Málfríður - 15.05.1998, Side 24

Herdís Á. Sæmundardóttir
Lesskilningsverkefni
Verkefnislýsing
í þessu verkefni hef ég valið
áfanga í dönsku 312 sem er loka-
áfangi á málabraut.
Hin almennu markmið áfang-
ans eru að þjálfa frekar og
byggja ofan á hina fjóra færnis-
þættina: tal, skilning, skrift og
lestur.
Eitt af undirmarkmiðunum er
dönsk menningarmiðlun og þar
er eitt af markmiðunum að nem-
endur fái nasasjón af helstu
stefnum og straumum í danskri
bókmenntasögu, með áherslu á
þekkta seinni tíma höfunda.
Með hliðsjón af þessum
markmiðum hef ég valið texta
sem stiklar á stóru í lífshlaupi
Karenar Blixen. Markmiðið með
vali þessa texta er tvíþætt:
• að nemendur vinni með þann
orðaforða sem fyrir kemur í
textanum,
• að miðla menningarupplýsing-
um.
Verkefnið felst í því að stytta
og endurraða textanum sam-
kvæmt eftirfarandi:
• ég kynni efnið (á dönsku) -
u.þ.b. 10 mín.
• nemendur hraðlesa textann í
tveim hópum.
• hvor hópur vinnur upp þrjár
setningar, annar um hið
persónulega líf Karenar Blixen
og hinn um Karen Blixen sem
rithöfund. Þessar setningar
eiga að ná yfir hin berandi
atriði í textanum. Leitarlestur
- u.þ.b. 15 mín.
• að lokum eiga nemendur að
raða setningunum upp í
„lógíska" röð og kynna sínar
setningar, hver og einn les
upp eina setningu.
Framkvæmd
Ég byrja á því að kynna við-
komandi texta og segja nem-
endum til hvers ég ætlast. Ég tala
mest um höfundinn og reyni að
kveikja áhuga þeirra á honum. Ég
tala mest á dönsku en stundum á
íslensku ef ég finn að nemendur
halda ekki þræði. Mikilvægt er að
finna einhvern útgangspunkt í
umfjölluninni, punkt sem líklegur
er til að vekja áhuga. Ég vel að
hafa útgangspunktinn þær tvær
kvikmyndir sem gerðar hafa
verið eftir sögum Karenar Blixen,
Den afrikanske farm og Babbettes
gæstebud. Kynningin af minni
hálfu felst í því að varpa spurn-
ingum til þeirra; hvort nemendur
hafi heyrt um Karen Blixen, hvort
þeir hafi séð fyrrnefndar kvik-
myndir, hvort þau muni eftir
hver lék Karen Blixen í Den afri-
kanske farm. Þau vita það að
sjálfsögðu ekki blessaðir ungling-
arnir svo ég segi þeim að það hafi
verið Meryl Streep og hún þyki
hafa náð því einstaklega vel að
tala ensku með dönskum hreim.
Segi þeim að Meryl Streep hafi
dvalið einhvern tíma í Danmörku
til að tileinka sér hreiminn. Læt
þau síðan prófa sjálf að tala
ensku með dönskum hreim,
minni þau á Eddie Skoller, sem
allir þekkja og rabba svona örlítið
þangað til ég tel þau tilbúin í
Íesturinn. Þetta tekur ekki langan
tíma, en borgar sig. Að kynningu
lokinni læt ég nemendur hraðlesa
textann. Að þvi loknu gef ég þeim
færi á að spyrja um einstök orð
eða orðasambönd, sem virkilega
stóðu skilningi fyrir þrifum. Því
næst skipti ég í hópana og læt
þau leitarlesa og útbúa setning-
arnar sínar. Til þess að geta þetta
þurfa þau að velta fyrir sér hver
sé kjarninn í textanum og það
geta þau ekki nema að velta fyrir
sér einstaka orðum, orðasam-
böndum og heilum setningum.
Nemendurnir þurfa líka að velta
fyrir sér skilum á milli persónu-
legs lífs Karen Blixen og ritsmíða
hennar. íverkefninu reynir mest
á aðferð sem Chr. Nuttall kallar
„Questions involving reorganiza-
tion or reinterpretation“ (Chr.
Nuttall, Teaching Reading Skills in
a Foreign Language), því að
setningarnar verða að spanna
textann. Það er því ekki nóg að
plokka út setningar hér og þar,
heldur verða þau að leita og raða
saman bútum úr ýmsum setning-
um, þannig að úr verði heild-
stæðar, vitrænar setningar.
Þegar nemendurnir höfðu lok-
ið við að útbúa þessar setningar,
raðað þeim saman í „lógíska" röð
og lesið þær síðan upp, gaf ég
hvorum hóp fyrir sig möguleika á
að ræða og gagnrýna vinnu-
brögðin hjá hinum hópnum. Jafn-
framt var ég sjálf með athuga-
semdir um hvað mér fannst
vanta eða vera ofaukið. í allt tók
þetta verkefni tæpar 40 mínútur.
Niðurstaða
Verkefni þetta tókst mjög vel
að mínu mati. Hópurinn var
ákaflega jákvæður og tók hlut-
verk sitt hátíðlega, enda fólk
sem er komið langt í námi. Til
að reka endahnútinn á þetta
verkefni lét ég nemendur fylla út
meðfylgjandi könnunareyðublað,
þar sem ég gaf þeim tækifæri á
að gagnrýna verkefnið og fram-
kvæmd þess af minni hálfu.
Herdís Á. Sæmundsdóttir,
dönskukennari uið
Fjölbrautaskóla Norðurlands
vestra á Sauðárkróki.
24