Fréttablaðið - 09.10.2021, Blaðsíða 66

Frammistaða Lennon í
trúarbragðafræði þótti
algerlega ófullnægjandi,
og stærðfræðikennarinn
hans sagði að drengsins
hlyti að bíða glötun,
miðað við hegðun hans.
Auðbrekku 1, Kópavogi
Sverrir Einarsson Jóhanna Eiríksdóttir
síðan 1996
Símar allan sólarhringinn:
581 3300 & 896 8242
www.utforin.is
Komum heim til aðstandenda og
ræðum skipulag útfarar ef óskað er
ÚTFARARSTOFA ÍSLANDS
www.utfararstofa.is • Símar: 565 5892 & 896 8242
ÚTFARARSTOFA HAFNARFJARÐAR
ALÚÐ • VIRÐING • TRAUST • REYNSLA
Vesturhlíð 2 | Fossvogi | s. 551 1266 | utfor@utfor.is | utfor.is
VIÐ ÞJÓNUM ALLAN SÓLARHRINGINN
Útfararþjónusta
í yfir 70 ár
Sigurður Bjarni Jónsson útfararstjóriMagnús Sævar Magnússon útfararstjóri
Guðmundur Baldvinsson útfararstjóri Jón G. Bjarnason útfararstjóri
Fjórtán ár eru frá því fyrst var kveikt
á Friðarsúlunni í Viðey. Dagur B. Egg-
ertsson borgarstjóri ræðir kynni sín
við Yoko Ono sem er einn af heiðurs-
borgurum Reykjavíkur.
elinhirst@frettabladid.is
,,Friðarsúlan hefur farið frá því að vera frá-
bært listaverk í það að vera eitthvað enn þá
meira og eiga sér vísan stað í hjarta fjölmargra
borgarbúa. Það er mjög hátíðleg stund að
tendra hana,“ segir Dagur B. Eggertsson
borgarstjóri sem kveikir á friðarsúlunni í
Viðey í kvöld klukkan 20, undir lagi Johns
Lennon, Imagine. ,,Ég hef fengið bréf fá fólki
í sorgarferli sem sækir styrk í friðarsúluna og
mér finnst hún verða fallegri og fallegri með
hverju árinu sem líður.“
Þú kveikir sjálfur á súlunni klukkan 20 í
kvöld?
,,Já, það er alltaf sérstök stund, en kannski
aldrei sérstakari en í fyrra, því þá vorum við
Arna konan mín og krakkarnir og ferjumaður
og tæknimenn ein viðstödd athöfnina vegna
Covid-19. Það var alveg mögnuð stund og stillt
veður og heiður himinn, nánast eins og óraun-
verulegur atburður.
Hefur þú eitthvað samband við Yoko Ono?
,,Fyrst og fremst í tengslum við tendrun
súlunnar, en það hefur alltaf verið mjög gott
á milli okkar. Yoko er einn af örfáum heiðurs-
borgurum Reykjavíkur.“
Hefur hún boðað komu sína aftur til Íslands
til að vera við tendrun friðarsúlunnar, hún er
jú orðin 88 ára gömul.
,,Já hún er að eldast, og mér skilst að þetta
hafi nánast verið einu ferðinar sem hún fór
á síðustu árum, það var hingað til lands í
tengslum við tendrun friðarsúlunnar. En
hún treysti sér ekki til þess lengur, hún fylgist
með og við fáum reglulega skilaboð frá henni.
Hún býður til dæmis 500 manns út í eyjuna
í kvöld og myndi bjóða fleirum ef ekki væru
samkomutakmarkanir vegna Covid-19. Ég
er ótrúlega þakklátur fyrir þetta verkefni og
stoltur af Friðarsúlunni, sem er verk á heims-
mælikvarða“.
Þú hefur hitt hana margoft, hvernig kemur
hún þér fyrir sjónir?
Hún er svolítið eins og fólk sem maður
kynnist fyrst í sjónvarpi, hún er miklu smá-
vaxnari í eigin persónu en ég hafði gert mér
grein fyrir. Hún er mikil tilfinningamann-
eskja, með stórt og hlýtt hjarta sem ber mikla
umhyggju fyrir umheiminum og Reykjavík.“
Friðarsúlan hugarfóstur Yoko Ono
Friðarsúlan í Viðey er talin eitt af merkustu
listaverkum Reykjavíkur. Hún er hugarfóstur
eiginkonu Lennons, hinnar japönskættuðu
Yoko Ono og hugsuð sem leiðarljós fyrir
heimsfrið. Friðarsúlan var tendruð í fyrsta
sinn á afmælisdegi Lennons árið 2007, en hún
er táknmynd baráttu Lennons og Yoko Ono
fyrir friði á jörð. Ono átti sjálf hugmyndina að
friðarsúlunni, og hún er fjármögnuð af henni,
Reykjavíkurborg og Orkuveitu Reykjavíkur,
sem einnig greiðir rekstrarkostnaðinn. Um er
að ræða ljóskastara sem lýsir upp í himininn.
Friðarsúlan logar frá sólarlagi til miðnættis
frá fæðingardegi Lennons í dag, 9 október til
8. desember, sem er dánardagur hans. Einnig
logar súlan frá gamlársdegi og fram á þrettánd-
ann og í eina viku í kringum jafndægur á vori.
Einnig má kveikja á súlunni við sérstök til-
efni. Til þess þarf leyfi frá listakonunni.
Eins og áður segir verður sérstök athöfn í
Viðey í kvöld. Viðeyjarstofa verður opin þar
sem hægt verður að fá léttar veitingar fyrir og
eftir tendrun. ■
Yoko Ono er tilfinningarík og hlý manneskja
Yoko Ono með Degi B. Eggertssyni borgarstjóra við tendrun Friðarsúlunnar. FRÉTTABLAÐIÐ/HANNA
elinhirst@frettabladid.is
Segja má með sanni að ævi John Lennon
hafi byrjað og endað með byssuhvelli.
Hann fæddist í hafnarborginni Liverpool
á Englandi árið 1940 í miðjum loftárásum
Þjóðverja á borgina í síðari heimsstyrj-
öldinni og féll fyrir morðingja hendi sem
skaut hann til bana fyrir framan heimili
hans og Yoko Ono í New York 8. desemb-
er árið 1980.
Lennon var aðeins fertugur að aldri
þegar hann lést, en hefur skapað sér
sess sem einhver helsti tónlistamaður
sögunnar. Lennon var einn af fjórum
meðlimum hinnar heimsfrægu hljóm-
sveitar The Beatles, eða Bítlanna, ásamt
þeim Paul McCartney, George Harrison
og Ringo Starr, en Lennon var jafnan
nefndur uppreisnargjarni bítillinn.
Hæfileikaríkur og ódæll í æsku
Lennon var óþekkur krakki og lét ófrið-
lega í skólanum og kennurum hans var
mörgum mjög í nöp við hann, því hann
nennti ekki að læra og truflaði kennsl-
una.
Leiddar hafa verið að því líkur að Len-
non hafi verið haldinn athyglisbresti og/
eða ofvirkni, ADHD, eins og svo margir
aðrir snillingar sögunnar, þar á meðal
tónskáldið Wolfgang Amadeus Mozart
og uppfinningamaðurinn Thomas Alfa
Edison.
Börn með athyglisbrest eins og Lennon
verða oft hornreka í skóla því að vanda-
mál þeirra eru oft talin leti eða áhuga-
leysi, en málið er mun flóknara en svo og
tengist taugaþroskaröskun, sem kemur
yfirleitt snemma fram hjá börnum.
Með ADHD eins og fleiri snillingar
Vitnisburðir frá kennurum Lennons
sýna margt sem bendir til þess að hann
hafi verið með ADHD. Skólastjórinn
sagði: ,,Drengurinn getur ekki einbeitt
sér að því sem skiptir máli og hann sóar
allri orku sinni“. Frammistaða hans í
trúarbragðafræði þótti algerlega ófull-
nægjandi, og stærðfræðikennarinn hans
sagði að drengsins hlyti að bíða glötun,
miðað við hegðun hans.
Lennon hittir Yoko
Leiðir Johns Lennons og listakonunnar
Yoko Ono lágu saman í listagalleríi í
London árið 1966, en þá var Ono að und-
irbúa opnun listasýningar sinnar.
Þremur árum seinna voru þau gift
og eyddu heilli viku í rúminu á Hilton
hótelherbergi í Amsterdam til þess að
mótmæla stríðinu í Víetnam, þangað sem
þau buðu allri heimspressunni á hverj-
um degi á milli klukkan níu árdegis og
klukkan níu að kvöldi. Þessi uppákoma
vakti að sjálfsögðu heimsathygli. Þau
létu ekki þar við sitja heldur buðu upp á
samskonar uppákomu á hóteli í Montreal
í Kanada nokkrum vikum seinna.
Boðberi friðar
Yoko Ono ekkja Johns Lennons hefur
haldið áfram sem öflugur boðberi friðar
eftir dauða eiginmanns síns. Á blaða-
mannafundi sem hún hélt á Íslandi þegar
friðarsúlan var vígð árið 2006, sagði hún
að hún vildi að fólk kæmi til Íslands til að
sameinast í ósk um frið og senda strauma
friðar um allan heim. ■
Lennon var með ADHD eins og Mozart
Friðarsúlan er tendruð 9. október ár hvert.
FRÉTTABLAÐIÐ/ERNIR
John Lennon
var óþekkur í
æsku og gekk
ílla í skóla, en
síðar átti snilli-
gáfa hans á
sviði tónlistar-
innar eftir að
koma í ljós.
Listahjónin John og Yoko.
Börðust fyrir friði úr hótelherbergjum.
30 Tímamót 9. október 2021 LAUGARDAGURFRÉTTABLAÐIÐTÍMAMÓT FRÉTTABLAÐIÐ 9. október 2021 LAUGARDAGUR