Morgunblaðið - 27.11.2012, Page 25

UMRÆÐAN 25
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 27. NÓVEMBER 2012
Í framhaldi af fyrri
skrifum mínum um Sa-
gaPro (Fréttablaðið
10.7. 2012; Morg-
unblaðið 19.11. 2012) er
við hæfi að benda á at-
hugasemdir Lyfjastofn-
unar frá 23.10. 2012
vegna klínískrar lyfja-
rannsóknar á SagaPro
(http://www.lyfjastofn-
un.is/lyfjastofnun/
frettir/nr/2438), sem fjölmiðlar að frá-
töldu Morgunblaðinu hafa lítt fjallað
um. Þar segir að „ekki hafi mælst
marktækur munur á virkni SagaPro
og lyfleysu. Skoðun á undirhópum gaf
vísbendingu um hugsanlega verkun á
næturþvaglát hjá þeim, sem eru með
minnkað rúmmál þvagblöðru, en slíkt
þyrfti að staðfesta í sérstakri rann-
sókn. Önnur túlkun á niðurstöðum
þessarar rannsóknar er ekki tæk“.
Enn fremur: „Að mati Lyfjastofn-
unar þarf að gera tvær
athugasemdir við þessa
grein (sjá http://
informahealthcare.com/
toc/uro/0/0). Sú fyrri er
að í henni er staðhæft
að SagaPro sé öruggt.
Slíkt er ekki hægt að
fullyrða á grundvelli
rannsóknar þar sem
einungis 31 þátttakandi
tók fæðubótarefnið í
átta vikur; hér þyrfti
mun fleiri þátttakendur
í lengri tíma. Einungis
er hægt að segja að í þessari rann-
sókn hafi ekki komið fram teljandi
aukaverkanir. Síðari athugasemdin
varðar skammta; engin rannsókn hef-
ur verið gerð á mismunandi skömmt-
um og því ríkir óvissa um skammta-
stærð.“ Og að síðustu: „Að mati
Lyfjastofnunar hafa þessar nið-
urstöður verið oftúlkaðar af aðstand-
endum rannsóknarinnar á þá leið að
búið sé að sannreyna öryggi og verk-
un umrædds fæðubótarefnis.“
Í grein, sem birtist í Morgun-
blaðinu 23.11. 2012, eftir einn af eig-
endum SagaMedica, er fullyrt að
SagaPro sé örugg vara sem fækki
þvaglátum hjá þeim sem hafa minnk-
aða blöðrurýmd og ofvirka blöðru.
Þetta gengur augljóslega þvert á at-
hugasemdir Lyfjastofnunar og þykir
mér það bíræfið svo ekki sé meira
sagt.
Ég hef áður bent á að ætihvönn
(SagaPro er framleitt úr henni) inni-
heldur m.a. svokallaða fúrókúmarína.
Þetta eru efnasambönd, sem fyrir
löngu hafa m.a. sannast að vera ljós-
eitur (phototoxic), lifrareitur (hepato-
toxic) og krabbameinsvakar (carc-
inogenic); sjá t.d. Pharma-
kognosie-Phytopharmazie, Springer,
2010, bls. 1074-1088. Að vörum sem
geta innihaldið slík eiturefni skuli
vera haldið að fólki sem fæðubótar-
eða lækningaefnum er ofvaxið mínum
skilningi.
SagaPro – náttúru-
meðal eða della III
Eftir Reyni
Eyjólfsson
» Að vörum sem geta
innihaldið slík eit-
urefni (fúrókúmarína)
skuli vera haldið að
fólki ...
Reynir Eyjólfsson
Höfundur er lyfjafræðingur,
PhD í náttúruefnafræði.
Í áratuga rimmu um
þýðingu og tilvist
Reykjavíkurflugvallar
hafa andstæðingar
hans ítrekað haldið því
fram að staðsetning
svo nálægt miðborg sé
algjört einsdæmi. Því
fer hins vegar víðs
fjarri, og í flestum ríkj-
um eru ótal dæmi um
hliðstæðar staðsetn-
ingar flugvalla, einkum þar sem um
er að ræða fleiri en einn, sem þjóna
umræddri borg. Er þá oft ákveðin
hlutverkaskipting þannig að hver
flugvöllur sinnir tilteknum þætti
flugflutninga, t.d. millilandaflugi eða
innanlandsflugi, áætlunarflugi eða
leiguflugi.
Í desember 2002 skipaði þáver-
andi umhverfisráðherra þriggja
manna nefnd til „að fara yfir svæð-
isskipulag höfuðborgarsvæðisins
2001-2024 og gera tillögur um land-
notkun í Vatnsmýri“, og var ég til-
nefndur í nefndina sem fulltrúi sam-
gönguráðherra. Meðal skjala, sem
ég lagði fram í starfi nefndarinnar,
var yfirlit yfir 85 flugvelli sem voru 9
km eða styttra frá hlutaðeigandi
borgarmiðju. Af þessum flugvöllum
voru 16 sem þjónuðu höfuðborgum.
Samkvæmt tölfræði á vefsíðu
Isavia ohf. fóru árið 2011 samtals um
2,5 milljónir flugfarþega um þá tvo
flugvelli sem þjóna höfuðborg Ís-
lands, þar af 2,1 milljón um Kefla-
víkurflugvöll og rúmlega 0,4 millj-
ónir um Reykjavíkurflugvöll.
Fróðlegt er því til samanburðar að
líta á eftirfarandi tilsvarandi flutn-
ingatölur ársins 2011 fyrir þrjár aðr-
ar höfuðborgir sem allar tengjast Ís-
landi með reglubundnu
áætlunarflugi Icelandair. Íslenskir
flugfarþegar þekkja vel til aðal-
flugvalla þessara höfuðborga, en
væntanlega eitthvað minna til þeirra
flugvalla sem þar eru í miðju þeirra
og umfangs flugflutninga um þá.
Þrír stórir flugvellir þjóna flugi til
og frá Washington D.C., höfuðborg
Bandaríkjanna, og þeirra stærstur
er fluvöllurinn Washington Dulles
International sem er um 42 km fyrir
vestan borgina. Um hann fóru á síð-
asta ári 23,2 milljónir farþega. Ann-
ar flugvöllur, sem einnig sinnir um-
talsverðu millilandaflugi til og frá
höfuðborginni, er Baltimore-
Washington International Thurgood
Marshall, um 51 km norðaustur af
borginni. Þriðji flugvöllurinn er hins
vegar staðsettur á bökkum Potom-
ac-árinnar við sjálfa miðborgina, og
er að sjálfsögðu Ronald Reagan
Washington National, en árið 2011
fór um hann 18,1 milljón flug-
farþega.
Fimm flugvellir þjóna flugi til og
frá London, höfuðborg Bretlands.
Þeirra langstærstur er London
Heathrow, um 32 km
fyrir vestan borgina, en
um hann fóru 69,4
milljónir flugfarþega
árið 2011. Gatwick-
flugvöllurinn er um 48
km fyrir sunnan borg-
ina, London Stansted
um 56 km fyrir norð-
austan hana og London
Luton um 48 km fyrir
norðan borgina. Í miðri
borginni er hins vegar
staðsettur London
City-flugvöllurinn, en árið 2011 fóru
samtals 3 milljónir flugfarþega um
hann.
Fjórir flugvellir eru nú skráðir til
að þjóna flugi til og frá Stokkhólmi,
höfuðborg Svíþjóðar. Þar er efst á
blaði Stockholm-Arlanda, um 42 km
fyrir norðan borgina, en um hann fór
19,1 milljón flugfarþega árið 2011.
Einnig koma til sögu Stockholm-
Skavsta, um 100 km fyrir suðvestan
borgina, og Stockholm-Västerås, um
100 km fyrir vestan hana. Við sjálfa
miðborgina er hins vegar enn í full-
um rekstri Stockholm-Bromma, en
um hann fóru á síðasta ári 2,2 millj-
ónir flugfarþega, sem eru um 5%
fleiri en fóru á sama ári um Keflavík-
urflugvöll.
Mörg önnur dæmi mætti hér
nefna til sögu, t.d. Boston. Aðal-
flugvöllur þeirrar borgar, Logan
International, er á 965 hektara
svæði á ströndinni rétt við borg-
armiðjuna, og um hann fóru 28,9
milljónir flugfarþega árið 2011. New
York er þjónað af sex stórum flug-
völlum og einn þeirra er LaGuardia
inni í miðri borginni. Um hann fóru
24 milljónir flugfarþega á liðnu ári.
Rio de Janeiro hefur þrjá flugvelli,
og er einn þeirra, Santo Dumos,
staðsettur beint við borgarmiðjuna,
en um hann fóru 8,5 milljónir flug-
farþega á árinu 2011.
Fimm af þeim erlendu flugvöllum,
sem fjallað er um hér að framan,
voru byggðir á árunum 1923-1936.
Sá sjötti, London City Airport, var
hins vegar fyrst byggður 1987 til að
mæta brýnni þörf á hagkvæmu og
skilvirku áætlunarflugi til og frá
miðstöð viðskipta og fjármála í miðri
höfuðborg Bretlands. Athyglisvert
er að árið 2011 fóru um 20% fleiri
flugfarþegar um þennan miðborg-
arflugvöll en fóru það sama ár um
bæði Keflavíkurflugvöll og Reykja-
víkurflugvöll samanlagt.
Miðborgarflugvellir
Eftir Leif
Magnússon
Leifur Magnússon
» Árið 2011 fóru 20%
fleiri flugfarþegar
um London City Airport
en samanlagt um Kefla-
víkur- og Reykjavík-
urflugvelli.
Höfundur er verkfræðingur.
Suðurlandsbraut 12 l 108 Reykjavík l S. 557-5880 l kruska@kruska.is l kruska.is
SENDUM Í FYRIRTÆKI OPIÐ VIRKA DAGA FRÁ 11-20
Á Krúsku færðu
yndislegan og
heilsusamlegan
mat.
Opið frá 11-20
alla virka
daga