Rit Mógilsár - 01.03.2004, Blaðsíða 43

43
um að skógrækt gæti gengið upp með sauðfjárrækt, eru nú sammála
um að þessar búgreinar eigi vel saman. Vinnsla við verkefnið hefur
hingað til passað mjög vel við árstíðarbundnar vinnulotur í sauðfjárrækt.
Jafnframt hefur verkefnið veitt unglingum sumarvinnu sem hefur verið
af skornum skammti á svæðinu. Sveigjanleiki verkefnisins er einn
höfuðkostur þess. Hver og einn landeigandi gerir samning við
Héraðsskóga um framkvæmdir á sinni jörð svo að um leið og verkefnið
hefur áhrif á svæðinu í heild hefur það einstaklingsbundinn
sveigjanleika þannig að flestir sem vilja geta nýtt sér það. Héraðsskógar
sópa því ekki öðru burt heldur kemur það sem viðbót við t.d.
hefðbundinn búskap eða ferðaþjónustu. Fólk getur nýtt það til að vinna
áfram á þeim grunni sem það hefur byggt, hvort sem það er
sauðfjárrækt eða aðrar atvinnugreinar.
Héraðsskógaverkefnið sameinar allar þrjár víddir bjargráða. Fólk
vinnur að nýsköpun, byggir upp sjálfsmynd sína og ímynd svæðisins og
hagnýtir tengslanet og félagslegan auð í því ferli. Verkefnið er nýsköpun
á þann hátt að það felur í sér breytingar á hagrænni formgerð
samfélagsins í Fljótsdal. Það byggir á tengslanetum og hagnýtingu
félagslegs auðs þar sem það grundvallast á staðbundinni þekkingu og
reynslu en tengist einnig utanaðkomandi þáttum –
embættismannakerfinu, hinu pólitíska stjórnkerfi og sérfræðiþekkingu á
sviði skógræktar. Styrkur verkefnisins felst í því að um leið og það
skapar eitthvað nýtt á svæðinu þá byggir það á gömlum grunni.
Þátttakendur hafa því nokkuð auðveldlega getað ofið
nýsköpunarverkefnið Héraðsskóga saman við daglega reynslu sína á
merkingarbæran hátt.
Héraðsskógar hafa líka lagt til við sköpun sjálfsmyndar fólks og
ímyndar svæðisins. Verkefnið hefur styrkt fólk í því sem það er að gera
og fært líf inn á svæðið. Sumir nefna að það hafi beinlínis styrkt
sjálfsmynd bændafólks. Eftir mikla erfiðleika og gagnrýni í þjóðfélaginu
hafi fólk getað verið stolt af skógræktinni. Eins og fram hefur komið
hefur verkefnið lagt til við ímyndarsköpun svæðisins. Fljótsdalshérað
hefur að mati viðmælenda minna „græna“ áru og skógræktarverkefnið
hefur styrkt þá ímynd. Sumir líta til þess sem möguleika á eflingu
annarra bjargráða, t.d. ferðaþjónustu.
Styrkleikar verkefnisins eru óneitanlega margir og það hefur ekki
marga áberandi veikleika. Þrjú atriði má þó greina sem veikja eða geta
veikt framgang verkefnisins nú og í framtíðinni.
Í fyrsta lagi virðast tengsl á milli verkefnisins og stjórnkerfisins
eða embættisfólks innan þess, ekki vera byggð á nægilega traustum
grunni. Í upphafi voru aðilar innan kerfisins sem unnu gegn verkefninu
og starfsfólk Héraðsskóga hefur fundið fyrir andstöðu frá embættisfólki
við að verkefni eins og Héraðsskógar skuli ráða sér sjálft. Stjórnkerfið