Málfríður - 15.09.2000, Síða 28

Maður má ekki
gleyma því að
kennsla er sam-
vinna. Ekki bara
samvinna nem-
enda og kennara
heldur einnig
milli kennara
innbyrðis.
28
námslegur grunnur ásamt nokkurri vissu
um hvað felst í starfi kennarans hlýtur að
gera kennsluna að auðveldu, lifandi og
gefandi starfi. Svarið er: Já, hugsanlega. Lif-
andi er það, og gefandi, og gefandi, og gef-
andi. Svo mikið gefandi er það stundum
að maður gengur út úr skólanum í lok
dags fullur löngunar til að leggjast upp í
rúm, draga gluggatjöldin fyrir og sofa í
svona eins og eina öld. Stundum er það
vegna einskærrar þreytu, stundum vegna
óendanlegs pirrings við nemendur sína
sem mann langar ekki að hitta aftur nema
fyrir tilviljun úti á götu og þá sem fólk
sem rnaður eitt sinn þekkti.
Auðvelt er þetta starf ekki heldur
krefjandi bæði líkamlega og andlega. Og
maður stimplar sig aldrei alveg út. Maður
mætir til vinnu fullur af orku tilbúinn til
að kenna verkefhi sem maður hefur und-
irbúið og er bara nokkuð ánægður með.
Maður gengur inn í stofuna og ekki eitt
andlit sýnir nokkurn áhuga á lærdómi.
Vinnan er gerð með hangandi hendi,
þ.e.a.s. þegar það er einhver vinnufriður
fýrir malanda, og maður finnur hvernig öll
orka er sogin úr manni hægt og rólega.
Hvernig tekur maður á svona? Hvernig
fær maður fólk til að vinna? Sumu af þessu
er hægt að fá svör við með því að ræða
við samkennara sína og viðra skoðanir sín-
ar. Eg veit ekki hvort ég hef verið nógu
duglegur við að gera það. Sennilega ekki.
Maður má ekki gleyma því að kennsla er
samvinna. Ekki bara samvinna nemenda
og kennara heldur einnig milli kennara
innbyrðis.
En það er einnig margt sem hefur far-
ið úrskeiðis af minni hálfu. Sum próf sem
ég hef samið hafa verið svo uppfull af
vafasömum atriðum sem erfitt hefur
reynst að gefa fýrir. Þetta var eitt af þeim
atriðum sem tekin voru fýrir í náminu en
gleymast svo stundum í hita leiksins. Ef
svarið við einhverri ákveðinni spurningu
er ekki alveg skýrt geta mörg svör verið
hugsanlegur valkostur. Hvernig tekur
maður á því?
Annað sem ég hef svolítið rekið mig á
aftur og aftur er hversu mikilvægt það er
að vera vel sofinn þegar maður mætir til
kennslu að morgni. Minn fýrsta vetur í
kennslu, og reyndar nokkurn hluta þessa
árs, hef ég oft verið lítið og/eða illa sofinn
og hefur kennsla mín sýnt þess merki.
Þegar þetta gerist er ég óþolinmóðari,
óskýrari í tali, seinni að hugsa um hluti og
almennt séð ekki fullfær um að gegna
mínu starfi. En samt kemur þetta fýrir aft-
ur og aftur. Af hverju? Að hluta til hefur
þetta haft með það að gera að ég vil vera
vel undirbúinn þegar ég mæti í kennslu-
stund. Eg vil helst sleppa við dæmi eins og
þetta sem ég lenti í síðastliðinn vetur:
Þetta var í 3. bekk (1. ár) og vorum við
að fara í gegnum texta. Eg var spurður að
ákveðnu orði sem ég útskýrði með leik-
rænum tilburðum. Þegar ég hafði síðan
lokið mér af sagði einhver nemandi frekar
lágt að hann hefði haldið að orðið þýddi
eitthvað annað. Eg hugsaði mig um smá-
stund, fletti svo orðinu upp og komst að
því að nemandi minn hafði rétt fýrir sér
og ég rangt. Mín dramatísku tilþrif við að
útskýra orðið voru því að engu orðin. Eg
reyndi bara að gera sem best úr þessu,
reyndi ekki að fela mistök mín en var
heldur ekkert að velta mér upp úr þeim,
sem ég á reyndar stundum til.
Eg hugsa stundum um það hvort ég sé
góður kennari. Er ég það sem góður
kennari ætti að vera? Oft finnst mér ekk-
ert ganga og að þetta allt saman sé ekki
þess virði. En málið er bara að þegar vel
gengur, og jafnvel þó það gangi bara
sæmilega, þá er starfið virði alls erfiðisins.
Oft tekst t.d. vel til þegar nemendur tjá
sig, skriflega, munnlega, eða bæði, um sín-
ar eigin hugsanir og tilfinningar varðandi
efni sem miklu máli skipta, s.s. kynþátta-
fordóma. Aherslan er ekki endilega á mál-
fræði og stafsetningu heldur á tjáninguna
og sjálfskoðunina sem sett er fram á
tungumáli sem þau eru að læra.
Enn eitt dæmi eru umræður innan
bekkjarins urn ákveðin efni. Eg var svo
heppinn á mínu fýrsta ári í kennslu að
takast að fá nemendur til að ræða um hin
ýmsu mál oft þannig að hiti var í þeim. Að
sjá þau takast á, að ,,rífast“ eiginlega, á