Fréttablaðið - 11.03.2020, Page 27

Samtök verslunar og þjón-ustu (SVÞ) leggja áherslu á að Ísland marki sér staf-ræna stefnu fyrir sam-félagið. Það hafa önnur Norðurlönd og fleiri þjóð-
ir sem við berum okkur saman við
gert. „Brýnt er að koma á fót sam-
starfsráði á milli atvinnulífsins,
háskólasamfélagsins og hins opin-
bera til að ef la samkeppnishæfni
Ísland,“ segir Jón Ólafur Halldórs-
son, formaður samtakanna og for-
stjóri Olís.
„Sterkar vísbendingar eru um að
íslensk fyrirtæki séu farin að drag-
ast aftur úr erlendum keppinautum
sem starfa í þeim löndum sem við
viljum bera okkur saman við þegar
kemur að innleiðingu á stafrænni
tækni. Íslensk fyrirtæki verða að
geta keppt alþjóðlega og til þess þarf
að efla stafræna hæfni þeirra. Net-
verslun hefur gert það að verkum að
íslensk fyrirtæki keppa við erlend
stórfyrirtæki á borð við Amazon og
Asos sem hvorki hafa starfsstöðvar
hér á landi né reka hefðbundnar
verslanir heldur byggir reksturinn
á stórum vöruhúsum,“ segir hann.
Útvíkka þarf skattaafslátt
Að sögn Jóns Ólafs væri liður í því
að bæta stafræna hæfni fyrirtækja
að útvíkka þann skattaafslátt sem
veittur er til rannsókna og þróun-
ar þannig að hann tæki einnig til
stuðnings við stafræna þróun fyrir-
tækja. „Það væri mikilvægt skref til
að auka samkeppnishæfni landsins
og samhliða gæti samfélagið haldið
áfram að blómstra,“ segir hann.
Forsvarsmenn SVÞ kynntu fyrir
Þórdísi Kolbrúnu Gylfadóttur, við-
skipta- og nýsköpunarráðherra,
hugmyndir um að koma á fót fyrr-
nefndum samstarfsvettvangi sem
myndi móta heildstæða stefnu
fyrir íslenskt samfélag og atvinnu-
lífið. „Þórdís Kolbrún er áhugasöm
um þessi mál og ég tel að hún muni
taka þau föstum tökum,“ segir Jón
Ólafur.
„Til að Ísland geti náð árangri á
þessu sviði er forgangsmál að laga
menntakerfið að breyttum veru-
leika. Það þarf að leggja aukna
áherslu á kennslu í forritun og raun-
greinum,“ segir hann.
Nemendur skorti undirbúning
Jón Ólafur vekur athygli á að Verzl-
unarskóli Íslands hafi í samstarfi
við SVÞ ýtt úr vör námsbraut í haust
þar sem lögð er áhersla á viðskipti
og stafræna byltingu. „Skólinn
hefur því miður orðið þess áskynja
að nemendur koma ekki nægilega
vel undirbúnir úr grunnskólum til
að takast á við námið. Grunnskólar
þurfa því að bæta menntun sína á
þessu sviði,“ segir hann.
Jón Ólafur bendir á að stafræn
bylting muni hafa áhrif á fjölda
starfa. „Hún mun leiða til þess að
störf muni færast til og því skiptir
aukin menntun miklu máli. Tíma-
bundið munu einhverjir sem eiga
ekki möguleika á að takast á við
breytta tíma detta út af vinnu-
markaði. Hið opinbera þarf að hafa
ákveðið með hvaða hætti eigi að
bregðast við þeim aðstæðum.
Það þarf annars vegar að undir-
búa nemendur vel fyrir stafræna
framtíð og hins vegar að bjóða
starfsmönnum upp á viðbótar-
menntun til að geta tekist á við
nýjar áskoranir. Ef við höfum
skýra stefnu stjórnvalda í þessum
efnum, sem studd er af atvinnulíf-
inu og skólakerfinu, vitum við hvert
förinni er heitið og hver verkefnin
verða. Þá er hægt að smíða aðgerða-
áætlun til að mæta breyttum veru-
leika,“ segir hann og nefnir að tækn-
in skapi mýmörg tækifæri.
„Ríkisstjórnin réð nýverið staf-
rænan leiðtoga til starfa sem var að
mínu mati mikilvægt skref. Stjórn-
völd reikna með að með aðgerðum
sem gripið verði til á næstu fimm
árum megi spara um tíu milljarða
á ári. Þar liggja mikil tækifæri á að
einfalda atvinnulífinu að eiga sam-
skipti við hið opinbera sem mun
spara því tíma og fé,“ segir hann.
Horft til hinna Norðurlandanna
Að sögn formanns SVÞ er mikilvægt
að horfa til nágrannalandanna þar
sem þessi stefna er fyrir hendi, til
dæmis til Svíþjóðar og Danmerkur.
„Nýtum þá vinnu sem er til staðar
og aðlögum hana að okkur veru-
leika.“
Jón Ólafur leggur til að samstarfs-
vettvangurinn verði fjármagnaður
eins og í Danmörku en þar er um að
ræða blöndu af opinberu fé, fjár-
magni frá samtökum úr atvinnulíf-
inu og frá einkaaðilum. Sá fær um
2,5 milljarða króna frá ríkinu á ári.
Hann nef nir að úr röðum
háskólasamfélagsins sé mikilvægt
að skipa fulltrúa sem geti miðlað
til þeirra sem séu ekki jafn vel að
sér í tæknimálum og að fulltrúar
atvinnulífsins verði ekki starfs-
menn samtaka atvinnugreina
heldur starfsmenn fyrirtækja því
þeir hafi betri þekkingu á áskor-
unum í rekstri.
Stafrænt þekkingarsetur
Jón Ólafur segir að nýta eigi sam-
starfsvettvanginn til að koma á fót
stafrænu þekkingarsetri stjórn-
valda og atvinnulífs, eins og er til
staðar í fyrrnefndum löndum. Það
myndi til að mynda veita fræðslu
og ráðgjöf við nýtingu stafrænnar
tækni til að bæta samkeppnishæfni.
Annar vandi sem við er að etja,
að sögn Jóns Ólafs, er að tækni-
fyrirtæki hafa ekki náð að koma
hefðbundnum fyrirtækjum í skiln-
ing um hvaða möguleikar eru fyrir
hendi í stafrænum heimi. „Tækni-
fyrirtæki þurfa að aðstoða okkur
við að öðlast þekkingu á stafrænum
málum svo við getum nýtt hana
í meira mæli. Tæknifyrirtæki og
hefðbundin fyrirtæki verða að tala
sama tungumálið,“ segir hann.
Samtök verslunar og þjónustu
munu halda ráðstefnu um stafræna
tækni og nýtt hugarfar á morgun.
„Við höfum ákveðið að halda fund-
inn stafrænt í ljósi kórónaveirunn-
ar. Við viljum sýna ábyrgð,“ segir
Jón Ólafur.
Sterkar vísbend-
ingar eru um að
íslensk fyrirtæki séu farin
að dragast aftur úr erlendum
keppinautum sem starfa í
þeim löndum sem við
viljum bera okkur saman
við þegar kemur að innleið-
ingu á stafrænni tækni.
Jón Ólafur Halldórsson,
formaður SVÞ
Helgi Vífill
Júlíusson
helgivifill@frettabladid.is
Dragast aftur úr í stafrænni þróun
SVÞ vilja koma á samstarfsráði á milli atvinnulífs, háskóla og hins opinbera um stafræna stefnu til að efla samkeppnishæfni
Íslands. Útvíkka þurfi skattaafslátt fyrir rannsóknir og þróun. Efla þarf menntun til að takast á við nýjan veruleika í tækni.
Jón Ólafur Halldórsson, forstjóri Olís, segir að leggja þurfi aukna áherslu á forritun og raungreinar í menntakerfinu til að auka megi stafræna þekkingu. FRÉTTABLAÐIÐ/SIGTRYGGUR ARI
Reykjavíkurborg er svarti sauðurinn
„Það er margt sem gerir íslenskri
verslunin erfitt fyrir,“ segir Jón
Ólafur. „Nefna má að álögur
af völdum flókins regluverks
og síhækkandi fasteignagjöld,
einkum í Reykjavík, gera róðurinn
þyngri. Nokkur sveitarfélög, til
dæmis Akranes, brugðust við
með skynsömum hætti sem
mörg önnur sveitarfélög hefðu
getað tekið sér til fyrirmyndar,
ekki síst Reykjavíkurborg þar
sem meginþorri alls atvinnu-
húsnæðis er. Reykjavíkurborg
er svarti sauðurinn hvað þetta
varðar, hefur snaraukið tekjur
sínar vegna þess að húsnæðis-
verð hefur farið hækkandi.
Hafa ber í huga að hærri fast-
eignagjöld eru greidd úr vasa
neytenda. Þess vegna bregðast
þeir viðskiptavinir sem hafa kost
á því við með því að kaupa vörur
ódýrar erlendis. En um helmingur
fatnaðar Íslendinga er keyptur
utanlands. Að sjálfsögðu hefðu
sveitarfélög átt að bregðast við
hækkunum á fasteignamarkaði
með því að lækka skattprósent-
una sem fasteignagjöldin miðast
við. Það sætir furðu að sveitar-
stjórnarmenn hafi ekki brugðist
við með þeim hætti,“ segir hann.
1 1 . M A R S 2 0 2 0 M I Ð V I K U D A G U R12 MARKAÐURINN