Flóra: tímarit um íslenzka grasafræði - 01.06.1968, Page 29

Flóra: tímarit um íslenzka grasafræði - 01.06.1968, Page 29
HELGI HALLGRÍMSSON: ÍSLENZKIR HNYÐLUSVEPPIR Helvellaceae. Önnur aðaldeild hinna æðri sveppa nefnist asksveppir (Ascomyce- tes). Þeir einkennast af því, að gróin myndast í aflöngum sekkjum, sem kallast á fræðimáli asci. Venjulega er grósekkjunum raðað þétt saman á yfirborð sveppaldinsins, sem oft er að lögun sem lítil skál. Flestir asksveppir eru litlir vexti, jafnvel smásæir, en fjöldi þeirra er mikill. Alls staðar þar sem plöntuleifar rotna, eru þeir nærstaddir, og valda sjálfir þar miklu um, en þeir sníkja einnig á lifandi plöntum, án þess þó að gera þeim verulegan skaða. Ennfremur mynda þeir, ásamt þörungum, sambýlisverur þær sem við köllum skófir. Aðeins fáar tegundir asksveppa hafa náð þeirri stærð, að eftir þeim sé tekið af almenningi, og verða nokkrir þeirra teknir til meðferðar hér, þ. e. ættin Helvellaceae eða hnyðlusveppirnir. Gróbera (aldini) hnyðlusveppanna er oftast greinilega skipt í hatt og staf, og minna þeir að því leyti á hina eiginlegu hattsveppi. Hattur- inn er hins vegar oft mjög óreglulegur í laginu, stundum eins og sam- ankuðlaður eða hnoðaður og draga sveppirnir nafn af því. Frumgerð hattsins virðist vera skálformið, eins og hjá flestum öðrum asksvepp- um, enda hafa nokkrir hnyðlusveppir þetta form. Síðan má hugsa sér að skálin sé lögð saman, og fæst þá eins konar rennuform. Vaxi svo skálarbarmarnir niður á við, verður formið söðul- eða hnakklaga, en loks breytist svo söðulformið í óreglulega hnuðlu. Svipuð þróun á sér stað hjá stafnum. Hann er upprunalega sléttur og sívalur, en síðan koma í hann rennur, sem dýpka og verða að fellingum, sem loks vaxa svo stundum óreglulega saman aftur. Hnyðlusveppunum er oft skipt í tvær ættkvíslir, Helvella og Verpa. Hjá þeirri síðarnefndu er hatturinn með öfugu skálformi, þ. e. klukku- TÍMARIT UM ÍSLENZKA GRASAFRÆÐI - FlÚra 27
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108

x

Flóra: tímarit um íslenzka grasafræði

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Flóra: tímarit um íslenzka grasafræði
https://timarit.is/publication/1052

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.