Fréttablaðið - 02.11.2013, Blaðsíða 26

2. nóvember 2013 LAUGARDAGUR| HELGIN | 26
Gunnþóra
Gunnarsdóttir
gun@frettabladid.is
Leikfélagið hennar Maríu heitir
Annað svið og mér finnst ég komin
á annað tilverusvið þegar ég stíg
inn á vinnustað hennar við Suður-
götu í Reykjavík, sem hún deilir
með tíu öðrum konum í ólíkum,
skapandi verkefnum. Fegurð
blasir alls staðar við, örsmáar
rúður í gluggum, rósettur í loftum
og listaverk á veggjum.
Við María komum okkur vel
fyrir á efri hæðinni og ég byrja á
að forvitnast um helstu viðfangs-
efni hennar þessa dagana. „Ég var
að koma heim frá Álandseyjum í
fyrradag, fór þangað ásamt sam-
starfsfólki mínu með sýninguna
Ferðalag Fönixins – um listina að
deyja og fæðast á ný, sem er dans-
leikhúskonsert þar sem maður og
kona takast á. Við frumsýndum
verkið á listahátíð fyrir tveimur
árum og það hefur blómstrað. Við
höfum áður farið með það til Fær-
eyja og Finnlands og það snertir
fólk djúpt hvar sem við komum.“
Sögur þriggja kvenna
„Verk spretta gjarnan upp úr
þeirri lífsreynslu sem maður er að
fara í gegnum hverju sinni. Þann-
ig varð verkið MammaMamma til
þegar við Charlotta Boving eign-
uðumst fyrstu börnin okkar 35 ára
gamlar og svo fæddust hugmyndir
að tveimur ólíkum verkum þegar
ég fór í gegnum skilnað,“ segir
María sem skildi við eiginmann
sinn Þorstein J. Vilhjálmsson
fyrir fjórum til sex árum, eins
og hún orðar það. Annað verkið
er Ferðalag Fönixins en hitt er
Augun mín. Augun þín, um þrjár
skáldkonur sem uppi voru á önd-
verðri nítjándu öld. Ein þeirra
er Agnes Magnúsdóttir sem var
tekin af lífi í Vatnsdalshólum og
María túlkaði í myndinni Agnes.
Hinar eru Guðný frá Klömbrum
og Skáld-Rósa.
„Mér fannst alltaf að sögur
þessara þriggja kvenna ættu að
tala saman þannig að þegar ég
var að koma út úr þessum skiln-
aði hugsaði ég: nú er tíminn til að
fanga þetta efni og tengja saman
þessar þrjár konur sem allar
gengu í gegnum ástarsorg en
brugðust ólíkt við; Agnes drepur
manninn og missir höfuðið, Guðný
sligast af harmi á níu mánuðum
og skrifar ljóð fram á síðasta dag
sem er eins og hjartalínurit að
fjara út. Svo er það Skáld-Rósa
sem berst og dettur en kemst á
lappir, slítur sig frjálsa og fer sína
leið,“ lýsir María. Hún kveðst hafa
unnið þetta verk með Snorra Frey
Hilmarssyni leikmyndateiknara
sem setur hlutina í sögulegt sam-
hengi og svo lærimeistara sínum
frá New York University, Kevin
Kuhlke, tilraunaleikhúss-leik-
stjóra.
„Við lögðum lokahönd á verkið
úti í Arabíu um daginn, af öllum
stöðum,“ segir María glaðlega.
„New York-háskólinn í Abú Dabí
bauð mér að halda fyrirlestur í
leiklistardeildinni og okkur Kevin
að prófa verkið í vikulangri höf-
undarsmiðju með leiklistarnemum
deildarinnar. Þar í eyðimörkinni
lifnuðu þessar íslensku skáldkonur
við – og einn karl, sem leikur þrjú
hlutverk. Þannig að nú er þetta
verk tilbúið til uppfærslu.“
Er ekki texti í því? „Jú, það er
svo skemmtilegt. Ferðalag Fönix-
ins var orðlaust og alveg opið til
túlkunar en þetta leikrit er fullt
af orðum, bæði í bundnu máli og
óbundnu. Það er skrifað af okkur
Kevin á ensku en Þórarinn Eld-
járn þýðir það og ljóðin eru auð-
vitað ort á íslensku. Næsta verk-
efni er að fjármagna það og koma
því á fjalir,“ segir María og heldur
áfram. „Guðný hefur leitað á mig
lengi og það er góð tilfinning að
hafa fundið henni farveg. Hún
var amma Haraldar Níelssonar
prófasts sem var langafi minn.“
Leiklistin ástríða
María er líka að leika þessa dag-
ana í lögguseríunni Hrauninu,
framhaldi af Hamrinum sem
sýndur var í sjónvarpinu fyrir
fáum árum. Seríurnar eru eftir
Sveinbjörn I. Baldvinsson og í
leikstjórn Reynis Lyngdal. „Ég
leik tæknideildarlögreglu sem
mætir á staðinn, mjög mikinn
töffara og blóðferlasérfræðing,“
segir María brosandi og upplýsir
að tökurnar fari fram á Snæfells-
nesi og í nágrenni Reykjavíkur.
Hún segir leiklistina hafa verið
henni algera ástríðu frá því hún
var unglingur. Þó hafi hún reynt
að streitast á móti því hún hafi
verið hrædd um að leiklist væri
of léttvæg. „Það er alvarlegur
tónn í mér. Mér finnst að það sem
ég geri í þessu lífi þurfi að vera
mikilvægt og skipta máli og var
mikið að spá í að verða læknir eða
jafnvel prestur. En svo komst ég
að því að leikhúsið er á svipuðum
slóðum því það er, þegar best er
á kosið, bæði læknandi, vekjandi
og umbreytandi og maður er allt-
af með lífið sjálft í höndunum.“
Svo lengi sem þú leikur ekki
glæpakvendi, segi ég hugsandi.
„Ég lék morðingja þegar ég lék
Agnesi en ég hugsa að margar
konur geti séð sjálfar sig í henni
og fundið blóðbragðið sem hún
var með í munninum, þó þær fari
ekki í það að myrða neinn. Hún rís
upp gegn óréttlæti og ofbeldi og
hefnir sín. Ég hugsa alltaf: Fólk
er ekki komið í bíó eða leikhús til
að sjá Maríu Ellingsen, heldur
sjálft sig. Því lengra sem ég fer
inn í sálina á mér því nær kemst
áhorfandinn eigin sál. Í leikhúsinu
getur fólk fengið nýtt sjónar horn
á líf sitt, skilið sjálft sig betur,
fengið huggun eða fundið leiðir til
að ná vopnum sínum á einhvern
hátt.“
Við erum ekki guð
Þú nefndir prestinn. Ert þú trúuð
kona? „Já, ég er bæði trúuð og
almennt andlega sinnuð. Ég hef
tengt mig við kristna trú, stúderað
búddisma og ástundað jóga frá
unglingsárum. Pabbi er mjög and-
lega sinnaður, opinn, fordómalaus
og mikill pælari og það hefur skil-
að sér í því að ein systir mín er
búddisti og yngstu systkini mín
sem eru tvíburar eru í jógafræð-
unum. Bróðir minn var meira að
segja munkur í hindúaklaustri í
tuttugu ár.“
Hafði langafi þinn þessi áhrif á
ykkur? „Ég held það. Það er varla
hægt að vera afkomandi Haraldar
Níelssonar án þess að það hafi
sterk áhrif á andlegt líf manns.
Maður hugsar sig ekki í miðju
alheimsins heldur verður með-
vitaður um að maður er aðeins
lítill hluti af einhverju stærra og
magnaðra samhengi. Við erum
ekki guð. Mér finnst mikilvægt að
halda í þá auðmýkt gagnvart til-
verunni. Fyrir utan að það væri
dálítið mikið álag að vera guð.“
segir María brosandi.
María stýrði barnastarfi Dóm-
kirkjunnar í nokkur ár og skrifaði
kennsluefni fyrir barnastarf þjóð-
kirkjunnar. „Mér finnst mjög dýr-
mætt að fá að miðla því til barna
að það er yfir oss vakað – eins og
langafi hefði sagt – og kenna þeim
að þakka fyrir það sem við höfum,
biðja um það sem við þurfum og
biðja fyrir öðrum, það tengir
mann við þetta stóra samhengi
sem maður er hluti af. Við förum
í gegnum lífið með öðrum.“
Þessi umræða leiðir hugann
að persónulegum högum Maríu.
Skyldi hún hafa fundið annan
mann?
„Nei, ég er í þeirri ótrúlegu
aðstöðu að vera bara á lausu,“
segir hún og hlær. „Ég er stundum
spurð hvernig á því standi. Ég get
eiginlega ekki svarað því nema
með því að það hefur tekið tíma að
vinna úr þessari lífsreynslu. Ég er
svolítið gamaldags og fer djúpt í
hlutina. En ég lofaði mér því að
þegar ég væri komin í gegnum
sorgina yrði ég ekki bitur, heldur
með opið hjarta. Mér finnst það
hafa tekist og ég finn fyrir auð-
mýkt og þakklæti fyrir ferða-
lagið, reynsluna og uppskeruna.
Það er flókið að vera manneskja
og enn flóknara fyrir tvær mann-
eskjur að ganga í takt. En það er
á sama tíma skemmtileg áskorun
og eitt það mest þroskandi í líf-
inu svo ég vona sannarlega að
ég verði svo gæfusöm að eignast
sálufélaga á ný til að vaða með
yfir ár og strauma lífsins.“
ALVARLEGUR TÓNN Í MÉR
María Ellingsen leikkona var að ljúka við leikverk um líf og ástir þriggja kvenna, leikur í nýrri sjónvarpsseríu og berst með
Hraunavinum. Hún ætlar að vera í Afríku um áramótin og á Svalbarða um verslunarmannahelgina. Svo er hún móðir.
HUGSJÓNAKONAN „Mér finnst að það sem ég geri í þessu lífi þurfi að vera mikilvægt og skipta máli og var mikið að spá í að verða læknir eða jafnvel prestur.“ FRÉTTABLAÐIÐ/VILHELM
Ég hélt alltaf að ég yrði
læknir sem ynni í Afríku við
að bjarga heiminum en varð
svo bara leikari á Íslandi.
Stundum hef ég sagt að Lára
sé mín Afríka því uppeldi
hennar er stóra, stóra verk-
efnið mitt í lífinu.