Fréttablaðið - 10.07.2015, Síða 10

10. júlí 2015 FÖSTUDAGUR| FRÉTTIR | 10
FÖSTUDAGSVIÐTALIÐ
Píratar mælast nú stærstir allra
stjórnmálaflokka í skoðanakönn-
unum en sjálfum finnst honum
tími til að snúa sér aftur að mal-
biksvinnu sem hann vann við áður
en hann fór á þing. Þar fær hann
tíma til að hugsa. En af hverju að
hætta á þingi?
„Það er gott að þekkja sinn vitj-
unartíma. Ég veit hvar styrkleik-
ar mínir liggja og ég veit að Ásta
Helgadóttir er til í að bjóða sig
fram næst, varaþingmaður minn.
Ég sagði þetta í blaðaviðtali fyrir
tveimur árum að ef hún væri til-
búin til að halda áfram með starf-
ið, þá væri ég tilbúinn að stíga til
hliðar. Styrkleikar mínir felast í
því að koma verkefnum af stað og
gera þau sjálfbær, hluti af því er að
gera það aðgengilegt fyrir aðra að
ganga inn í starfið. Það er eitthvað
sem ég ætla að gera í sumar, taka
allt saman. Hvernig þetta raun-
verulega virkar, hvar völdin liggja
og svo framvegis. Það er gott fyrir
komandi þingmenn og ekki síst
almenning,“ segir Jón Þór.
Spjallaði við ráðherra á klósettinu
Hann segist hafa lært margt á
þingi undanfarin ár, hvernig hinn
pólitíski leikur virkar þó að það
hafi reyndar verið eitthvað sem
hann spáði mikið í áður. Hann
hefur meðal annars gefið út bók
um leikreglur í stjórnmálum. „Það
sem kom mér mest á óvart er að ef
ég var að gera eitthvað sem virk-
aði óþægilega fyrir ráðherrana
þá voru þeir hvað mest kammó.
Þá spjölluðu þeir við mann á kló-
settinu og allur pakkinn. Um leið
og slíkt gerðist vissi ég að ég var
að gera eitthvað rétt. En heilinn á
mér var vel smurður fyrir starfið.
Ég skrifaði bók 2008, The Game
of politics, þar sem ég tók saman
um hvað þessi heimur er. Ég verð
alltaf að gera það – ná utanum við-
fangsefnið,“ segir hann.
Píratar komu inn á þing með
látum. Þeir hafa boðað breytt-
ar áherslur í stjórnmálum og má
segja að þeir hafi hrist upp í þing-
heimi. Áherslur þeirra virðast
höfða til landsmanna samkvæmt
nýjustu skoðanakönnunum en
ef gengið yrði til kosninga núna
myndu þeir ná 26 þingmönnum
inn. En hvernig hefur þeim verið
tekið á þingi?
Störfum með hverjum sem er
„Okkur hefur verið tekið vel, við
vorum alltaf tilbúin að starfa
með hverjum sem er. Fyrsti kafl-
inn í okkar grunnstefnu fjallar
um hvernig við eigum að starfa
– við eigum að taka vel upplýst-
ar ákvarðanir, byggðar á rök-
réttri hugsun. Við eigum að taka
upp hugmyndir sama hverjir for-
talsmennirnir eru ef þær eru
góðar. Þetta setur strax tóninn,
að starfa undir slíkri stefnu og í
umboði slíkrar stefnu. Við gerð-
um þetta strax þegar við töluðum
við Kristján Þór Júlíusson heil-
brigðis ráðherra um þessa þings-
ályktunar tillögu að líta á fíkni-
efnaneyslu sem heil brigðis- og
félagsmál en ekki dóms- og lög-
gæsluvandamál. Við störfuðum
vel með honum. Hann á heiður
skilinn. Við munum brátt sjá hvað
kemur út úr því. Svo starfaði ég
með Ragnheiði Elínu, hún skipaði
strax starfshóp þegar ég fór að
tala um mikilvægi internetsins og
verðmætasköpun í kringum það,“
segir hann.
Jón Þór er fæddur og uppalinn í
Breiðholtinu með stuttri viðkomu í
Árbænum. Hann segist hafa verið
svolítið nörd sem rímar ágætlega
við það að velgengni Pírata hefur
stundum verið kölluð uppreisn
nörd anna. „Ég var bæði nörd og
ekki, í nördahópi að spila og ról-
pleyja. Nördar eru æðislegir, þeir
þurfa svo lítið að þykjast. Það er
svo þægilegt andrúmsloft þegar
þess þarf ekki. En svo var ég líka
í töffarahópum,“ segir hann.
Kynntist ástinni á Hot or not
Á unglingsárum var hann leitandi.
„Ég var tvítugur þegar ég próf-
aði hugleiðslu og datt inn í það. Ég
upplifði svona stutt uppljómunar-
augnablik. Það er hægt að verða
fíkinn í það – mjög háður. Þú vilt
alltaf komast aftur í þetta ástand,
því meira sem þú reynir að grípa
það þeim mun fljótar rennur það
úr greipum þér.“
Var hann þá með hugleiðslufíkn?
„Já. Fíkinn í að komast í þetta
ástand, þennan frið og sátt. Þetta
er þekkt fyrirbæri. Ég fór að lesa
í öllum trúarbrögðunum og reyna
að finna hvað þetta væri. En ég
endaði á stað þar sem ég var orð-
inn ofboðslega þurr. Ef það sem
þú miðar allt lífið við er uppljóm-
unarástand, þá er allt annað hel-
víti þurrt og leiðinlegt.“ Með hjálp
geðhjúkrunarfræðings komst hann
úr því ástandi. „Ég sleppti tökun-
um og varð sáttari við lífið og til-
veruna. Ég varð tilbúinn til þess að
verða ástfanginn.“ Hann kynntist
konu sinni, Zarelu Castro frá Perú,
á internetinu eins og sönnum píröt-
um sæmir. Þau eiga í dag tvö börn.
„Þá var ég búinn að sjá þessa
síðu Hot or not, sem er forveri
Tinder. Ég póstaði mynd af mér og
spjallaði við fullt af stelpum. Svo
tjattaði ég við eina og hafði svona
gaman af því,“ segir hann og hlær.
Á þessum tíma ferðaðist hann
mikið um heiminn og ákvað að
fara til Perú að hitta Zarelu. „Við
urðum ástfangin.“ Börnin þeirra
eru tveggja og hálfs og fimm ára.
„Að verða faðir er dásamlegt, það
breytti lífinu þannig að forgangs-
röðunin er allt önnur. Það er ekkert
yndislegra en að halda á barninu
sínu og elska barnið sitt.“
Valdhrokinn kallar á gagnsæi
Jón Þór segir velgengni Pírata
skýrast af ýmsu. „Undanfarna
mánuði hefur gerræðið verið
mikið, spillingarmál að koma upp.
Þegar fólk sér það, valdhrokann,
þá vill það meira gagnsæi og að
fá að koma að málunum. Þetta er
grunnstefna Pírata.“ Hann segir
að við munum örugglega sjá breyt-
ingar samhliða forsetakosningum
á næsta ári. „Það er uppi hávær
krafa um beint lýðræði og þá ligg-
ur beinast við að almenningur
geti kallað eftir atkvæðagreiðslu.
Menn eru byrjaðir að átta sig á því
að þetta er það sem koma skal. Í
strategísku fræðunum er þetta
kallað að búa til framtíðina, það
er ekki nóg að bregðast við. Til
dæmis, Bjarni Ben kallar eftir
þessu núna – haldið þið að hann
vilji þetta? Nei, auðvitað ekki.
Haldið þið að hann vilji afsala
sér völdum svo fólk geti stöðvað
að hann fái sínu framgengt? Nei.
Hann vill það ekki neitt. Aftur
á móti er það ákjósanlegra að
hann fái að stjórna ferlinu. Hann
minnkar um leið þrýstinginn á
heildarendurskoðun á stjórnar-
skránni. Þetta er mjög snjallt hjá
honum,“ segir Jón Þór og hlær.
Menn munu tala
Þá hafa Píratar vakið athygli fyrir
hvernig þeir koma fram í fjöl-
miðlum og í ræðustól. „Það að þú
segir ekki hluti eða að þú segir
hálfsannleik getur þýtt að það er
ekki hægt að herma eitthvað upp á
þig seinna. Ef þú ert í stjórnmála-
menningu og væntingar innan þíns
flokks eru að þú hafir aldrei rangt
fyrir þér, þarftu alltaf að vera
að passa þig á svona hlutum. Við
segjum að það sé allt í lagi að hafa
rangt fyrir sér. Þú mátt skipta um
skoðun. Þú átt að skipta um skoðun
ef nýjar upplýsingar koma í ljós.“
Jón Þór segir þó umræðuhefð-
inni ekki hafa verið breytt með
tilkomu Pírata inn á þing. „Menn
tala um að maður þurfi að breyta
menningunni og samtölunum, en
það gerist ekki því kerfið býður
ekki upp á það. Málþófið til dæmis
er kerfislægt vandamál. Meðan
meirihlutinn hefur hundrað pró-
sent dagskrárvald og minnihlut-
inn hefur þetta bara, að tala, og
forsetinn heldur áfram að setja á
dagskrá mál sem eru gegn vilja
þjóðarinnar þá að sjálfsögðu munu
menn tala. Svo setur forsetinn
kannski dagskrána í gang klukk-
an tíu að morgni og hefur hana til
miðnættis. Það er verið að reyna að
þreyta mannskapinn. Svona virkar
þetta, í alvöru. Á meðan ramminn
er svona, þá verður þetta svona. En
um leið og þjóðin fær málskotsrétt-
inn, það mun strax bæta þetta.“
Lukkuriddarar nenna ekki ferlinu
En eiga Píratar mannskap í það ef
næstu kosningar fara eins og skoð-
anakannanir segja til um? Eruð
þið ekkert hrædd við tækifæris-
sinnana? „Ég veit það ekki. Við
viljum einhvern sem er Pírati inn
að beini, setur í forgang verndun
og eflingu borgararéttinda og lýð-
ræðisumbætur. Svo viltu einstak-
ling sem getur komið skilaboðun-
um á framfæri og átt rökræðu. Það
þarf að gera ferlið langt og ítar-
legt, svo hægt sé að taka upplýstar
ákvarðanir um hverjir fara á lista.
Á sama tíma held ég að lukkuridd-
arar nenni ekki að taka þátt í löngu
ferli þar sem þeir þurfa að vera að
svara spurningum og mæta.“
Þingmenn Pírata hafa verið gagn-
rýndir fyrir að sitja mikið hjá í
atkvæðagreiðslum og Jón Þór sast
hjá í 66% mála á þessu þingi, hvað
kemur til?
„Við eigum að taka upplýstar
ákvarðanir, það er ekki hægt að
taka upplýstar ákvarðarnir um öll
mál. Það eru ofboðslega mörg mál
sem eru þannig að það eru krók-
ar og kimar sem maður hreinlega
getur ekki sett sig inn í því það
eru bara 24 tímar í sólarhringn-
um. Maður hefur ekki aðgang að
því sem er að gerast í þeim nefnd-
um sem maður er ekki í, sem er
brjálæði ef þú pælir í því. Ég hef
forgangsraðað þannig: hvaða mál
varða grunnstefnu Pírata? Hvaða
mál hafa áhrif til að styrkja eða
veikja borgararéttindi og hvaða
mál hafa áhrif á valddreifingu
eða lýðræðisumbætur? Ég byrja
á þeim. Ég ákveð frekar að setja
fókus á færri mál og gera það vel
í stað þess að reyna að skoða yfir-
borðið á öllum málum.“
Aftur í malbikið
Jón Þór yfirgefur þingflokk Pírata
sáttur, er kominn aftur í gömlu vinn-
una sína í malbikinu og vonast til að
kraftar sínir nýtist vel. Líklega hefðu
flestir talið að starf þingmannsins
væri eftirsóknarverðara? „Hugur-
inn er frjáls í þessu starfi, starfið
er sjálfvirkt. Það krefst einskis af
huganum á mér, þannig að hann er
galopinn og ferskur. Það hentar mér
rosalega vel að vera með hugann
frjálsan, þá kemur alltaf eitthvað
upp, strategískt og skemmtilegt. Ég
fyllist orku og framkvæmi eitthvað.“
Allt í lagi að hafa rangt fyrir sér
Jón Þór Ólafsson er hættur á þingi. Hann segir valdhroka og spillingarmál vera ástæður velgengni Pírata í skoðanakönnunum um þessar
mundir. Jón Þór segir fjármálaráðherra ekki vilja að almenningur hafi málskotsrétt í raun og veru þótt hann boði breytingar í þeim efnum.
- með þér alla leið -
569 7000 Lágmúla 4 www.miklaborg.is
Jason Guðmundsson
hdl. og löggiltur fasteignasali
Nánari upplýsingar veitir
Jórunn Skúladóttir
sölufulltrúi
sími: 845 8958
jorunn@miklaborg.is
17,9 millj.Verð:
Sumarhús að stærð 57,0 m²
Eignarland 1,0 hektari / útsýni, kjarrland
Tengiréttur við hitaveitu Hæðargarði
Húsið upphitað með rafmagni
Hús sem hefur hugsað vel um
Baulurimi 28 (lóð 28) - sumarhús
Klausturhólar
Ítarlegra og lengra viðtal við Jón
Þór má hlusta á í hlaðvarpinu
Föstudagsviðtalið á Vísir.is
visir.is
Ólöf
Skaftadóttir
olof@frettabladid.is
Viktoría
Hermannsdóttir
viktoria@frettabladid.is
Í MALBIKIÐ Á NÝ Jón Þór vill hafa hugann frjálsan svo hann geti einbeitt sér að grasrótarstarfi. FRÉTTABLAÐIÐ/VALLI
Ef ég var að gera
eitthvað sem virkaði
óþægilega fyrir ráð-
herrana þá voru þeir hvað
mest kammó. Þá spjölluðu
þeir við mann á klósettinu
og allur pakkinn.
0
3
-1
2
-2
0
1
5

2
3
:0
0
F
B
0
5
6
s
_
P
0
5
0
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
5
6
s
_
P
0
4
7
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
5
6
s
_
P
0
0
7
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
5
6
s
_
P
0
1
0
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
1
7
5
5
-9
1
D
C
1
7
5
5
-9
0
A
0
1
7
5
5
-8
F
6
4
1
7
5
5
-8
E
2
8
2
8
0
X
4
0
0
7
A

F
B
0
5
6
s
_
9
_
7
_
2
0
1
5
C
M
Y
K