Harmoníkan - 01.05.1987, Síða 9

Jónas Bjamason
Jónas Bjarnason með þrefalda Hohnerinn og bakatil er Hohner með 2'A fatda röð,
báðar kosta gripi, myndin er tekin á heimili Jónasar í Kópavoginum.
Jónas Bjarnason er fæddur og upp-
alinn að Vallholti á Garðskaga þann
14. október 1898. Síðar flytur hann
sunnar á Miðnesið og kaupir þar 12
dagsláttu, að Hólabrekku. Með bú-
skapnum stundaði hann sjóinn, á
vetrum var hann formaður á bát og
réri frá Sandgerði. Eiginkona Jónasar
var Sigrún Sigurjónsdóttir frá
Kringlu í Grimsnesi, hún lést 1975,
þeim varð þriggja barna auðið, Jónas
segist hafa unnað harmoníkutónlist
frá því hann man eftir sér og 7—8 ára
eignast hann fyrstu harmoníkuna það
var faðir hans sem gaf honum hafa í
jólagjöf, þetta var einföld díatónísk
harmoníka sem hann man ekki lengur
hvaða tegundarheiti bar. Það var
maður á miðjum aldri sem leiðbeindi
honum öðru hvoru á hljóðfærið, en á
þessum árum lærðu menn hver af
öðrum, sagði Jónas. Það var ekki
mikið um harmoníkuleikara upp úr
aldamótunum, en því meir litið upp til
slíkra manna sem höfðu getu til að
spila á dansleikjum. Jónas var beðinn
um að leika á dansleik aðeins 8 ára
gamall, reyndar með öðrum og segir
hann að mikið hafi vantað uppá
kunnáttuna hjá sér. í þetta skipti var
fullt hús gesta í samkomuhúsinu í
Sandgerði og leist nú ekki hinum unga
harmonikuleikara á blikuna er líða
tók á ballið, þar kom að hann varð
svo þreyttur að hann náði að hnippa
í dansstjórann svo hann gæti hætt,
stjórnandinn klappaði saman lófun-
um til að stöðva dansinn og Jónas
fékk frí. Hann tók einnig fram að
hljóðfæraleikararnir sem og gestir
hefðu ávallt gengið til samkomu-
haldsins og heim að því loknu, sem
oft var æði langt og strangt, þar á of-
an urðu menn að taka með sér ýmsan
aukafatnað og annað sem fylgdi slík-
um ferðalögum, það var því eins gott
að harmoníkurnar voru ekki þungar á
þessum árum. Á Miðnesinu var ætíð
dansað í skólahúsinu, eða þar til reist
var sérstakt samkomuhús. Jónas flyt-
ur 1 Kópavog 1966 og byggði þar ein-
býlishús að Þingholtsbraut 9. Mest
hefur hann unnið við smíðar og
marga munina hefur hann gert fyrir
vini og kunningja í seinni ár, muni
sem gerðir eru af alúð, og nákvæmu
handbragði.
Jónas hefur ferðast allnokkuð inn-
anlands sem utan og hefur þá har-
moníkan fylgt mcð, eitt sinn spilaði
hann á Mallorka stanslaust í 4 tíma og
allan tímann var dansað. í ferð til
Costa del Sol með Útsýn lék Jónas á
hverju kvöldi, og eftir að hann kom
heim aftur sendi Ingólfur Guðbrands-
son honum 10.000 kr. ásamt árituðu
gylltu plaggi með þakklætisvott frá
ferðafélögum.
Þá hefur hann oft leikið við kirkju-
samkomur og á samkomum fyrir
aldraða. Jónas hefur átt tvöfalda
harmoníku æði lengi eða 1 raun tvö og
hálffalda á henni er aukaröð með
nokkrum hnöppum sem hann segist
ekkert hafa að ráði átt við að nota,
þetta er „Hohner Club 2“ og mun
hún vera um 40 ára gömul, nýjasta
hljóðfæri Jónasar er þreföld Hohner
er hann eignast hana fyrir 10 árum
síðan, og er hún að sögn mesti gæða
gripur. Þá hefur hann samið nokkur
lög og eitt þeirra lék hann inná hljóm-
plötu, það er Kópavogsvalsinn en
plata þessi er gefin út í tilefni 30 ára
afmælis Kópavogskaupstaðar, með
honum á plötunni leikur maður að
nafni Eggert E. Hjartarson en hann
leikur á sög. Auk fyrrnefnds lags leika
þeir félagar, nú blikar við sólarlag, og
geng ég fram á gnípur, lög þessi
spanna yfir aðra hlið plötunnar og er
gott til þess að vita að eitthvað skuli
liggja eftir menn sem leika á slík
hljóðfæri, það er að segja tvöfaldri
harmoníku og sög sem hlýtur að telj-
ast hljóðfæri í svona tilviki. Þáer ekki
síst að nefna annað lag eftir Jónas en
það er Erluvalsinn sem hann semur til
minningar um dóttir sína sem lést í
bílslysi fyrir 8 árum frá eiginmanni og
9 börnum, allt drengjum, eftir þetta
fór hann að hugsa meir um harmoník-
una. Ég spurði hann hvort mörg laga
hans væru til á nótum hann hvað svo
vera, en sagðist ekki alveg vera viss
um hvar þær væri að finna þessa
stundina. í dag er Jónas nær alveg
hættur að spila, er orðinn lasburða
eftir ýmis áföll síðari ára, hann tók
samt harmoníkuna fyrir mig og lék
Erluvalsinn með mikilli einbeitni og
ljúfum áherslum. Eftir ég kvaddi
þennan öðling og gekk út að bílnum
mínum skynjaði ég hvað minningar
og tilfinning liðinna ára rista djúpt 1
huga öldungsins.
H.H.
9