Nordens Aarbog - 01.06.1923, Side 158

KNUT LIEST0L
á smaygja seg etter emnet og skapa dei fine nuancer, det kon-
cise uttrykket ogso for det raffinerte, det selekte; ein skal ikkje
vera noydd til á brjota dei lange bylgjande linone som ein stun-
dom má halda seg til, nár ein vil koma eit vandt emne inn pá
livet. I landsmálet hev det difor vakse seg fram ymse konstruk-
sjonar som kann synast á vera avleggjarar av dei andre kultur-
máli, ja minna um den gamalnorske lærde stilen, men som i
royndi hev sprunge fram or ein indre trong i málet sjolv, nár
det skal nyttast um hogare emne.
Striden um talemál og skriftmál, heimlegt og framandt i
Noreg hev vist kor mykje det medvitne arbeidet no hev fenge
á segja for málvoksteren. Eit ideal ein hev á arbeida seg fram
til, ein vaken málvilje i ei viss leid snur utviklingi eller kann
driva henne fortare fram eller seinka henne. Men samstundes hev
den kvilelause masingi med málbrigde serleg i det siste synt at
det hjá folk flest finst ei kjensle av kva det er som pá rimeleg
máte kann finna rom innanfor kvart skriftmál — kva som til kvar
tid hoyrer med til normen, og kva denne normen kann melta
utan á verta sprengd eller utskjemd. Det som til sist avgjer kor
mykje landsmálet kann taka upp av framande ord utan á verta
ringare, som avgjer kor mange austnorske bygdemálsformer
riksmálet kann tola utan á kjennast vulgært o. s. b. — det er
altsaman ei kjensle. Ho brigder seg med tidi og er ulik hjá dei
ulike individ, men ho er eit faktum ein má rekna med.
Ordf orklaringer. atte?ide tilbage — au ogsá — borni bornene — brigda
forandre — brigde forandring — dörne eksempel — einfelt enkelt — etter viaten
forholdsvis —- forvitneleg interessant — frilynd frisindet — fullfleygd fuldt dygtig
(egtl. fuldt flyvedygtig) — furda under — fyresetnad forud^ætning — heller tem-
melig — hja hos — hugsviv indfald, flygtig tanke — ihopflekt indviklet, sammen-
viklet — korkje hverken — koss hvorledes — kranglut besværlig, fuld af hind-
ringer — kveik kræfter, vekst — lag tilboielighed, tendens — la?idslut landsdel
— lata vel utn uttale sig anerkjendende om — melia fordeie — munaleg betydelig
— malbunad sprogdragt — maltilfang sprogstof — name nœr pá langt nær —
rukkut rynket — rayna prave — reynd virkelighed — saumfara se efter i semmene.
undersege — se??ija forlige, forene — skjot rask — stemne retning — stemneleid
retDÍngslinje — stode stilling — svip præg — taka fyre foretrække — til desa
hidtil — t. d. (til demes) for eksempel — tilherve forhold — tiraygd med blanke
eine — trenga (treng, trong, trunge) beheve — turvande som beheves, forneden
— umsetjing oversættelse — va?id vanskelig — vanske vanskelighed — vanta
mangle —: veikskap svaghed — ymis forskjellig (fl. ymse).
156