Morgunblaðið - 15.03.2014, Síða 18

Morgunblaðið - 15.03.2014, Síða 18
18 FRÉTTIRInnlent MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 15. MARS 2014 BAKSVIÐ Björn Jóhann Björnsson bjb@mbl.is Skerðing á raforku Landsvirkjunar vegna lélegs vatnsbúskapar annað ár- ið í röð er farið að valda stórnotend- um búsifjum. Nemur samanlagt tekjutap milljörðum króna, líkt og Fréttablaðið greindi fyrst frá í vik- unni, þar af um 1,5 milljörðum króna hjá Alcoa-Fjarðaáli. En áhrifin geta náð lengra. Skerðingin er farin að valda áhyggjum meðal erlendra fjár- festa sem mögulega hafa áhuga á að koma hér upp orkufrekum iðnaði eða starfsemi. Dagmar Ýr Stefánsdóttir, upplýs- ingafulltrúi Alcoa-Fjarðaáls, segir að miðað við núverandi skerðingu á raf- orku þá tapist 6 til 7 þúsund tonn í framleiðslu álversins í Reyðarfirði. Dagmar upplýsir ekki um tekjutapið en miðað við álverð á heimsmarkaði gæti það numið um 1,5 milljörðum króna. Óþægileg staða „Framleiðslutapið er alvarlegt mál. Umhverfið er ekki vænlegt ef við sjáum fram á skerðingar ár eftir ár. Við þurftum að skerða hjá okkur í fyrra, þegar við fengum boðun um skerðingu, og framleiðslutapið nam nokkrum þúsundum tonna. Við finn- um fyrir því hjá okkar móðurfélagi að því finnst þetta vera óþægileg staða. Félagið hefur einmitt bent á að í aug- um erlendra fjárfesta sé þetta ekki gott,“ segir Dagmar en fleiri viðmæl- endur blaðsins hafa staðfest að þess- ar áhyggjur séu til staðar. Í samningum Landsvirkjunar við stórnotendur er gert ráð fyrir ákveðnum sveigjanleika varðandi ótrygga orku en Dagmar bendir á að fyrirtækin geri ekki ráð fyrir skerð- ingum ár eftir ár. Skert raforka kem- ur misjafnlega niður á stórnotendum. Norðurál finnur lítið sem ekkert fyrir skerðingu þar sem aðeins um þriðj- ungur af orkuþörf þess kemur frá Landsvirkjun. Samkvæmt upplýsing- um frá Rio Tinto Alcan í Straumsvík þarf að hægja á framleiðsluaukningu álversins á meðan skerðingin stendur yfir. Er framleiðslan innan við 5 þús- und tonnum minni en ella. Að sögn Ólafs Teits Guðnasonar upplýsinga- fulltrúa er framleiðsluaukningin komin til vegna aukinnar orku frá nýrri Búðarhálsvirkjun. „Við erum beinlínis ekki að draga úr framleiðsl- unni því við erum ekki að taka fullt afl, miðað við það sem ættum rétt á samkvæmt samningum. Landsvirkj- un miðar skerðinguna við fullt afl,“ segir Ólafur Teitur en Rio Tinto Al- can mun taka inn um 60 MW af þeim 75 sem samið var um frá Búðarhálsi. Minni orkuvinnslugeta Á meðan tíðarfarið leikur Lands- virkjun grátt þá bætir flutningskerfi Landsnets ekki úr skák. Landsnet hefur á seinni árum ítrekað bent á að styrkja þurfti flutningskerfið, til að geta flutt meiri raforku á milli lands- hluta, sér í lagi á milli Norður- og Suðurlands. Þó að skerðing á raforku til stórnotenda létti eitthvað á flutn- ingsálaginu tímabundið þá hefur Landsvirkjun á síðustu tveimur árum ekki getað samkeyrt miðlanir sínar vegna flöskuhálsa í flutningskerfinu. „Við höfum ekki heldur getað flutt raforku austur í nægu magni, eins og til fiskimjölsverksmiðja þar sem út- gerðirnar hafa fjárfest fyrir milljarða til þess að fara úr olíu yfir í rafmagn,“ segir Þórður Guðmundsson, forstjóri Landsnets, sem bendir á að um 25% tímans á síðasta ári hafi virkar skerð- ingar verið í flutningskerfinu austur á land. „Ef Landsvirkjun hefði getað sam- keyrt sínar miðlanir, eins og hugur þeirra stóð til, þá hefðu þeir mögu- lega getað fært til orku á milli svæða og þar með minnkað sínar skerðing- ar. Staðreyndin er sú að með alla þessa flöskuhálsa í flutningskerfinu þá er orkuvinnslugeta virkjananna ekki eins mikil og hún annars gæti orðið,“ segir Þórður. Aðspurður segir hann einu lausn- ina þá að styrkja flutningskerfið, fyrst og fremst á milli Norður- og Suðurlands. Það sé hægt að gera með ýmsum hætti og þurfi nauðsynlega að gerast í náinni framtíð. Engar ákvarðanir hafa verið tekn- ar af hálfu stjórnvalda um að styrkja flutningskerfið. Þórður segir stjórn- völd aðeins hafa haft uppi góð orð um málið en engar athafnir fylgt því eftir. „Öll framtíðaruppbygging flutnings- kerfisins er í frosti á meðan engin stefnumótun hefur farið fram í þess- um jarðstrengjamálum. Þess vegna höfum við lagt á það áherslu við stjórnvöld að móta einhverja stefnu fyrir Landsnet, þannig að það sé hægt að hafa hana til hliðsjónar í við- ræðum við hagsmunaaðila um lagn- ingu flutningslína. Á meðan ekkert gerist í þessu þá verður flutnings- kerfið ekki styrkt,“ segir Þórður. Skert raforka veldur áhyggjum  Skerðing Landsvirkjunar á raforku gæti smitað út frá sér  Móðurfélag Alcoa-Fjarðaáls og fleiri er- lendir fjárfestar hafa áhyggjur  Flöskuhálsar í flutningskerfinu  Veldur milljarða króna tekjutapi Vatnsforðinn » Vatnshæð í Þórisvatni er í sögulegu lágmarki og í Blöndu- lóni er staðan lítið betri. » Einnig hefur vatnshæðin lækkað í Hálslóni en það skýrist einkum af flutningi orku frá Fljótdalsstöð, til að spara vatn á Tungnaár- og Blöndusvæðinu. » Innrennsli í Hálslón hefur verið í meðallagi, sem Lands- virkjun telur góðar fréttir miðað við stöðuna annars staðar. » Þar sem það vorar fyrr á Suð- vesturlandi en hálendinu gæti komið til þess að flytja orku austur ef mjög lítið verður í Hálslóni í vor. Vatnshæð í þremur miðlunarlónum Landsvirkjunar Blöndulón Hálslón Þórisvatn Núverandi vatnsár Meðalhæð Yfirfall Vatnsárið 2012-2013 Lægsta og hæsta gildi 480 475 470 465 640 620 600 580 560 590 580 570 560 Va tn sh æ ð (m .y .s .) Va tn sh æ ð (m .y .s .) Va tn sh æ ð (m .y .s .) 1. nóv. 1. nóv. 1. nóv.1. jan. 1. jan. 1. jan.1. mars 1. mars 1. mars1. maí 1. maí 1. maí1. júlí 1. júlí 1. júlí1. sept. 1. sept. 1. sept. Áætlað meðaltal Morgunblaðið/ÞÖK Raforka Allt stefnir í slæm vatnsár tvö ár í röð hjá Landsvirkjun, með til- heyrandi skerðingu á raforku til stórnotenda og í heildsölu. „Það verður að skoða þetta í því ljósi að þessi staða er mjög óvenjuleg og afar sjaldgæft að grípa hafi þurft til skerðinga af þessu tagi, að ekki sé tal- að um tvö ár í röð,“ segir Ragnheiður Elín Árna- dóttir, iðnaðar- og viðskiptaráðherra, um raforku- skerðingar Landsvirkjunar. Hún segir aðspurð að sá möguleiki sé vissulega til staðar að þetta geti haft einhver áhrif á fjárfest- ingu, þ.e. ef þessi þróun heldur áfram, en bætt flutningskerfi myndi að sjálfsögðu vera til bóta. „Við vitum ekki til þess að áhyggjur af þessu tagi hafi komið upp varðandi þau fjárfestingarverkefni sem eru uppi á borðum núna,“ segir Ragnheiður Elín. bjb@mbl.is Gæti haft áhrif á fjárfestingu ef þessi þróun heldur áfram IÐNAÐAR- OG VIÐSKIPTARÁÐHERRA UM ORKUSKERÐINGUNA Ragnheiður Elín Árnadóttir Kringlunni 4 | Sími 568 4900 Er ferming framundan

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.