinu bauð félagsskapurinn Poets in the
City henni að lesa upp í Waterstone’s. „Blóðhófnir
hefur verið þýddur á ensku og ég var með lesara
með mér sem flutti upphaf hans. Sjálf las ég upp á
íslensku og sagði frá Skírnismálum. Inn í frásögnina
fléttaði ég reynslu minni af ryksugum, Barbí- og
Ken-dúkkum og einu og öðru sem mér flaug í hug
á meðan ég rabbaði við áhorfendur. Þarna voru
aðallega Bretar en líka þó nokkrir Íslendingar sem
og norsk stelpa sem vinnur á hjálparmiðstöð fyrir
fórnarlömb mansals. Mér fannst voða gaman að geta
sagt henni frá örlögum Gerðar Gymisdóttur. Það er
ekki eins og mansal sé neitt nýtt af nálinni.“
Hvernig tókst þér að flétta ryksugum inn í Skírn-
ismál?
„Hva, sérðu það ekki, kona?“ segir Gerður snögg
upp á lagið og kímir. „Sverðið hans Skírnis berst
sjálft, svona eins og sjálfvirkar ryksugur gera. Ég
hef heyrt að ekki þurfi annað en að kveikja á þeim til
að þær spóli sig í gegnum heilu íbúðirnar.“
Tengingin við Barbí og Ken á sér sögulegar
skýringar sem rekja má til Svíþjóðar. „Ég byrjaði
að yrkja Blóðhófni úti í Stokkhólmi og brá mér því
á þjóðminjasafn Svía. Þar eru litlar gullfígúrur frá
víkingatímanum sem talið er að eigi að vera Gerður
og Freyr. Einnig er talið er að fólk hafi leikið sér að
þessum fígúrum áður en hjón voru gefin saman.
Gerður er jú jörðin og Freyr frjósemin, þannig að
við getum rétt ímyndað okkur hvers konar leikir það
hafa verið. Örugglega eitthvað svipað því sem börn
gera við Barbí og Ken nú til dags.“
Hvernig voru viðtökurnar?
„Mjög góðar. Í lokin var opnað fyrir spurningar
og þá spurði jórdönsk kona hvort ég mætti taka fyrir
goðsögn eins og þessa um Gerði og Frey og túlka
upp á nýtt. Okkur virðist sem betur fer leyfast ýmis-
legt á Íslandi sem þætti ef til vill óhugsandi annars
staðar. Í fyrra fór ég á ljóðahátíð í Bangladess. Þar
hitti ég ungan mann sem vildi vita hvað ég hefði
skrifað. Ég sagði honum frá Bessastaðabókunum og
það kom á manninn. Hann sagði mér að ef einhver
gantaðist með forsetaembættið í Bangladess fengi
Heiðdís Lilja
Magnúsdóttir
hlm@frettatiminn.is
26 viðtal Helgin 9.-11. september 2011