Ský - 01.06.2007, Qupperneq 9

sk‡ 
Bók­in er nú til húsa á horni Klapparstígs og Hverf­isgötu og útstillingin í stórum búð­arglugganum er k­annsk­i sú f­allegasta í borginni. Gamlar bæk­ur í röð­um sem lýst er
sk­emmtilega á vélrituð­um mið­um og k­osta f­rá nok­k­urhund­ruð­
k­rónum upp í tugi þúsund­a. Fyrir innan tek­ur við­ reyk­elsislyk­t,
bók­astaf­lar og gamla guf­an. Bragi stend­ur f­raman við­ búð­arborð­ið­
og stillir upp plak­ötum af­ Bobby Fischer og Cond­oleezzu Rice
- hlið­ við­ hlið­ - of­an á einum staf­lanum. Gamli heimsmeistarinn
er þek­k­tur f­astak­únni búð­arinnar og á lík­lega ef­tir að­ bregð­a næst
þegar hann lítur við­. End­a glottir Bragi. En hversk­onar f­ólk­ eru
við­sk­iptavinir hans?
„Kúnnahópurinn í dag er algjör þverskurður af samfélaginu,“ svarar
Bragi. „Hér koma þeir sem safna mjög gömlum og fornum bókum
vegna söfnunargildis. Þar á meðal eru nokkrir stöndugir menn
og konur í útlöndum sem safna svokölluðu íslensku „fornprenti“,
bókum prentuðum á Íslandi fyrir 1844. Sumir safna bara handritum
eða skrifuðu máli. Stofnanir og bókasöfn og ýmis embætti kaupa hér
margskyns fræði sem þau vantar. Líka fjöldi grúskara og fræðimanna
hérlendis og erlendis. Mikill fjöldi ungs fólks kemur og kaupir
allskonar skrítna hluti til gjafa eða skemmtunar sér og öðrum. Bækur
um sjálfshjálp, allskonar blandaðar fagbókmenntir, mat og vín og
hverskyns efni eru líka vinsælar.“
Bragi bætir við að svona búð sé ekki síður samkomustaður
skálda og listamanna, heppnaðra og misheppnaðra. „Allskonar
menningarelítufólk lítur við og lætur ljós sín skína. Hér koma líka
allskyns stjórnmálarefir, áhugafólk um sjónarspil mannlífsins og
utangarðsfólk. Heilmikið er um að fólk leiti ráða í persónulegum
málefnum og þótt við feðgar séum ekki í neinni samkeppni við
sálfræðinga eða geðlækna, reynum við eftir bestu getu að leysa vanda
gesta. Þótt það snúist ekki alltaf um bókakaup.“
Hvernig kom það til í upphafi að þú fórst að selja gamlar
bækur?
„Ég sogaðist inn í gamlabókaheiminn sem ungur maður í Versló,
undir menningarlegum handarjaðri Gríms Helgason kennara, föður
Vigdísar skálds. Þá fór ég að heimsækja fornbókabúðir og kynntist
allskonar menningar- og listafólki sem sótti sömu staði. Síðan
kynntist ég Sigurði Benediktssyni, blaðamanni og listuppboðshaldara
og fór að aðstoða hann við bókauppboð sem hann hélt oft á hverju
ári frá 1955 til 1970. En árið 1977, eftir nokkurra ára námsdvöl í
Danmörku, setti ég upp búðina. Fyrst var hún á Skólavörðustíg 20
og þar var ég í hörku samkeppni við góða vini míni í þessum bransa,
Gunnar og Snæ, sem voru með Bókina hf. á Skólavörðustíg 6. En
þeir voru orðnir fullorðnir menn og þegar þeir vildu hætta með
búðina keyptum við feðgar þetta gamla góða fyrirtæki og höfum
rekið það áfram síðustu árin.“
Yngri skáldin vinsæl
Bókin hefur netvæðst og nú eru mörg þúsund titlar á vefsíðu
búðarinnar, bokin.is. Undanfarna þrjá áratugi hefur búðin líka gefið
út prentaðar bóksöluskrár og sent til þúsunda íslenskra heimila
og einnig til erlendra menntastofnana. Aðspurður hvort hlutirnir
breytist ekki hægt í fornbókabransanum, svarar Bragi: „Árið 1977 var
bóka- og menningarsviðið allt öðruvísi en í dag. Sú lágmenningar-
og spennuafþreying sem sjónvörpin sinna af ástríðu nú á dögum
var öll í reyfurum, spennu- og ástarsögum sem seldust í metravís á
hverjum degi. Þetta var líka fyrir daga verðtryggingarinnar en um
1980 urðu vextir í bönkum jákvæðir og brunnu því ekki eins upp í
verðbólgubálinu. Menn fjárfestu í málverkum og gömlum bókum,
geymdu peninga í söfnunargripum, fjölmargir þekktir einstaklingar
eignuðust dýrmæt bóka og málverkasöfn. Það má nefna Þorstein
Jósepsson rithöfund, Torfa Hjartarson tollstjóra, Þorstein M. Jónsson
útgefanda og alþingismann og Sigurð Nordal prófessor. Steinn
Steinarr skáld eignaðist líka verðmætt bókasafn sem hann seldi síðan
með verulegum ábata. Þegar afþreyingarmöguleikunum fjölgaði og
bankarnir fóru að greiða vexti af peningum, breyttust áherslur hjá
þeim sem höfðu „fjárfest“ í þessum hlutum. En samt hefur alltaf
verið hægt að fjárfesta í bókum og málverkum. Það er bara flóknara
en að fara í tölvuna og skrifa sig fyrir hlutum í félögum.“
Inn í búðina kemur alvarlegur maður og segist vera að sækja bókina
„Virkir dagar“ sem hann pantaði í gegnum síma deginum áður. „Já,
varst það þú,“ segir Bragi rólegur og dregur appelsínugula skruddu út
úr bókastafla á bakvið búðarborðið. Þegar maðurinn er horfinn aftur
spyr ég hverskonar bækur seljist best í búðinni í dag. „Það er gaman
hversu mikið af ungu fólki kemur og kaupir eldri þýdd skáldverk.
Mikið er spurt eftir ritum um íslenska náttúrufræði, ættfræði og
texti: Huldar Breiðfjörð • myndir: Páll Kjartansson
Bragi kristjónsson hefur rekið fornbókabúðina Bókina í 30 ár. fáum árum eftir að búðin
opnaði við skólavörðustíg árið 1977 kom sonur hans, ari Gísli, inn í reksturinn og saman
hafa þeir starfrækt verslunina á fimm stöðum í reykjavík.. huldar Breiðfjörð fór í heimsókn til
feðganna og spjallaði við þá um búðina, bækur og þjófa.
Feðgarnir í Bókinni