Morgunblaðið - 27.11.2012, Blaðsíða 26

26 UMRÆÐAN
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 27. NÓVEMBER 2012
Það er að lifna yfir
umræðunni um tillögu
stjórnlagaráðs að
nýrri stjórnarskrá.
Nauðsynlegt er að
benda á hversu tillaga
þessi er mótsagna-
kennd, hversu lítið
samræmi er milli
hinna ýmsu ákvæða.
Hér verður hinsvegar
dvalið við ákvæðið um
að einn tíundi hluti
kjósenda geti krafist þjóð-
aratkvæðagreiðslu um hvaða þing-
mál sem vera skal, með und-
antekningum þó. Í upphafi er þó
búið að ákveða að þingræðisstjórn
skuli ríkja! Telja má nokkuð víst
að það verði eingöngu stjórn-
arfrumvörp, sem hljóta þann (vafa-
sama) heiður að teljast þess virði
að hafa svo mikið við.
Kröfu um þjóðaratkvæðagreiðslu
er, að sjálfsögðu, beint til Alþingis
og það liggur í eðli málsins að Al-
þingi getur ekki hafnað slíkri
kröfu. Með öðrum orðum: þessi ör-
litli minnihluti kjósenda getur fyr-
irskipað umrædda aðferð, getur
kúgað Alþingi til að setja lög, gegn
vilja sínum, um slíka atkvæða-
greiðslu, því framkvæmdavaldið
getur ekki gert neitt nema hafa
lagagrundvöll til þess. Þá er fólkið
farið að stjórna stjórnvöldunum.
Það þýðir að höfð eru endaskipti á
lýðræðinu. Sama gildir þó að það
sé forsetinn, sem kúgar hið þjóð-
kjörna þing. Auðsjáanlega getur
þjóðaratkvæðagreiðsla, sem þannig
er stofnað til, ekki samræmst lýð-
ræði og Alþingi getur ekki borið
ábyrgð á því sem það er þvingað
til að gera.
Alþingi hlýtur því að fella út
þessi ákvæði og treysta frekar
þingræðið eins og reyndar segir í
fyrstu grein…„lýðveldi með þing-
ræðisstjórn“.
Það er ekkert lýðræði án þing-
ræðis.
Þjóðfundurinn heimtaði meira
lýðræði, en þar sagði ekkert um
hverskonar lýðræði.
En hvað svo með afganginn af
kjósendum 90% sem ekki standa
að umræddri kröfu. Er sá hluti
kjósenda réttlaus?
Hlýtur ekki sá stóri
meirihluti, sem hefur
kosið Alþingi, að eiga
rétt á að Alþingi fái
að starfa í friði og
halda sínu löggjaf-
arvaldi óskertu og að
fólk standi við orð sín
og atkvæði án skil-
yrða, án þess að
hlaupa útundan sér í
miðju kafi … kosn-
ingin gildir í fjögur ár.
Hver var að heimta
heiðarleika?
Það getur aldrei farið vel að
hafa tvo skipstjóra á sama skipi,
enn síður ef þeir eru fleiri. Kenn-
ingin um „rétt minnihlutans“ er
bara rugl. Minnihlutinn getur ekki
átt rétt til að ráða neinu þar sem
lýðræði er virt, enda þarf hann
ekki slíkan rétt því meirihlutinn
ætlar sjálfur að búa við þau lög
sem hann samþykkir og þá er öðr-
um engin vorkunn að gera það
líka. Það hefur raunar verið svo,
hversu hart sem stjórnarandstaðan
hefur barist gegn hinum ýmsu
lagasetningum þá hafa allir hlýtt
lögunum þegar þau hafa tekið
gildi.
Í annan stað er vert að benda á
þann skrípaleik, sem lagt er til að
viðhafður sé við myndun rík-
isstjórnar. Að forsetinn eigi að
gera tillögu um forsætisráðherra,
sem þingið verður að samþykkja.
Vilji þingið ekki samþykkja þá til-
lögu gerir forsetinn aðra tilraun og
sé henni hafnað líka er farið sú
leið, sem hefð átt að fara í upphafi:
að Alþingi tilnefni ráðherra eins og
verið hefur. Alþingi hefur alltaf
síðasta orðið um það hvort sem er.
Hinsvegar er það fyrirkomulag, að
kjörinn forsætisráðherra ráði aðra
ráðherra persónulega, mjög var-
hugavert. Það mundi gera for-
sætisráðherrann einvald.
Hann gæti ráðið og rekið menn
úr og í embætti að vild. Nema Al-
þingi yrði að samþykkja ráðherra-
listann, en þá er líka komið gild-
andi fyrirkomulag.
Hvers vegna vill Stjórnlagaráð
draga sem mest vald undan Al-
þingi, þó að krafan sé að styrkja
löggjafarvaldið en ekki veikja það?
Strax og búið er að telja upp úr
kjörkössunum kemur í ljós hvaða
möguleikar eru á að mynda meiri-
hluta á þinginu og að sjálfsögðu
byrja menn þegar í stað að semja
um stjórnarmyndun og hafa
stjórnina tilbúna þegar þingið
kemur saman og þá eru afskipti
forsetans óþörf.
Þessi skrípaleikur byggist senni-
lega á því að ef kosið væri per-
sónubundið en ekki eftir listum
stjórnmálaflokkanna væri verið að
lögfesta þá geðþóttastjórn sem rík-
ir og einkennist af fyrstu persónu
stíl: „Mér finnst, ég tel, mín skoð-
un er,“ o.s.frv. Og svona lagað
jafnvel notað sem rök. Menn verða
að fara eftir því sem vitað er frek-
ar en því sem ekki er vitað. Það
persónulega hefur ekkert almennt
gildi.
En það verður aldrei horfið frá
framboðum stjórnmálaflokkanna
því það er einfaldlega ekki hægt að
koma í veg fyrir að menn myndi
félag og semji sín á milli um stefnu
og framboð eins og nú tíðkast.
Ekki væri lýðræðislegra að skerða
félagafrelsi. Það hefur reyndar
alltaf verið leyfilegt að bjóða sig
fram utan flokka og nokkrum sinn-
um hefur það verið gert, en ekki
með sýnilegum árangri.
Lýðræði felst í samningum, ekki
baráttu, ekki ofbeldi. Barátta
krefst andstæðings til að berjast
við. Barátta miðar að því að sigra
andstæðinginn og að sigra and-
stæðing þýðir annað hvort að kúga
hann undir sinn vilja eða útrýma
honum algjörlega.
Ekki batnar það þegar stjórn-
völd líta á flest fólk sem andstæð-
inga og keppast við að setja regl-
ur, sem banna það, sem menn
vilja, en þvinga menn til að gera
það, sem menn vilja ekki og kalla
réttláta stjórnun. Vilja enga samn-
inga.
Eftir Pétur
Guðvarðsson » Það getur aldrei far-
ið vel að hafa tvo
skipstjóra á sama skipi.
Enn síður séu þeir
fleiri.
Pétur
Guðvarðsson
Höfundur er fyrrverandi bóndi og er
áhugamaður um stjórnmál.
„Gæðastimpillinn“
Ný samgönguáætl-
un til fjögurra og tíu
ára réttlætir ekki að
Vaðlaheiðargöngum
verði troðið fram fyr-
ir önnur jarð-
gangaverkefni á
Vestfjörðum og Mið-
Austurlandi sem eru
talsvert brýnni. Sam-
kvæmt samþykktri
samgönguáætlun
verða Norðfjarð-
argöng efst á blaði og síðar Dýra-
fjarðargöng áður en röðin kemur
að Vaðlaheiðargöngum sem von-
laust verður að fjármagna með
innheimtu vegtolla á hvern bíl.
Sveitarstjórnirnar á sunn-
anverðum og norðanverðum Vest-
fjörðum sem eru þessu sammála
viðurkenna að Alþingi hafi gert
rétt með því að setja Norðfjarð-
argöng í forgang vorið 2009 vegna
slysahættunnar í Oddsskarðsgöng-
unum sem bílstjórar flutninga-
bifreiða, lögreglu, slökkviliðs- og
sjúkrabíla hafa áhyggjur af. Um
þetta er enginn ágreiningur á Al-
þingi.
Haft skal í huga að einbreiðu
veggöngin í Oddsskarðinu eru á
illviðrasömu og snjóþungu svæði í
620 m hæð yfir sjávarmáli, þar
eru brattar brekkur og vink-
ilbeygjur að göngunum. Blindhæð
sem er þar inni býður hættunni
heim. Reglulega hrynur grjót úr
gangaloftinu og veldur skemmdum
á bifreiðum. Fyrir atvinnuvegina,
skóla, heilbrigðisþjónustuna og ör-
yggi vegfarenda skiptir öllu máli
að framkvæmdir við ný Norðfjarð-
argöng sem geta tekið 3-4 ár hefj-
ist í síðasta lagi 2013.
Þetta ítrekaði Björn Magnússon
forstöðulæknir í Neskaupstað í
Morgunblaðinu 3. apríl sl. Fyrstu
dagana í apríl bárust fréttir af því
að miklar efasemdir hefðu komið
fram á Alþingi um að innheimta
vegtolla á hvern bíl gæti staðið
undir rekstri Vaðlaheiðarganga.
Enn fleiri landsbyggðarþingmenn
eru sammála um að heppilegra sé
að setja önnur jarðgangaverkefni
á Mið-Austurlandi og Vestfjörðum
í forgang. Engin svör fengust þeg-
ar þeir spurðu hvaða afleiðingar
það hefði fyrir ríkissjóð og ís-
lenska skattgreiðendur ef Alþingi
yrði blekkt til að samþykkja þessa
svikamyllu Vaðlaheiðarganga sem
Vegagerðin getur ekki brotist út
úr.
Þessi nýja samgönguáætlun sem
beinist gegn Norðfirðingum er á
villigötum. Með útúrsnúningi og
hnútuköstum svara andstæðingar
Norðfjarðar- og Dýrafjarðarganga
ef þeir eru spurðir að því hvort
svikamylla samgönguáætlunar
verði skrifuð á reikning skatt-
greiðendanna. Í Morgunblaðinu 2.
apríl sl. birtust fjarstæðukenndar
fullyrðingar í grein
Ólínu Þorvarðardóttur
sem hélt því fram að
öruggur heilsársvegur
væri beggja vegna
Oddsskarðsganganna í
620 m hæð. Svo góðar
hafa vegasamgöng-
urnar í þessari hæð
milli Eskifjarðar og
Neskaupstaðar aldrei
verið í meira en sex
áratugi. Fyrrverandi
skólameistari frá Ísa-
firði gleymir því að
staðsetning Fjórðungssjúkrahúss-
ins í Neskaupstað er ekki aðgengi-
leg fyrir Austfirðinga sem búsettir
eru sunnan Oddsskarðsganganna,
á suðurfjörðunum, norðan Fagra-
dals og Hellisheiðar eystri. Án tví-
breiðu jarðganganna sem eiga að
leysa af hólmi vinkilbeygjurnar að
einbreiðu slysagildrunni halda
Norðfirðingar sem starfa í álveri
Alcoa áfram að flytja lögheimilin
sín til Reyðarfjarðar þegar þeir fá
fréttir af því að starfsmenn Vega-
gerðarinnar gefist upp á snjó-
mokstri vegna blindbyls í brekk-
unum norðan
Oddsskarðsganganna og fyrir ofan
Eskifjörð. Skiljanlegt er að yf-
irmenn Alcoa hafi áhyggjur af því
að íbúar Fjarðabyggðar sem búa
norðan Oddsskarðsins og starfa í
álverinu geti ekki sótt vinnu til
Reyðarfjarðar án þess að umferð-
aróhöpp hljótist af í brekkunum
milli Eskifjarðar og Norðfjarðar.
Starfsemi tveggja öflugustu fyr-
irtækja landsins sem eru sitt
hvorum megin skarðsins hefur
gengið vel eftir að samningar milli
íslenskra stjórnvalda og fulltrúa
Alcoa í Bandaríkjunum voru und-
irritaðir á Reyðarfirði í mars 2003.
Staðsetning Fjórðungssjúkrahúss-
ins í Neskaupstað hefur líka valdið
yfirmönnum Alcoa áhyggjum þeg-
ar neyðartilfelli sem enginn sér
fyrir koma upp í álverinu á Reyð-
arfirði. Ein forsendan fyrir því að
stóra Fjórðungssjúkrahúsið í
Fjarðabyggð geti á sem stystum
tíma brugðist við þessu vandamáli
er að framkvæmdir við ný Norð-
fjarðargöng geti hafist á næsta
ári. Best væri að skoða líka mögu-
leika á jarðgangagerð undir Eski-
fjarðarheiði til að losna við Fagra-
dal sem erfitt er að treysta þegar
bílstjórum sjúkrabifreiða mistekst
við hættulegar aðstæður að keyra
barnshafandi konum til Neskaup-
staðar. Greinarhöfundur fagnar
því að nú styttist í útboð Norð-
fjarðarganga.
Samgönguáætlun
á villigötum
Eftir Guðmund
Karl Jónsson
Guðmundur Karl
Jónsson
» Þessi nýja sam-
gönguáætlun sem
beinist gegn Norðfirð-
ingum er á villigötum.
Höfundur er farandverkamaður.
Bræður unnu
afmælismót BK
Bræðurnir Sigurbjörn og Anton
Haraldssynir sigruðu á fimmtíu ára
afmælismóti Bridsfélags Kópavogs
sem haldið var laugardaginn 24. nóv-
ember í Félagsheimili eldri borgara í
Gullsmára 13. Fjörutíu og fimm pör
spiluðu afar skemmtilegt mót þar
sem spilaðar voru 11 umferðir og 44
spil alls. Lokastaða efstu para varð
þessi:
Sigurbj. Haraldss. – Anton Haraldss.62,9%
Friðjón Þórhallss. – Sigtr. Sigurðsson 61,5%
Stefán Jónsson – Ísak Örn Sigurðss. 58,3%
Ómar Olgeirss. – Ragnar Magnúss. 56,8%
Sveinn R. Eiríkss. – Hrólfur Hjaltas. 56,5%
Loftur Péturss. – Kristm. Einarss. 54,5%
Gunnl. Sævarss. – Hermann Friðrikss.54,4%
Ágúst Sigurðss. – Unnar A. Guðmss. 54,1%
Mótið fór vel fram í alla staði og
allir í hátíðarskapi eins og vera ber.
Félagsheimili aldraðra er þökkuð
frábær aðstaða og góðar veitingar í
matarhléinu. Mótið var silfurstiga-
mót.
BRIDS
Umsjón Arnór G.
Ragnarsson| norir@mbl.is
Aukablað alla
þriðjudaga
JÓLAHLAÐBORÐ
Skútan
BJÓÐUM GLEÐILEGA HÁTÍÐ
www.veislulist.is Hólshraun 3 · 220 Hafnarjörður · Símar: 555-1810, 565-1810Fax: 565-2367 · Netfang: veislulist@veislulist.is · www.veislulist.is
*Þú getur lesið allt um
verð, veislur og veislusal á
heimasíðu okkar
Við leggjum ávalt áherslu á
framúrskarandi matreiðslu
og góða þjónustu.
Glæsileg jólahlaðborð
fyrir smærri og stærri hópa.
Úrval kræsinga á góðu verði.
4.900.-
Verð frá
fyrir stæ
rri hópa
*
Steikarh
laðborð
2
5.500.-
Verð frá
fyrir 1-10 manns*(sjá: veislulist.is)