Skólavarðan - 01.09.2012, Page 25

Skólavarðan - 01.09.2012, Page 25
25 Skólavarðan 1. tbl. 2012ALþjóÐAsAmstARf Forysta (e. leadership) Það sjónarmið hefur verið ráðandi um hríð að flest skipulögð verkefni krefjist leiðtoga eða forystumanns (e. leader). Áherslan hefur nú færst yfir á mikilvægi forystu frekar en forystumanns; þannig er forystan ekki lengur persónugerð eins og fyrr. Hún getur verið á höndum ein- staklings, en ekki síður hóps eða teymis, og þannig sérstakt verkefni frekar en sérstök manneskja. Samstarf (eða samvinna og hlutdeild) (e. partnership) Skipulag ráðstefnunnar speglaði vilja til að rækta samstarf ólíkra hags- munaaðila sem iðulega takast á um mörg mikilvæg mál. Hér er einkum átt við stjórnvöld annars vegar og samtök fagfólks hins vegar og þar er kennarastéttin mest áberandi. En fleiri faghópar áttu aðild að skipulagi ráðstefnunnar og fulltrúa í sendinefndum landanna. Sá tónn var sleginn á ráðstefnunni að unga fólkið, og raunar þjóðfélagið allt, ætti skilið að hið margslungna og mikilvæga verkefni að efla góða menntun myndi bera gæfu til að einkennast af samvinnu og samstillingu þeirra sem bæru á því ábyrgð. Ekki síst þegar hraðar samfélagsbreytingar kölluðu á sífellda og iðulega mikla endursköpun nánast allra þátta þessa verkefnis; umbreytingu sem gengi alltof hægt. Kerfissýn (e. system view) Kerfi hafa sína miklu kosti og galla. Þeirri skoðun var haldið nokkuð staðfastlega fram og fékk að mínu mati góðan hljómgrunn að skipulag menntunar á öllum stigum, allt frá menntun ungra barna til endurmenntunar fagstétta, krefðist heildstæðrar hugsunar og skipulags eða a.m.k. yfirsýnar talsvert umfram það sem almennt tíðkaðist og raunar meira skipulags eða kerfis. Í því ljósi er m.a. eftirtektarverður ásetningur íslenskra stjórnvalda að tengja saman grunnhugsun nýrra námskráa á öllum skólastigum (án þess þó að gera lítið úr muninum á þessum stigum). Flestar þjóðir hafa þróað öflug kerfi grunnmenntunar, sem sinna menntun ungs fólks allt til menntunar fagstétta, þ.e. skóla- kerfi sín, en innan þeirra finnast ekki kerfi til umbóta (t.d. innleiðslu nýrra námskráa), né kerfi til þess að leiða nýja kennara inn í starf sitt, né kerfi endurmenntunar eða starfsþróunar. Allt eru þetta verkefni sem eru a.m.k. jafnbrýn og þau sem sinnt er af því kerfi sem fyrir er en það er undir hælinn lagt hvort þeim er sinnt eða ekki. Þau eru utan allra kerfa, – en eiga þau að vera það? Nýjar kröfur, ný verkefni 21. aldar (e. 21st century skills) Um þessi viðfangsefni hefur verið rætt af nokkurri alvöru í vel rúman áratug en mér fannst athyglisvert hve margir voru reiðubúnir til þess að gefa þeim nú raunverulegan forgang, þótt fáir hafi enn skipað þeim þann sess sem íslensk stjórnvöld hafa gert í nýrri námskrá. En skilningur á mikilvægi þeirra virtist skýr og miðað við afstöðu talsmanna OECD þá munu þau fá sýnilegri forgang í verkefnum þeirrar stofnunar á næstunni. Í því sambandi voru þau tengd PISA niðurstöðunum og þótt viss samstaða væri um mikilvægi þeirra þá var sagt mjög berum orðum að færni sem ekki væri auðveldlega mæld yrði sífellt mikilvægari (sjá m.a. erindi Andreas Schleicher) og miklu skipti að meta ekki mikils aðeins það sem væri mælt heldur mæla það sem við mætum mest. Starfsþróun (e. professional development) Það er deginum ljósara að allar þær umbyltingar í inntaki, hlutverki og starfsháttum menntakerfa í heiminum kalla á stöðuga og kraft- mikla endurnýjun í öllum skólakerfum og þess vegna er sjónum „ Nú er spurt, hvort ekki sé tilefni til að horfa meira til fagmennsku kennarans sem birtist ekki ætíð í þeim mælingum sem eru sýnilegastar, en felst í reynslu hans, faglegri sýn, í því umhverfi sem hann hrærist og skilningi hans á verkefni sínu.“

x

Skólavarðan

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Skólavarðan
https://timarit.is/publication/1179

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.