Morgunblaðið - 09.09.2013, Qupperneq 16

VESTFIRÐIR
DAGA
HRINGFERÐ
FLATEYRI
Grunnkort/Loftmyndir ehf.
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 9. SEPTEMBER 2013
Bækur og útsýni Sama er út um
hvaða glugga er litið á Flateyri, alls
staðar ber fallegt útsýni fyrir augu.
Anna Lilja Þórisdóttir
annalilja@mbl.is
Að koma inn í verslunina Bræð-
urnir Eyjólfsson við Hafnarstræti
3-5 á Flateyri, eða gömlu bókabúð-
ina, eins og búðin er stundum köll-
uð, er eins og að fara 100 ár eða svo
aftur í tímann. Í húsinu, sem var
byggt árið 1898, var versl-
unarrekstur í um 100 ár, fyrst var
þar verslun Jens Eyjólfssonar , en
þegar bræður hans tveir, þeir
Kristján og Jón slógust í félag með
honum fékk búðin nafnið Verzlunin
Bræðurnir Eyjólfsson.
Jón varð fljótt eini eigandi
verslunarinnar og rak hana til ævi-
loka árið 1950. Ekkja hans, Guðrún
Arnbjarnardóttir, tók þá við starf-
seminni og eftir lát hennar árið
1983 tóku börn þeirra hjóna við
rekstrinum þar til hann var lagður
niður árið 2000.
Happdrættisumboð í búðinni
Hjá Bræðrunum Eyjólfsson var
í upphafi almenn verslun þar sem fá
mátti matvöru, álnavöru og bús-
áhöld. Þar var líka umboð fyrir
happdrætti og tryggingafélag.
Einnig var þar verslað með bækur
og varð verslunin síðar bókabúð.
Enn er hægt að kaupa þar
bækur, en á sumrin, þegar búðin er
opin, eru þær seldar notaðar eftir
vigt. Kílóið kostar 1.000 krónur og
bækurnar koma víða að. Einnig er
hægt að kaupa bækur á Facebook-
síðu verslunarinnar sem er skráð
undir nafninu Bókabúðin Flateyri.
Húsið er nú í eigu bæjarins, sem
keypti það af fjölskyldunni eftir
snjóflóðið 1995.
Við hlið verslunarinnar er íbúð
kaupmannshjónanna, þeirra Jóns
og Guðrúnar, til sýnis. Neðri hæð
hennar hefur litlum sem engum
breytingum tekið frá því hjónin
fluttu þangað inn árið 1916 og er
Þar sem kílóið af bók-
um kostar þúsundkall
 Á Flateyri fást bækur eftir vigt
Morgunblaðið/Kristinn
Verzlunin Bræðurnir Eyjólfsson Hún var rekin í tæpa öld við Hafnarstræti
á Flateyri, frá 1915 til ársins 2000 og þar var í upphafi almenn verslun.
 Brúður af öllum stærðum og gerðum ýmist sitja eða standa á hillum Alþjóð-
lega brúðusafnsins á Flateyri. Upphaf safnsins má rekja til gjafar þýsku hjón-
anna dr. Sentu Siller og dr. Norberts Pintsch, sem gáfu Flateyri einkasafn sitt
af brúðum, sem margar eru handgerðar. „Þau komu hingað í þorpið fljótlega
eftir snjóflóðið,“ segir Jóhanna G. Kristjánsdóttir, formaður Minjasjóðs Ön-
undarfjarðar. „Þeim fannst það átakanlegt, þau höfðu safnað brúðum á ferð-
um sínum um heiminn og ákváðu að gefa Flateyri safnið í von um að það myndi
hvetja fólk til að koma í þorpið.“
Síðan þá hefur bæst við safnið úr ýmsum áttum og eru brúðurnar nú um
200 talsins. Þýsku hjónin hafa haldið námskeið í brúðugerð á fátækum svæð-
um víða um heim í atvinnusköpunarskyni og sjá síðan um dreifingu á brúð-
unum. Þær eru seldar víða um heim, m.a. á Flateyri. annalilja@mbl.is
Brúður Þýsku hjónin gáfu Flateyri fjölda brúða úr ýmsum áttum.
Prúðar brúður á Flateyri
Morgunblaðið/Kristinn
 Stundum er sagt að gönguleiðir í
Önundarfirði séu óteljandi, bæði í
firðinum sjálfum og yfir fjallaskörð til
annarra fjarða. Svæðið er vinsælt hjá
göngufólki, ekki síst vegna þess
hversu fjölbreyttar gönguleiðir þar
eru sem ættu að henta flestum. Auk-
inheldur er náttúrufegurð þar mikil.
Hlaðnar hafa verið vörður á nokkr-
um leiðum, m.a. yfir Klofningsheiði á
milli Önundarfjarðar og Súganda-
fjarðar, en sú leið var framan af síð-
ustu öld fjölfarin leið á milli Suður-
eyrar og Flateyrar. Þar eru 18 vörður
og er leiðin um einn kílómetri að
lengd.
Þegar komið er upp á heiðina er
gjarnan gengið fram á Eyrarfjall, sem
gnæfir við Flateyri.
Meðal annarra gönguleiða má
nefna göngu fyrir fjarðarbotn Önund-
arfjarðar, en yfir hann liggja þrír veg-
ir. Nokkrir ferðaþjónustuaðilar bjóða
upp á leiðsögn í göngum á svæðinu.
Morgunblaðið/Eyþór
Gengið á fjöll Flateyri er í Önundarfirði og þar eru fjölbreyttar gönguleiðir.
Nokkrir ferðaþjónustuaðilar eru með skipulagðar göngur um svæðið.
Paradís göngugarpanna
Anna Lilja Þórisdóttir
annalilja@mbl.is
Fiskverkun EG á Flateyri verkar
harðfisk á eins náttúrulegan hátt og
mögulegt er. Fiskurinn er eftir-
sóttur, hann var nýverið skráður í
Bragðörkina svokölluðu og er vott-
aður sem Slow Fish, sem mætti út-
leggjast sem „Hægur fiskur“.
„Við erum eina íslenska fyrir-
tækið sem er með leyfi til að flytja
út útiþurrkaðan harðfisk,“ segir
Guðrún Pálsdóttir sem rekur Fisk-
verkun EG ásamt eiginmanni sínum
Einari Guðbjartssyni. „En við höf-
um lítið flutt út af honum hingað til,
bara aðeins til Færeyja, því við
önnum ekki einu sinni eftirspurn á
innanlandsmarkaði eins og staðan
er í dag.“
Fiskverkunin þurrkar ýsu og
steinbít. Fiskurinn er veiddur á
línu, á línubátnum Blossa sem er í
eigu þeirra hjóna. Hann er hand-
flakaður og útiþurrkaður í hjöllum
og tekur þurrkunin 4-6 vikur. Síðan
er fiskurinn seldur með roði, ýmist
barinn eða óbarinn.
Í maí síðastliðnum var harð-
fiskur Fiskverkunar EG skráður á
lista Slow Fish eftir að hafa verið
kynntur í Genúa á Ítalíu. „Við erum
eini harðfiskframleiðandinn sem
hefur fengið þessa vottun hérna á
Íslandi, en allir þeir sem verka línu-
fisk og þurrka hann úti geta orðið
Slow Fish-framleiðendur,“ segir
Guðrún. „Það þarf að veiða fiskinn
á krók, allt veiði- og vinnsluferlið
þarf að vera vistvænt og má ekki
skemma út frá sér á neinn hátt. Við
hengjum fiskinn aldrei út fyrr en í
lok október eða nóvember og erum
hætt í byrjun apríl. Það er ekki
hægt að þurrka úti yfir sumarið, því
þá er flugan komin.“
Harðfiskverkun á sér langa
sögu á Vestfjörðum og því fer vel á
því Harðfisksetur Íslands sé þar, í
Pakkhúsinu, sem er elsta hús Flat-
eyrar, hýsir Harðfisksetur Íslands.
Hugmyndir eru um að gera það
upp og setja upp margmiðlunarsýn-
ingu á nokkrum tungumálum.
Harðfiskurinn fór til Tórínó
„Við vorum ekkert að sækjast
sérstaklega eftir því,“ segir Guðrún
þegar hún er spurð um hvernig það
hafi atvikast að EG Fiskverkun
fékk Slow Fish-vottunina. „Fyrir
um þremur árum vorum við beðin
um að fara með harðfiskinn okkar
til Tórínó á Ítalíu, á Salone del
Gusto, sem er matarviðburður á
vegum Slow Food. Það var hluti af
átaki Slow Food á Íslandi að fara
með íslenskar matvörur þangað og
kynna. Það sem var kynnt var
hreina KEA-skyrið, saltfiskur,
hangikjöt, saltkjöt, smjör, íslenskur
bjór og harðfiskur. Það var mikið
upplifelsi að taka þátt í þessari risa-
stóru sýningu en við vorum svo sem
ekkert að velta þessu sérstaklega
fyrir okkur fyrr en hringt var til
okkar og sagt að búið væri að skrá
Morgunblaðið/Kristinn
Harðfiskurinn að vestan Guðrún og Einar í Harðfisksetrinu með dóttursyni sínum, Benedikt Einari Egilssyni.
Hægi harðfiskurinn
að vestan eftirsóttur
 Viðurkenndur á alþjóðavettvangi sem „Slow Fish“