Morgunblaðið - 02.09.2021, Blaðsíða 35

35
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 2. SEPTEMBER 2021
Æfing Nýverið æfði bandarísk kafbátaleitarvél aðflug og snertilendingar á Akureyrarflugvelli. Á sama tíma var einkaþota á vellinum en slíkir farkostir hafa verið tíðir hér á landi í sumar.
Árni Sæberg
Enginn frýr Birni
Bjarnasyni fyrrverandi
ráðherra vits og fáir
munu væna hann um
græsku. Björn gengur
af krafti og fagmennsku
í þau verk sem honum
eru falin og vinnur
hratt og vel. Þegar
loksins Kristján Þór
Júlíusson sjávarútvegs-
og landbúnaðarráð-
herra sá sitt óvænna og varð að við-
urkenna að málefni landbúnaðarins
væru í skúffu í atvinnuvega-
ráðuneytinu skipaði hann Björn
Bjarnason í verkefnisstjórn um land-
búnaðarstefnu fyrir Ísland. Kristján
Þór vissi að Birni hentaði vel fámenn
og vel skipuð nefnd enda var hún
tveggja manna, auk Björns Hlédís H.
Sveinsdóttir. Síðan fengu þau tvo
bakverði, Sigurgeir Þorgeirsson og
Bryndísi Eiríksdóttur,
sem störfuðu með þeim.
Nefndin skilaði verki
sínu til ráðherra innan
sex mánaða.
Ég fullyrði að svo öfl-
ugt skjal hefur ekki ver-
ið skrifað um land-
búnað, fjölbreytni hans
og skyldur okkar við
landið, landbúnaðinn og
bændurna í áratugi,
kannski aldrei. Björn
hélt svo fundi um allt
land með bændum og
almenningi þar sem efni skýrslunnar
var bæði kynnt og rætt.
Ræktum Ísland! er heiti handbók-
arinnar sem er leiðarvísir fyrir ráða-
menn þessa lands, græn bók um átta-
tíu blaðsíður. Strax í upphafi tók
undirritaður skipan nefndarinnar vel
og var handviss um að verkið yrði vel
útfært. Nefndin velur sér að leggja
bókina fram opna og Björn veit að
það er bændaforystunnar og stjórn-
málamanna að útfæra verkefnin, búa
til ramma, leggja vegslóða og reisa í
verki viljans merki. Nefndin veit hvað
er landbúnaður, t.d. að skógrækt,
landgræðsla og jarðeignadeild rík-
isins tilheyra málaflokknum sem var
sundurhöggvinn árið 2007.
Nefndin setur það skýrt fram „að
landbúnaður er ekki bara matvæli,
heldur að afkoma og sjálfbærni ís-
lensks landbúnaðar ræðst af því að
litið sé til þeirra sóknarfæra sem fel-
ast í auðlindum íslenskrar moldar og
vatns“. Ennfremur segir: „Afurðir
landbúnaðar eru ekki einungis kjöt,
mjólk og jarðargróður. Menningin og
landslagið eru einnig verðmætar af-
urðir.“
Sigurður Ingi Jóhannsson
hefur séð ljósið
Ræktum Ísland er skyldulesning
allra þeirra sem unna landbúnaði og
vita að snúa verður frá þeirri háska-
stefnu kæruleysis sem hefur þróast
hratt frá 2007. En til að hrinda í fram-
kvæmd hugsjónum nefndar Björns
Bjarnasonar verður strax í nýrri rík-
isstjórn að endurreisa sjálfstætt land-
búnaðarráðuneyti á grundvelli þeirra
verkefna sem nefndin setur vegvísinn
á.
Einn formaður stjórnmálaflokks,
Sigurður Ingi Jóhannsson, hefur séð
ljósið og svarar kallinu og segir skýrt
í síðasta Bændablaði: „Að stofnað
verði nýtt ráðuneyti landbúnaðar og
matvæla þar sem málefni skógrækt-
ar, landgræðslu og eftirlitsstofnana
matvæla og landbúnaðar verða und-
ir.“
Hvað ætlar nú Bjarni Benedikts-
son að leggja til? Eða Katrín Jak-
obsdóttir? Hvað vilja hinir flokkarnir
sem skipað hafa stjórnarandstöðu á
kjörtímabilinu? Loksins er það stað-
fest að landbúnaður er miklu víðtæk-
ara og mikilvægara hugtak en allt
annað, landbúnaðurinn er matvæla-
auðlindin og vegur þar á heimsvísu
allt að 90%. Sjávarútvegur og ferða-
þjónusta lifa vel án ráðuneytis, það
gerir landbúnaðurinn ekki, hann er
alltaf í höndum stjórnvalda og hefur
bæði notið þess og goldið þess á lýð-
veldistímanum. Landbúnaðar- og
landnýtingarráðuneyti með byggða-
málum er stóra skrefið.
Ræktum Ísland er biblía um nýja
sókn í sveitunum og sterkari land-
búnað. En til þess að svo verði má
ekki rykfella þessi hugsjónaríku og
mikilvægu markmið. Vaknið stjórn-
málamenn og hefjið stefnuna á loft,
„Ræktum Ísland“. Þá verður aftur
eftirsóknarvert að vera landbún-
aðarráðherra í nýrri ríkisstjórn.
Eftir Guðna
Ágústsson » Vaknið stjórn-
málamenn og
hefjið stefnuna á loft,
„Ræktum Ísland“.
Guðni Ágústsson
Höfundur er fv. alþingismaður og
ráðherra.
„Ræktum Ísland“ er nýr sáttmáli
um endurreisn sveitanna
Nýr herkastali
Hjálpræðishersins var
vígður við hátíðlega at-
höfn í Sogamýri sl.
sunnudag. Við vígsluna
kom fram að samtökin
munu áfram byggja á
þeim hugsjónum, sem
hafa verið leiðarljós
þeirra í meira en öld.
Með nýja húsnæðinu
ætla þau enn að efla
starf sitt í þágu bágstaddra Reykvík-
inga.
126 ár eru nú liðin síðan Hjálpræð-
isherinn hóf starfsemi sína í miðbæ
Reykjavíkur, sem var þá ört vaxandi
bær. Árið 1895 voru Íslendingar lík-
lega fátækasta þjóð Vestur-Evrópu.
Áratugina á undan hafði fjöldi fólks
flosnað upp úr sveitum landsins
vegna harðinda og fátæktar. Margir
fluttu til Reykjavíkur en áttu þar vart
til hnífs og skeiðar. Mikil þörf var því
fyrir fátækrahjálp í bænum en lítið
fór fyrir henni því þetta
var löngu áður en op-
inberri velferðarþjón-
ustu var komið á.
Frumkvöðull
í hjálparstarfi
Það var við þessar að-
stæður sem Hjálpræð-
isherinn hóf umfangs-
mikið hjálparstarf í
Reykjavík og boðaði auk
þess fagnaðarerindið.
Heimilislaust fólk fékk
mat og húsaskjól auk
margvíslegrar annarrar þjónustu.
Lengi vel var hjálparstarf Hersins
mun umfangsmeira en sú þjónusta,
sem bæjarfélagið veitti ógæfumönn-
um og öðru bágstöddu fólki.
Ég var ekki hár í loftinu þegar ég
fór að venja komur mínar í miðbæinn.
Ógæfumenn voru þá fleiri og meira
áberandi en nú. Margir þeirra áttu
ekki neitt en hjá Hernum gátu þeir
alltaf fengið fæði, húsaskjól og sálu-
hjálp. Stundum sá maður fólk frá
Hernum hjálpa þessum mönnum á
fætur þar sem þeir lágu ofurölvi og
ósjálfbjarga og styðja þá í kastalann
þar sem beið heitur matur og hlýtt
rúm.
Ógerningur væri að telja upp í
stuttri blaðagrein öll þau góðverk,
sem Herinn hefur unnið í þágu Reyk-
víkinga í rúma öld. En þau verk hafa
verið fjölbreytileg og ekki einskorðast
við Herkastalann og næsta nágrenni
hans eins og sumir halda e.t.v. Ljóst
er að við Reykvíkingar stöndum í mik-
illi þakkarskuld við Hjálpræðisherinn.
Flutningur í Sogamýri
Fyrir nokkrum árum ákvað Hjálp-
ræðisherinn að selja kastalann við
Kirkjustræti og byggja nýtt hús und-
ir starfsemina. Gamla húsið var kom-
ið til ára sinna og hentaði ekki lengur
eins og gefur að skilja. Sótt var um
lóð hjá borginni og fékk Herinn út-
hlutað lóð í Sogamýri við hlið lóðar,
sem skömmu áður hafði verið út-
hlutað undir moskubyggingu.
Þegar moskulóðinni var úthlutað
til Félags múslima ákvað borgarráð
að fella niður öll gjöld vegna hennar.
Köld kveðja til
Hjálpræðishersins
Við úthlutun lóðarinnar til Hjálp-
ræðishersins brá hins vegar svo við
að borgin ákvað að rukka lóðagjöld,
sem nema um 55 milljónum króna.
Lögðu borgarfulltrúar Sjálfstæð-
isflokksins ítrekað til að Hjálpræð-
isherinn fengi sams konar fyr-
irgreiðslu og lóðarhafinn við hliðina
enda um trúfélag að ræða í báðum til-
vikum. Tillögur þessar voru ýmist
felldar eða þeim vísað frá að tillögu
Dags B. Eggertssonar borgarstjóra,
með atkvæðum Samfylkingar, Pírata
og Vinstri grænna.
Ótrúleg mismunun
Þessi afstaða vinstri meirihlutans
til Hjálpræðishersins er auðvitað
ótrúleg þegar haft er í huga starf-
semi samtakanna í þágu bágstaddra
Reykvíkinga undanfarin 126 ár. Það
starf er auðvitað ekki hægt að meta
til fjár en með slíkri niðurfellingu
lóðargjalda hefði borgin a.m.k. get-
að sýnt samtökunum táknrænan
þakklætisvott.
Vonandi sér meirihluti borg-
arstjórnar að sér og endurgreiðir
lóðagjöldin, nú þegar húsið hefur
verið tekið í notkun. Þannig yrði
loks leiðrétt mismunun gagnvart
þessu trúfélagi og þeim hjálp-
arsamtökum, sem Reykvíkingar
standa í mestri þakkarskuld við.
Ekki þyrfti að óttast að hinu endur-
greidda fé yrði varið í vitleysu. Því
yrði öllu varið í þágu bágstaddra.
Eftir Kjartan
Magnússon » Vinstri flokkarnir
láta Hjálpræðisher-
inn greiða lóðagjöld
á meðan engin gjöld
eru innheimt vegna
mosku á næstu lóð.
Kjartan Magnússon
Höfundur skipar 4. sæti
framboðslista Sjálfstæðisflokksins
í Reykjavíkurkjördæmi nyrðra.
Hjálpræðisherinn – hjálparstarf í 126 ár