Morgunblaðið - 28.04.2022, Síða 24

24 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 28. APRÍL 2022
Nauthólsvík væri í lágmarki. Þess
má geta að Skeljanes er í um eins
kílómetra fjarlægð frá ylströndinni í
Nauthólsvík. Þar er eini skilgreindi
sjóbaðstaðurinn í Reykjavík.
Hjá Veitum fengust þær upplýs-
ingar að skólpið renni sjálfkrafa úr
efri byggðum og niður að ströndinni.
Þar taka dælustöðvarnar við og
dæla skólpinu í tvær stórar hreinsi-
stöðvar við Ánanaust og Kletta-
garða. Skólpdælustöðvarnar í
Reykjavík taka einnig við skólpi frá
dælustöðvum í Kópavogi, Seltjarn-
arnesi, Mosfellsbæ og hluta Garða-
bæjar og dæla því í hreinsistöðv-
arnar. Þar er skólpið ristarhreinsað
áður en því er dælt út á Faxaflóa um
fimm kílómetra frá landi. Minni
hreinsistöð er einnig við Grund-
arhverfi á Kjalarnesi.
Æskilegt að miða við kílómetra
Helgi Guðjónsson, verkefnastjóri í
vöktun hjá Heilbrigðiseftirliti
Reykjavíkur, segir að meta þurfi í
hverju tilviki hvort um er að ræða
dælustöð eða skólphreinsistöð.
„Við viljum ekki vera með sjó-
sækna starfsemi við þessar stöðvar,
sérstaklega ekki nálægt skólp-
hreinsistöðvunum,“ segir Helgi.
Ástæðan er sú að við stöðvarnar eru
BAKSVIÐ
Guðni Einarsson
gudni@mbl.is
Heilbrigðiseftirlit Reykjavíkur
(HER) leggst gegn því að sigl-
ingaklúbbur fyrir börn verði stað-
settur í nágrenni skólpdælustöðvar
Veitna á Skeljanesi við Skerjafjörð.
Þetta kemur fram í minnisblaði
HER frá 27. janúar 2021. Með því
var brugðist við fyrirspurn skrif-
stofu skipulagsfulltrúa Reykjavík-
urborgar varðandi það að koma sigl-
ingaklúbbi barna og unglinga fyrir í
víkinni vestan eða austan við dælu-
stöðina. Einnig var óskað álits á því
hvort fýsilegt væri að koma upp
minni smábátahöfn fyrir fullorðna
austar í víkinni.
HER telur að hafnsækin starf-
semi og sérstaklega starfsemi fyrir
börn og unglinga eigi ekki að vera
staðsett í nágrenni skólpdælustöðv-
ar. „Ef neyðarlúga opnast verður
gerlamengun í umhverfinu langt yfir
leyfilegum mörkum. Erfitt er að
meta hver lágmarksfjarlægð ætti að
vera en benda má á að við núverandi
staðsetningu eru örverufræðileg
gæði strandsjávar góð. Ef álag verð-
ur of mikið eða bilun verður getur
neyðarlúga opnast án fyrirvara og
gerlamengun borist á það svæði sem
börn og ungmenni eru að stunda
siglingar á. Í skólpi eru auk saurkoli-
gerla og enterokokka fjöldi sjúk-
dómsvaldandi örvera, m.a. ýmsar
veirur ss. Covid 19,“ segir í minn-
isblaðinu. Þess má geta að neyðar-
lúgan við Skeljanes var síðast opin í
sjö klukkustundir 3.-4. apríl, sam-
kvæmt heimasíðu Veitna.
Ekki smábátahöfn við dælustöð
Hvað smábátahöfn varðar ítrekar
HER að slík starfsemi ætti ekki að
vera í nágrenni skólpdælustöðvar.
„Umferð smábáta yrði um svæði
sem hætta væri á gerlamengun ef
neyðarlúga opnast. HER telur ekki
æskilegt að beina útivist í formi sigl-
ingar inná áhrifasvæði skólpdælu-
stöðvarinnar og telur að slíkri að-
stöðu ætti að finna stað í meiri
fjarlægð.“
Þar kemur einnig fram að þegar
ráðist var í hreinsun strandlengj-
unnar í Reykjavík og ákveðið að
koma upp baðstað í Nauthólsvík hafi
dælustöð fyrir skólp verið fundinn
staður við Skeljanes. Það var til að
tryggja að hætta á skólpmengun á
baðstaðnum og aðstöðu sigl-
ingaklúbbs fyrir börn og unglinga í
yfirföll og neyðarlúgur sem opnast
þegar meira skólp berst að stöðv-
unum en þær ráða við.
Helgi telur óæskilegt að sjósækin
starfsemi eins og siglingar barna og
unglinga eða sjósund og sjóböð séu
nær dælustöð en í 500 metra fjar-
lægð. Æskilegra sé að miða við einn
kílómetra.
„Þessi fjarlægðarmörk eru þó
ekki heilög. Þetta fer mikið eftir að-
stæðum á hverjum stað. Haf-
straumar hafa mikil áhrif og meng-
unin berst ekki á móti straumi. Eins
getur t.d. nes eða tangi skýlt
ákveðnu svæði fyrir mengun upp að
vissu marki,“ segir hann. „Þegar
koma mengunarskot þá eru þau oft-
ast fljót að hverfa, sérstaklega á
sumrin. Bakteríurnar þola illa út-
fjólubláa geisla sólarinnar. Mesta
mengunarhættan af völdum skólps
er á veturna þegar dagarnir eru
stuttir. Leysingamánuðurnir eru
verstir. Þá er líka mesta hættan á að
þessar stöðvar fari á yfirfall. Þá er
jörð frosin og enginn gróður til að
taka við úrkomunni svo hún fer beint
út í fráveitukerfið. Stöðvarnar geta
ekki allar tekið við svo miklu vatns-
magni og fara því á yfirfall. Þegar
mengunarhættan er mest er notkun
almennings á strandlengjunni í lág-
marki, þótt sumir stundi sjósund all-
an ársins hring. Sumrin eru mun
betri. Þá taka bæði jarðvegurinn og
gróðurinn við úrkomunni.“
Fari stöð á yfirfall fer umfram-
skólpið út fyrir stórstraums-
fjörumörk. Á hverri stöð er einnig
neyðarlúga sem opnast hafi yfirfallið
ekki undan. Opnist hún fer skólpið
beint út í fjöruna og verður því oft
einhver mengun næst stöðinni. Ef
neyðarlúga opnast hafa Veitur haft
það verklag að ganga fjörur í næsta
nágrenni dagana á eftir til að
hreinsa upp ýmiss konar drasl sem
komið hefur með skólpinu.
Vatnsgæðin vöktuð reglulega
HER vaktar reglulega vatnsgæði
meðfram strandlengju Reykjavíkur.
Tekin eru sýni á tveimur stöðum allt
árið um kring og að auki á tíu stöð-
um frá apríl og fram í nóvember, eða
tólf stöðum alls. Mælist há gildi í
Nauthólsvík, þar sem er skil-
greindur sjósundsstaður, er send
viðvörun til Ylstrandarinnar. Fé-
lagar í SJÓR, sjósunds- og sjóbaðs-
félagi Reykjavíkur, fá þá póst um
það. Helgi sagði að Veitur hafi einn-
ig gert félaginu viðvart fari dælu-
stöðin á Skeljanesi á yfirfall eða
neyðarlúgan opnast.
Sjósport og skólp er slæm blanda
- Heilbrigðiseftirlit Reykjavíkur leggst gegn því að siglingaklúbbur fyrir börn verði við skólpdælu-
stöð á Skeljanesi - Mikil mengunarhætta opnist neyðarlúga - Vatnsgæði í sjó eru vöktuð reglulega
Fráveita skólps í Reykjavík
MÆLINGAR Á SAURKÓLÍ 2014-2021 Í APRÍL-NÓV, MÆLINGAR Á ENTEROCOCCUM 2014-2021 Í APRÍL-NÓV,
Skerjafjörður Nauthólsvík Skerjafjörður Nauthólsvík
2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
Apríl 0 3 0 180 0 2 2 0 2 3 0 4 0 0 0 1 Apríl 1 2 0 36 0 1 0 0 4 1 0 1 0 1 0 0
Maí 0 88 4 8 1 0 3 0 0 2 4 1 22 0 4 0 Maí 0 0 0 0 2 0 1 0 0 0 4 0 3 0 0 1
Júní 52 80 30 1 5 210 2 2 18 0 1 1 20 20 0 5 Júní 8 15 0 20 1 6 1 0 11 1 3 16 25 12 3 0
Júlí 12 9 1 0 2 0 7 1 50 0 8 6 2 0 0 4 Júlí 6 4 0 2 0 0 0 1 28 0 0 370 1 0 0 0
Ágúst 660 1 21 0 0 2 0 34 71 1 8 1 2 1 1 240 Ágúst 210 0 0 1 2 0 0 1 8 0 0 1 2 2 0 31
September 6 0 2 0 1 2 11 99 5 2 13 0 23 14 0 41 September 6 0 0 0 9 0 1 7 7 0 1 0 59 1 3 6
Október 0 4 330 19 1 3 3 24 2 7 39 3 4 2 16 16 Október 0 1 33 0 0 9 0 1 1 1 24 1 1 3 0 0
Nóvember 470 16 8 410 220 20 8 51 Nóvember 65 5 8 110 1 3 1 11
Fyrirhuguð aðstaða fyrir siglingaklúbb barna og unglinga og smábátahöfn
Fyrirhuguð aðstaða
fyrir siglingaklúbb
barna og unglinga
Fyrirhuguð
smábátahöfn
Skeljanes
Neyðarlúga var
síðast opin í
7 klst
3.-4. apríl 2022
Stækkað
svæði
Faxaskjól
Boðagrandi
Ánanaust
Ingólfsstræti Laugalækur
Klettagarðar
Fjarlægð frá dælustöð:
500m
1.000 m
Dælustöð Dælu- og hreinsistöð
Sýnatökustaður
S K E R J A FJ Ö R Ð U R
R E Y K J A V Í K
Skerjafjörður
Nauthólsvík
Skerjafjörður
Heimild: HER og Veitur
2nd Cozmo
12.995 kr. / St. 37-41
LITRÍKIR OG SUMARLEGIR
2nd Cozmo
12.995 kr. / St. 37-41 12.995 kr. / St. 40-47
2nd Cozmo
12.995 kr. / St. 39-49
2nd Cozmo
12.995 kr. / St. 37-41
KRINGLAN - SMÁRALIND - SKÓR.IS