Rit Mógilsár - 01.03.2004, Side 38

38
Vinnan við skógræktina hefur verið að breytast og tímabilið sem
hægt hefur verið að fá vinnu hefur lengst með vaxandi skógi. Það birtist
aðallega í skógarhöggi sem fer fram yfir vetrartímann. Í febrúar til apríl
2001, unnu 15 manns (allt karlmenn) við skógarhögg í Víðivallaskógi.
Um haustið unnu 10 manns í einn og hálfan mánuð við grisjun og
slóðagerð (Héraðsskógar, 2001a). Það virðist ljóst að
Héraðsskógaverkefnið er orðið afgerandi hluti af lífi flestra á svæðinu og
er samofið daglegu lífsmynstri fólks. Það hefur veitt fólki tekjur en það er
misjafnt hvernig fólk hefur hagnýtt sér það.
Þrátt fyrir að allir viðmælendur mínir væru sammála um að
Héraðsskógaverkefnið hefði veitt fólki mikilvægar aukatekjur og mörgum
möguleika á atvinnu var misjafnt hversu mikla áherslu fólk lagði á
þýðingu verkefnisins. Héraðsskógaverkefnið veitir aðilum sínum fastar
aukatekjur, mismiklar eftir framkvæmdum fólks á jörðum sínum. Sumir
drógu í efa að skógræktin sé eitthvað sem skipti sköpum, en flestir lögðu
þó meiri áherslu á þýðingu verkefnisins fyrir fólk á svæðinu. Ragnar og
Anna hafa verið öflugir aðilar að verkefninu nokkuð lengi og fullyrti
Ragnar að verkefnið hefði haft mikið að segja fyrir marga.
Sigurður segir að skógræktin verði að vinna með öðru því það lifi
enginn af skógrækt án skógarhöggs af fullum krafti. Enn sem komið er
þá er skógarhögg ekki nema tímabundin vinna fyrir takmarkaðan fjölda
fólks. Guðrún tekur fram að á þeim tíma sem skógræktarverkefnið var
að fara af stað hafi verið mjög lítið um vinnu á svæðinu og sérstaklega
voru takmarkaðir atvinnumöguleikar fyrir konur, en með
Héraðsskógaverkefninu hafi fólk í sveit haft möguleika á að nálgast
tvítekjufjölskyldur tekjulega séð og konur hafi ekki síður verið virkar í
verkefninu en karlar.
Þeir bændur sem ég talaði við voru sammála um að ennþá yrði
að líta á skógræktina sem aukavinnu eða aukabúgrein. Þau voru einnig
sammála að verkefnið hentaði mjög vel sem aukavinna. Hjá þeim
aðilum sem stunda ferðaþjónustu kom það fram að skógrækt hentar vel
til að fylla upp í eyðurnar. Fólk er ekki fastbundið dagsdaglega við
skógræktina og hægt er að sinna henni með ferðaþjónustunni. Plöntun
er eins og áður segir ekki síst tekjuuppspretta fyrir unglinga á sumrin en
skógarhöggið á veturna er mikilvægur þáttur fyrir þó nokkra bændur.
Skógarhöggið kemur inn á þeim tíma sem minnst er að gera í
sauðfjárræktinni, frá áramótum og fram að sauðburði. Sigurður leggur
áherslu á hversu vel bændafólk hefur fellt verkefnið að hefðbundnum
búskap:
Þannig að kannski eftir sauðburð, þá byrja þeir að
gróðursetja og eftir sláturtíð byrja þeir að höggva, þannig að
það er búið að smella þessu alveg inn í, þannig að þeir hafa
fyllt upp, þetta hefur ekki sko skarast.