Fréttablaðið - 17.08.2022, Blaðsíða 19

Eins og ég hef stundum greint frá,
f lutti ég með fjölskyldunni – eigin-
konu og fjórum fjórfættum sonum,
þeir þrír tvífættu voru f lognir úr
hreiðrinu – til Þýzkalands 1989.
Stuttu eftir að við höfðum komið
okkur fyrir þar, keyrði ég frúna í
búð, þar sem okkur vantaði eitt-
hvert smáræði. Ég er enginn sér-
stakur búðarmaður, og beið því
bara í bílnum. Með bílinn í gangi,
af gömlum og góðum íslenzkum
vana.
Eldri maður, vingjarnlegur og
kurteis, bankaði þá lauslega í bíl-
rúðuna hjá mér, sem ég opnaði
auðvitað með bros á vör. Ávarpaði
hann mig með „Guten Tag, der
Herr“, „Góðan dag, herra minn“, og
sagði svo „Fyrirgefðu, það er bann-
að að vera með bíl í lausagangi“.
„Nú er það?“ svaraði ég hálf hlessa.
Hvað var maðurinn eiginlega að
fara? Hvers konar afskiptasemi var
þetta eiginlega?
Síðan hefur mikið vatn runnið
til sjávar, og hafa menn áttað sig á
ýmsu og lært nokkuð.
Auðvitað var loftmengun líka
mál 1989, margir áttuðu sig bara
ekki á því, hvað þá, að menn gerðu
eitthvað í því. Undirritaður var
ekki meðal ósyndugra.
Annað dæmi: Þegar maður beið
við járnbrautarteina, meðan lest
fór hjá, átti skilyrðislaust að drepa
á bílnum.
Þar og þá var líka bannað, að
aka á nagladekkjum. Þrátt fyrir
svipaða vetrarveðráttu í Hamborg
og hér, komumst við hjónin þó hjá
óhöppum, slysum og öðrum vand-
ræðum í umferðinni, á venjulegum
vetrardekkjum, í 27 ár.
Ég hef aldrei skilið nagladekkja-
æðið hér.
Heim til Íslands og í nútímann:
Fyrir nokkru var ég í mínum morg-
unæfingum. Bý við nokkra umferð-
argötu. Var með bæði svalahurð
og glugga opna. Út að götu. Vildi
njóta ferska loftsins við andlegt og
líkamlegt puðið.
Þá kom þar að stór rúta, og lagði
beint fyrir fram hjá okkur. Eitt var
hávaðinn í bílnum, sem truf laði
mig nokkuð í hugleiðslunni, en
annað og verra var dísilstækjan,
sem smám saman f læddi inn í
íbúðina, eins og þokulæða í dal-
botn.
Bílstjórinn hafði sem sagt ekki
fyrir því, að drepa á bílnum. Eftir
nokkrar mínútur var stofan orðin
full af dísilfýlunni, ég kominn úr
stuði í mikilvægum æfingunum,
auðvitað búinn að loka hurð og
gluggum, en of seint.
Alls stóð rútan þarna í um 15
mínútur, í blíðskaparveðri, alltaf
í gangi.
Eftir þetta hef ég fylgst nokkuð
með bílum og bílstjórum, sem
leggja í götunni hjá mér og annars
staðar.
Ef menn sitja í bílnum, og eru að
bíða eftir einhverju eða einhverjum
– tíma hjá lækni eða sjúkraþjálfa,
viðtali við lögfræðing, tannfyllingu
eða tanndrætti hjá tannlækni eða
bara eftir því, að einhver komi inn
í bílinn til þeirra, kannske eigin-
konan úr búð, eins og hjá mér, eða
tengdó til að passa krakkana – þá
bíða menn bara rólegir; með bílinn
í gangi.
Safnast, þegar saman kemur,
gleymist hér alveg, en auðvitað
er þetta mest hugsunarleysi. Ekki
er það ásetningur góðra manna
að eitra blessað loftið að óþörfu.
Versti þátturinn mun þó vera
nagladekkjaæðið, sem er leyfilegt
æði og stutt af lögreglu, sem fram-
lengir gjarnan leyfilegan notkunar-
tíma, reyndar án heimildar.
Yfir í símanotkun við akstur, þá
mætti ég þremur bílum á Egilsgöt-
unni fyrir nokkru, bara á kaflanum
milli Snorrabrautar og Barónsstígs,
þar sem ökumenn voru allir gal-
vaskir og hressir að tala í símann.
Við þessu eiga víst með réttu að
vera háar sektir, því svona aksturs-
lag getur skapað stórfellda slysa-
hættu, ekki bara fyrir málglaðan
símanotanda, heldur líka fyrir
aðra, sem álpast út í þessa umferð,
með öllu þessu símaglaða fólki.
Hvernig gat það eiginlega lifað,
áður en farsímar komu til sögunn-
ar!? Og, hvernig má það vera, að
allt þetta símasnakk í bílum við-
gangist, þrátt fyrir gildandi boð og
bönn?
Skýringin virðist einföld: Hér
sést nánast aldrei nokkur lögreglu-
maður í eftirliti í umferðinni, að
leita að einum væri nánast eins og
að leita að útilegumanni í Esjunni.
Þetta vita allir og menn fara því
bara sínu fram; í símtölum, hraða,
bjórdrykkju fyrir akstur, nagla-
dekkjaakstri eftir tíma og öðru
atferli. Lausagangur er ekki bann-
aður, þykir bara fínn.
Það er ágizkun undirritaðs, að, ef
5-10 lögreglumenn væru settir í að
fylgjast með því, sem er þó bannað,
og kærðu fyrir margvísleg umferð-
arlagabrot, hér á höfuðborgar-
svæðinu, gætu sektir borgað laun
5-10 lögreglumanna til viðbótar,
og, það, sem meira væri, stóraukið
öryggi og velferð í umferðinni. n
Litlu málin sem líka
skipta máli – jafnvel miklu
Ole Anton
Bieltvedt
samfélagsrýnir og
dýraverndarsinni
Ungt fólk gegnir lykilhlutverki við að
móta þá framtíð sem bíður komandi
kynslóða. Framtíð sem einkennist
af félagslegu réttlæti, sjálfbærni og
stafrænni þróun. Til að auka vægi
ungu kynslóðarinnar í umræðunni
og beina sjónum að því sem skiptir
hana mestu máli ákvað Evrópusam-
bandið að árið 2022 yrði Evrópuár
unga fólksins.
Vegna Evrópuársins hafa verið
skipulagðir um 4.000 viðburðir fyrir
ungmenni og af ungmennum í Evr-
ópu þar sem málefnin sem standa
hjarta þeirra næst eru í brennidepli.
Hér á landi hefur Landskrifstofa
Erasmus+, sem rekin er af Rannís,
nú þegar veitt 3,4 milljónum króna í
styrki til 18 viðburða eða viðburða-
raða sem virkja að minnsta kosti
1.500 unga einstaklinga. Þessir við-
burðir skapa vettvang til samtals
um fjölbreytt viðfangsefni, svo sem
loftslagsmál, stuðning við flóttafólk
og geðheilbrigðismál.
Fimmtudaginn 18. ágúst verður
gleðin allsráðandi í Laugardals-
lauginni því þar fer fram sumar-
hátíð unga fólksins. Þarna mun
ungt tónlistarfólk leika listir sínar
meðan sundlaugargestir njóta ofan
í laug eða uppi á bakka, því einn-
ig verður opið inn á laugarsvæðið.
Boðið verður upp á sætar veitingar,
þjálfun í strandblaki og sundballett,
fataskiptimarkað og upplýsingar um
þau fjölmörgu tækifæri sem standa
ungu fólki til boða í Evrópusamstarfi
á vegum Rannís.
Miklu máli skiptir að ungt fólk fái
að taka virkan þátt í samfélaginu og
hafa raunveruleg áhrif alltaf og alls
staðar – ekki aðeins í tengslum við
ákveðið ár eða átak. Þess vegna eru
áætlanir eins og Erasmus+, European
Solidarity Corps og Creative Europe
til staðar. Þær gefa ungmennum
tækifæri til að efla sig gegnum nám
og þjálfun, taka þátt í menningar-
samstarfi þvert á landamæri, láta
gott af sér leiða gegnum sjálfboða-
störf og þróa samfélagsverkefni þar
sem þau finna sjálf leiðir til að takast
á við áskoranir samtímans og koma
þeim í framkvæmd.
Við hvetjum allt ungt fólk og
fjölskyldur þeirra til að vera með
í Evrópuári unga fólksins, hvort
sem það er með því að fagna í
Laugardalnum, taka þátt í málefna-
tengdum viðburðum yfir árið eða
sækja um styrk í evrópska sjóði á
vegum Rannís. Aðgangur í laugina
er ókeypis og boðið verður upp á
fjölbreytta og skemmtilega dagskrá
milli kl. 16 og 19. n
Árið 2022 er tileinkað ungu fólki í Evrópu –
Sumarhátíð 18. ágúst í Laugardalslauginni
Miriam Petra
Ómarsdóttir
Awad
sérfræðingur hjá
Rannís
Rúna Vigdís
Guðmarsdóttir
forstöðukona
Landskrifstofu
Erasmus+ hjá
Rannís
Miklu máli skiptir að
ungt fólk fái að taka
virkan þátt í samfélag-
inu og hafa raunveru-
leg áhrif alltaf og alls
staðar – ekki aðeins í
tengslum við ákveðið
ár eða átak.
Versti þátturinn mun
þó vera nagladekkja-
æðið, sem er leyfilegt
æði og stutt af lög-
reglu, sem framlengir
gjarnan leyfilegan
notkunartíma, reyndar
án heimildar.
Þú finnur allar nýjustu fréttir
dagsins á frettabladid.is. Innlendar
og erlendar fréttir, léttar fréttir,
íþróttafréttir, viðskiptafréttir,
skoðanapistla, spottið og auðvitað
blað dagsins ásamt eldri blöðum.
Hvað er
að frétta?
frettabladid.is
MIÐVIKUDAGUR 17. ágúst 2022 Skoðun 15FRÉTTABLAÐIÐ