Glóðafeykir - 01.04.1969, Blaðsíða 5

GLÓÐAFEYKIR
5
var sofið og eldað. „Kabyssa“ var tíðast notuð til upphitunar en kom
þá að gagni sem eldavél um leið. Það kom sér vel að þær voru ekki
rúmfrekar. Ég ólst upp og átti heima fram yfir tvítugsaldur í Græna
húsinu svonefnda. Það er nú engin höll, eins og þú veizt, mundi
ekki þykja rúmgott fyrir eina fjölskyldu nú, en þarna bjuggu samt
í þá daga fjórar fjölskyldur. Og þó að ótrúlegt kunni að þykja, þá
finnst mér alltaf, að ég hafi í raun og veru aldrei átt annars staðar
heima en í Græna húsinu. Auðvitað bar svo þráfaldlega að garði
næturgesti framan úr sveit, og þá var bara að þrengja betur að sér
og taldi það enginn eftir. Samvinnan milli sveitafólks og bæjarbúa
\ar alltaf góð. Vitanlega var það héraðið, sem bjargaði bænum, upp
á annað var ekki að hlaupa, — og gerir raunar enn, því að viðgangur
Sauðárkróks byggist hvað mest á því, að hafa þetta stóra og góða
liérað á bak við sig.
Auðvitað átti öll alþýða hér í bænum ekki neitt á þessum árum,
jafnvel stundum ekki mat til næsta máls þegar fram á veturinn
kom, bara hafragrjón og vatn út á, stundum kannski súr. Kjöt og
fisk höfðu menn gjarnan eitthvað framan af vetri, en það vildi ganga
upp. Mjólk sást ekki nema þá sem vinargjöf frá konum frammi í
sveit og svo fékkst hún stundum í vöruskiptum. Upp úr 1910 fór
einn og einn maður að fá sér kú. Var mjólkinni þá miðlað eftir
þörfum og ástæðum, en það þekktist ekki að hún væri seld. Kúm
smáfjölgaði svo í bænum og munu hafa verið eitthvað á annað
hundrað, er þær voru flestar. En er Mjólkursamlagið tók til starfa,
lagðist sú búgrein niður hér í bænum. Ekki þekktist heldur þá, að
iiskur væri seldur hér í fjörunni. Menn sögðu bara við náungann:
„Taktu þér í soðið, góði,“ og svo var það útrætt mál.
LTpp úr 1910 fóru einstaka menn einnig að koma sér upp geitum
og kindum. Geiturnar eru horfnar en kindurnar halda enn velli
þó að þeim hafi fækkað eftir því, sem atvinna hefur aukizt, og ég
held, að megin ástæðan til þess að sumir hafa hér enn nokkra kinda-
eign, sé fremur andleg nauðsyn en efnaleg. Verzlun öll við bændur
var hrein vöruskiptaverzlun. Og í verzlunum var úttekt bara gegn
vinnu, sem verzlunin eða vinnuveitandinn verðlagði í raun og veru
sjálfur, — og svo e. t. v. einhverjum fiskuggum. I róður fóru menn
yfirleitt ekki nema til þess að fá sér i soðið. Að vísu tók Popp kaup-
maður fisk og verkaði. Lét þurrka hann hér niður á mölum. En
afli var sjaldan mikill og menn gerðu sig ánægða með lítið. Ég
reri einu sinni tvö sumur og fékk 100 pund í hlut. Það þótti alveg
tætings afli.