Fréttablaðið - 16.05.2015, Blaðsíða 34

16. maí 2015 LAUGARDAGUR| HELGIN | 34
sögð stefna aðild Bretlands að
Evrópuráðinu og Mannréttinda-
sáttmála Evrópu í uppnám. Með
breskum sérlögum um mann-
réttindi ætli Bretar sér að reyna
að vera með einhverjum hætti
stikkfrí þegar kemur að mannrétt-
indamálum. Þar með verði mann-
réttindamálum í Bretlandi jafn-
framt stefnt í uppnám.
Að vísu fylgir ekki, að þótt
breska stjórnin nemi mannrétt-
indalögin úr gildi þá þurfi Bret-
land að segja sig úr Evrópuráðinu,
þannig að Bretlandi yrði ekki leng-
ur aðili að Mannréttindasáttmála
Evrópu og Evrópudómstólnum.
Einstaklingar geta áfram leitað
til Mannréttindadómstólsins til
að fá úrlausn sinna mála, og með
áframhaldandi aðild að sáttmál-
anum skuldbinda bresk stjórnvöld
sig áfram til að þess að fara að
ákvæðum hans í allri afgreiðslu
Fyrir þingkosningarn-ar í Bretlandi 7. maí síðastliðinn gaf breski Íhaldsflokkurinn kjós-endum skýrt loforð um að „fella úr gildi mann-
réttindalöggjöfina og skerða hlut-
verk Mannréttindadómstóls Evr-
ópu, svo auðveldara verði að flytja
útlenda glæpamenn úr landi.“
Þetta átti að verða eitt af for-
gangsmálum stjórnarinnar, en
strax viku eftir kosningarnar er
komið í ljós að innan Íhaldsflokks-
ins eru afar skiptar skoðanir um
þetta kosningamál.
„Ég er hræddur um að með
þessu lendum við í átökum við
Mannréttindadómstólinn og ekki
vil ég að við yfirgefum hann,“
sagði einn þingmanna flokksins,
David Davis, í viðtali við dagblaðið
Hull Daily Mail. „Ef við förum þá
fá allir aðrir afsökun til að fara.“
Hann segist telja að þetta verði
enn umdeildara mál en úrsögnin
úr Evrópusambandinu, sem Cam-
eron hefur lofað að láta Breta
kjósa um síðar á kjörtímabilinu.
Mannréttindi í uppnámi
Bresku mannréttindalögin voru
sett árið 1998, þegar Verkamanna-
flokkurinn var við völd og Tony
Blair forsætisráðherra. Tilgang-
ur þeirra var að leiða í bresk lög
Mannréttindasáttmála Evrópu og
þar með veita Mannréttindadóm-
stól Evrópu ákveðið úrskurðar-
vald um mannréttindamál í Bret-
landi.
Þau hafa frá upphafi verið
umdeild, og sérstaklega gagnrýnd
fyrir að gera breskum stjórnvöld-
um erfitt fyrir að vísa útlendum
glæpamönnum úr landi.
Í staðinn fyrir mannréttindalög-
in ætlar breska stjórnin reyndar
að setja í lög svonefnda Réttinda-
skrá, sem á að tryggja Bretum
mannréttindi áfram án þess að
þurfa að leita sérstaklega til
Mannréttindadómstóls Evrópu.
Áform Camerons hafa verið
Vilja ógilda mannréttindalögin
Eitt af forgangsverkefnum nýrrar ríkisstjórnar Davids Cameron snerist um að draga úr áhrifum Mannréttindadómstóls
Evrópu á breskt réttarfar. Með þessu verði breskum stjórnvöldum gert auðveldara að vísa útlendum glæpamönnum úr landi.
Guðsteinn
Bjarnason
gudsteinn@frettabladid.is
NÝJA STJÓRNIN Ný ríkisstjórn Davids Cameron forsætisráðherra kom saman á
þriðjudaginn. George Osborne verður áfram fjármálaráðherra, Philip Hammond
utanríkisráðherra og Theresa May innanríkisráðherra. NORDICPHOTOS/AFP
„Við höfum komið í veg fyrir
að fangar fái kosningarétt, og
höfum rekið úr landi grunaða
hryðjuverkamenn á borð við
Abu Qatada, þrátt fyrir öll þau
vandamál sem skapast hafa
af mannréttindalöggjöf Verka-
mannaflokksins. Næsta ríkis-
stjórn Íhaldsflokksins mun fella
úr gildi Mannréttindalögin og
innleiða Réttindaskrá Bretlands.
Með þessu verða rofin tengslin
milli breskra dómstóla og Mann-
réttindadómstóls Evrópu, þannig
að okkar eigin Hæstiréttur verði
endanlegt úrskurðarvald í mann-
réttindamálum í Bretlandi.“
Úr kosningastefnuskrá Íhaldsflokksins
ÁRIÐ
1949
Fjórum árum eftir stríðslok var
Evrópuráðið stofnað af tíu
Evrópulöndum til að styrkja
samvinnu um vandað réttar-
far, mannréttindi, lýðræði og
menningarmál. Ísland gerðist
aðildarríki strax árið eftir og nú
eru aðildarríkin 47 talsins. Þeirra
á meðal eru Rússland, Tyrk-
land og Kákasuslöndin Georgía,
Aser baídsjan og Armenía.
Raunar eiga öll ríki Evrópu allt
til Kákasushéraðanna aðild að
Evrópuráðinu að undanskildu
einu, sem er Hvíta-Rússland.
EVRÓPURÁÐIÐ Stofnað fjórum árum eftir lok seinni heimsstyrjaldar og á ekkert
skylt við Evrópusambandið.
SIGURVEGARAR David Cameron forsætisráðherra stillti sér upp til myndatöku fyrir framan þinghúsið í London ásamt nýkjörnum þingmönnum Íhaldsflokksins. NORDICPHOTOS/AFP
ÁFANGAR Í MANNRÉTTINDAMÁLUM EVRÓPU OG BRETLANDS
ÁRIÐ
1950
Þáverandi aðildarríki Evrópuráðsins
settu sér Mannréttindasáttmála
Evrópu. Sáttmálinn tók gildi árið
1953 og nú eiga öll 47 aðildarríki
Evrópuráðsins jafnframt aðild að
Mannréttindasáttmálanum. Jafn-
framt var stofnaður Mannrétt-
indadómstóll Evrópu, sem hefur
það hlutverk að skera úr um mann-
réttindamál í aðildarríkjum Evrópu-
ráðsins og styðst dómstóllinn þar við
Mannréttindasáttmálann.
Breska þingið samþykkti árið 1998
mannréttindalög, sem tóku svo gildi
árið 2000.
ÁRIÐ
1998
Breska þingið samþykkti mannrétt-
indalög sem höfðu það höfuðmark-
mið að innleiða Mannréttindasátt-
mála Evrópu í bresk lög. Með þessu
var breskum stjórnvöldum gert skylt
að virða þau mannréttindi sem tryggð
eru með Mannréttindasáttmála Evr-
ópu. Þar með áttu Bretar ekki að þurfa
að leita til Mannréttindadómstóls
Evrópu, þar sem breskir dómstólar
áttu að tryggja sambærileg réttindi
heima fyrir. Eftir sem áður gátu Bretar
þó leitað til Mannréttindadómstólsins
ef þeir voru ósáttir við afgreiðslu
breskra dómstóla.