Dagblaðið Vísir - DV - 27.04.2007, Blaðsíða 11

ástfangin og þótt við séum nú skilin
erum við góðir vinir.Við Marsibil byrj-
uðum með mótorsendla sem atvinnu-
tækifæri fyrir unglinga. Það gekk ekki,
við vorum kærð af sendibílastöðvum.
Það hefði gert eitthvað fyrir mig, sex-
tán ára gutta, að skutlast um bæinn á
vespu og fá pening fyrir. Götusmiðjan
varð til upp úr þessari starfsemi því
krakkarnir hengu hjá okkur. Ég þekkti
sögurnar, ofbeldi, fyllerí – það að kom-
ast ekki heim. Kerfið fór í stríð við mig
þegar ég sagði að það væru krakkar á
götunni. Það er ekki skrýtið að hjóna-
band okkar Marsibil skyldi brotna.
Það týndist í baslinu við að reka Götu-
smiðjuna.“
Mummi er sex barna faðir. Börnin
hans eru á aldrinum þriggja ára upp
í tuttugu og átta ára og hann bætir við
stoltur:
„Og svo á ég fjögur barnabörn.
Börnin mín sex á ég með fimm kon-
um. Ég var alltaf að reyna að búa til
fjölskyldu, en það klúðraðist alltaf því
ég hafði enga fyrirmynd. Þegar ég varð
afi fertugur settist ég niður og hugsaði:
„Hvernig eru afar?“
Og hvernig afi ertu?
„Ég er gráhærður, síðhærður Har-
ley-eigandi sem reynir að gera sitt
allra besta. Elsta barnabarnið mitt er
níu ára og ég reyni að vera góður afi og
á í mjög góðum samskiptum við þau
og börnin mín.“
Fertugi afinn var nákvæmlega eins
og myndin sem hann hafði dregið upp
í huga sér.
„Ég ákvað einu sinni að þegar ég
yrði fertugur ætlaði ég að vera grá-
hærður og síðhærður og eiga Har-
ley Davidson-mótorhjól. Sá draum-
ur rættist. Eini sjúkdómurinn sem
ég samþykki eru því mótorhjóla- og
veiðidella!“
Góðvild bjargar Götusmiðjunni
Götusmiðjan er að verða tíu ára og
þar hafa um átta hundruð unglingar
fengið hjálp.
„Hugmyndin að þessu meðferð-
arúrræði fyrir unglinga kom frá mér,
enda þekki ég þann heim sem þeir
búa í. Bróðir minn, þerapistinn, vann
með okkur fyrstu árin, við skoðuðum
meðferðarheimili um allan heim og
vorum svolítið að finna upp hjólið því
á Íslandi var ekki til nein sérhæfð ungl-
ingameðferð. Við erum með pláss fyr-
ir tuttugu unglinga en getum ekki haft
nema fimmán. Við erum með þjón-
ustusamning við Barnaverndarstofu
upp á þrettán rými en höldum sjálf úti
tveimur rýmum með hjálp almenn-
ings. Það fé fáum við með sölu geisla-
diska, gefum út blað og svo er gott fólk
sem hjálpar okkur,“ segir hann bros-
andi, enda síminn nýbúinn að hringja
með þeim afleiðingum að það lá við
að Mummi stykki hæð sína af gleði.
„Þetta var Öryggismiðstöðin,“ sagði
hann að símtalinu loknu. „Þeir ætla að
hjálpa okkur að flytja úr Gunnarsholti
að Efri-Brú í júní – góðvild fólksins í
landinu bjargar Götusmiðjunni.“
Fyrstu spor Götusmiðjunnar voru
erfið.
„Við leigðum hæð í iðnaðarhúsi
í Dugguvogi, barnaverndaryfirvöld
voru ekki hrifin og Félagsþjónustan í
Reykjavík mælti gegn því að við fengj-
um leyfi. Það var bara fyrir kjark Braga
Guðbrandssonar að við fengum leyf-
ið. Ég var stórorður í þá daga, en hef
róast og er orðinn mildari. Ég er hætt-
ur að vera reiður og hættur að missa
stjórn á skapi mínu. Marsibil kenndi
mér að horfa á jákvæðu hliðarnar. Ég
þurfti marga þerapíutíma til að finna
mjúku hliðina innra með mér...“
Reykjavíkurborg stendur sig
langverst í barnaverndarmálum
Að borðinu gengur kona og heils-
ar Mumma með miklum hlýhug. Eftir
nokkrar augngotur frá henni sé ég mig
knúna til að segja henni að ég sé ekki
nýja konan í lífi Mumma, heldur bara
að taka viðtal.
„Þú mátt vita það að þessi maður
hefur bjargað fjölskyldu minni,“ segir
hún. „Hann er alltaf til staðar...“
Einu viðbrigðin sem Mummi sýnir
við þessu eru hógværð.
„Ég vildi að það hefði verið til
Götusmiðja þegar ég var unglingur,“
segir hann. „Mitt líf einkenndist af
ótta, vanmætti og reiði. Það eru fáar
lausnir í boði og í raun ætti að byrja
að vinna miklu fyrr með þessi börn.
Milli 60 og 70 prósent foreldra barn-
anna í Götusmiðjunni er fólk sem
hefði aldrei átt að eiga burkna, hvað
þá hamstur. Og alls ekki börn....“ seg-
ir hann ákveðið. „Skemmdirnar ganga
mann fram af manni. Ég var kannski
að glíma við skemmdir í minni fjöl-
skyldu sem byrjuðu árið 1713 á Vest-
fjörðum. Þessum ótta við inngrip
verður að linna. Barnaverndarnefnd-
ir eru undirmannaðar og þar stendur
Reykjavíkurborg sig langverst af öllum
sveitarfélögum landsins. Reykjavík-
urborg ætti að skammast sín. Ég var
alla stjórnartíð R-listans með ungl-
inga í fanginu og sagan heldur áfram.
Barnaverndarnefndir geta ekki sinnt
þeim málum sem hjá þeim liggja.
Við gerðum skoðanakönnun með tíu
unglingum árið 2002. Við fórum yfir
hvað þau voru búin að stela og eyði-
leggja. Á einni viku áður en þau komu
inn til okkar höfðu þau eyðilagt fyrir að
meðaltali 110 þúsund krónur hvert.
Þessi atvik voru algjörlega fyrir utan
dómskerfið, lögreglu og sjúkrahús-
in. Þetta voru dæmi um brot á spegli
á bíl, þjófnaði á tölvu... Og þessi upp-
hæð er auðvitað fyrir utan kostnaðinn
við brotnar fjölskyldur, sem er ekki
hægt að setja verðmiða á. Kostnaður-
inn sem samfélagið borgar með þess-
um hópi er himinhár. Þetta eru yndis-
legir krakkar en þeim er ekki sjálfrátt
í neyslunni. Eitt kjaftshögg í miðbæn-
um gæti staðið undir rekstri Götu-
smiðjunnar í heilt ár. Hvað heldur þú
að Götusmiðjan sé búin að fyrirbyggja
mörg kjaftshögg á þessum tíu árum?
Það er lögboðin skylda sveitarfélaga
að hlúa að krökkunum eftir meðferð.
Þar er víða pottur brotinn og Reykja-
vík verst. Ég hef aldrei fengið neinn
úr sveitarfélagi sem spyr hvernig þau
geti komið að úrræðunum. Það hefur
aldrei stjórnmálamaður talað við okk-
ur nema korteri fyrir kosningar þeg-
ar þeir vilja koma og halda fund. Það
hefur aldrei neinn fulltrúi ríkis eða
borgar komið inn á stærsta vímuefna-
meðferðarheimili unglinga á Íslandi
og spurt: Hvað getum við gert betur?
Það er alltaf kaffi á könnunni hjá mér.
Það er full þörf á að reka áfangaheimili
þar sem krakkarnir byrja að feta sig út
í lífið, fara aftur í skóla eða út á vinnu-
markaðinn. Hefðbundin áfangaheim-
ili sem eru til í dag, henta þessum
krökkum engan veginn. Þau blómstra
í sveitinni en svo tekur malbikið við.
Ég vil sjá sveitarfélögin á höfuðborg-
arsvæðinu bjóða svona hús. Ég get
ekki keypt það sjálfur – hef ekki tíma
til að selja geisladiska fyrir kaupun-
um – en hef getu og vilja til að reka
slíkt áfangaheimili. Ég dáist að kjarki
þessara krakka. Þau vilja snúa lífi sínu
við. Það er meira en margur fullorðinn
treystir sér til að gera.“ annakristine@dv.is
DV Helgarblað Föstudagur 27. apríl 2007 11
Sér Sjálfan Sig í unglingunu
Efri-Brú Mummi er þakklátur Magnúsi stefánssyni félagsmálaráðherra fyrir ákvörðun
um að götusmiðjan fengi húsnæðið að Efri-Brú til afnota.
Tónlistarsmiðjan stór þáttur meðferðarinnar miðar að því að styðja nemann í
sköpun eins og listum, tónlist, og smíðum sem og að læra að umgangast hesta,
önnur dýr og náttúru landsins.
dv myndiR sTEfán