Morgunblaðið - 22.09.2022, Qupperneq 18

18 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 22. SEPTEMBER 2022
Hafðu það
notalegt
í haust
duka.is
Kringlunni &
Smáralind
verið tekið afskaplega vel tekið hér
og líður vel. Þetta samfélag vex stöð-
ugt og núna eru Pólverjar á Íslandi
um 22 þúsund, sem er um 7-8% af
íbúum landsins og þar með stærsti
minnihlutahópurinn.
Það er áskorun fyrir okkur að efla
pólskukennslu hér á landi. Það er
boðið upp á slíka kennslu í mörgun
grunnskólum, um þrjátíu skólum af
um tvö hundruð. Ég mun nýta tæki-
færið í dag til þess að tala við kollega
mína um möguleikann á að auka að-
gengi að pólskukennslu.“
Þá segir ráðherrann að farið sé að
bjóða upp á íslenskunám á háskóla-
stigi í einum af elstu háskólum Pól-
lands, Jagiellonian-háskólanum í
Kraká, og stefnt á að bjóða upp á það
sama í háskólanum í Gdansk. „Það er
eitt af því sem við höfum gert til þess
að sýna að við tökum samband okkar
við Ísland mjög alvarlega.“
Hvað viðkemur pólska samfélag-
inu á Íslandi segir hann að önnur
mikilvæg áskorun, á eftir móður-
málskennslu pólskra barna, sé að
þjálfa pólsk-íslenska þýðendur. Þeg-
ar samskipti þjóðanna séu orðin
svona mikil sé nauðsynlegt að fjölga
þeim sem hafi gott vald á báðum
tungumálum.
Sjálfstæði í orkumálum
Szynkowski vel Sek ber ábyrgð á
samskiptum við aðrar Evrópuþjóðir
og því berst talið að innrás Rússa í
Úkraínu og áhrifum hennar á pólsku
þjóðina.
„Stríðið í Úkraínu hefur áhrif á
Pólland á marga ólíka vegu. Í fyrsta
lagi varðar þetta auðvitað öryggi
þjóðarinnar. Við höfum fylgst með
herskárri utanríkisstefnu Rússa í þó-
nokkuð mörg ár og höfum lengi var-
að bandamenn okkar við ógninni sem
stafar af heimsvaldastefnu þeirra.
Við höfum þess vegna lagt okkur
fram um að styrkja herinn og öðlast
frekara sjálfstæði þegar kemur að
orkumálum. Á næstu dögum verður
til dæmis opnuð ný gasleiðsla sem
liggur frá Noregi um Danmörku og
til Póllands. Svo við erum fullkom-
lega undir það búin að verða sjálf-
stæð hvað varðar gas og einnig farin
að vinna að því að tryggja aðgengi
okkar að olíu.“
Ráðherrann tekur þó fram að
verðbólga og hátt verðlag í kjölfar
innrásarinnar hafi áhrif á orkuöryggi
þjóðarinnar sem og aðra þætti, við-
skiptamarkaðinn og líf þegnanna.
„En við gerum hvað við getum til
þess að sporna við slæmum afleið-
ingum verðbólgunnar.“
Síðast en ekki síst hefur innrásin
leitt af sér mikinn straum flótta-
manna. „Það flúðu 5,5 milljónir
Úkraínumanna yfir pólsk-úkraínsku
landamærin og af þeim hafa um 2,5
milljónir orðið eftir. Það er auðvitað
risastór áskorun og mjög kostnaðar-
söm að veita þeim tækifæri til þess
að vinna og útvega húsnæði. Við
komum á fót móttökumiðstöðvum
innan við sólarhring eftir innrás
Rússa og útveguðum tímabundið
húsnæði án þess að byggja neinar
flóttamannabúðir. Allir fengu sím-
kort endurgjaldslaust sem og að-
gang að skóla- og heilbrigðiskerfinu.
Áætlaður kostnaður við þetta er á
bilinu 6-8 milljarðar evra. En þetta
er ekki aðeins skylda okkar út frá
samúðarhugsjón heldur sýnir það
líka stuðning okkar við þessa ná-
granna okkar sem hafa orðið fyrir
árás.“
Á fremstu víglínu
NATÓ í austri
Spurður út í stöðu Póllands í Evr-
ópu og pólitísk sambönd í álfunni
segir Szynkowski vel Sêk: „Við erum
mjög trygglyndir meðlimir Evrópu-
sambandsins og Atlantshafsbanda-
lagsins. Það sem við leggjum í hern-
aðarmál er meira en 2% af vergri
landsframleiðslu svo við uppfyllum
skilyrði okkar þar. Við erum líka í
góðu sambandi við Bandaríkin og
bandarískum hermönnum í Póllandi
fjölgar jafnt og þétt.
Hvað viðkemur svæðisbundnum
samskiptum þá skiptir okkur miklu
máli að styrkja samband okkar við
hin svokölluðu B9-ríki, þ.e. löndin
sem liggja frá norðri til suðurs um
Austur-Evrópu, frá Eystrasaltsríkj-
unum suður til Búlgaríu. Þessi lönd
mynda fremstu vígstöðvar NATÓ í
austri svo þau eru mikilvæg þegar
kemur að því að tryggja öryggi Evr-
ópu. Það er mikilvægt að það séu
góðir innviðir í þessum löndum sem
og samgöngur þeirra á milli.“ Því sé
unnið að því að styrkja þessa þætti.
„Þegar kemur að sambandi okkar
við Ísland þá treystum við á sérþekk-
ingu ykkar varðandi nýtingu jarð-
varma og grænt vetni. Það verður
áskorun næstu ára að tryggja orku-
forða Evrópu og ég held að Íslend-
ingar geti verið í fararbroddi í þeirri
vinnu og við getum lært margt af
þeim.“
Tökum sambandið mjög alvarlega
- Szymon Szynkowski vel Sek, aðstoðarráðherra utanríkismála í Póllandi, segir samband Póllands
og Íslands sterkt á pólitískum grundvelli - Greinir frá áhrifum innrásar Rússa í nágrannalandið
Morgunblaðið/Eggert
Ráðherrann „Þetta er fyrsta heimsókn mín til Íslands en svo sannarlega ekki mín síðasta. Ég stóla á að áhrifin af
þessari heimsókn verði góð og uppbyggileg,“ segir Szynkowski vel Sek, ráðherra í utanríkisráðuneyti Póllands.
VIÐTAL
Ragnheiður Birgisdóttir
ragnheidurb@mbl.is
„Þessi heimsókn er enn eitt merki
þess hve gott samband þjóðanna
tveggja er,“ segir Szymon Szyn-
kowski vel Sek, aðstoðarráðherra
utanríkismála í Póllandi, sem kom í
opinbera heimsókn hingað til lands í
gær.
Hann segir samband landanna
tveggja hafa styrkst á undanförnum
árum og nefnir að opinber heimsókn
utanríkisráðherra Póllands hingað til
lands árið 2017, sem var fyrsta heim-
sókn af því tagi síðan 1976, hafi
markað nýtt upphaf. Fleiri mikil-
vægar heimsóknir hafi verið skipu-
lagðar í kjölfarið. Hann ber sjálfur
ábyrgð á málefnum Pólverja erlend-
is, samböndum við önnur Evrópuríki
og menningarlegum ríkiserind-
rekstri og heimsókn hans hingað til
lands því mikilvæg.
„Þetta er fyrsta heimsókn mín til
Íslands en svo sannarlega ekki mín
síðasta. Ég stóla á að áhrifin af þess-
ari heimsókn verði góð og uppbyggi-
leg.“ Meðan á heimsókninni stendur
segist hann munu heimsækja utan-
ríkisráðuneytið og Alþingi auk sam-
félags pólskra innflytjenda.
Áskorun að efla pólskukennslu
„Við erum mjög þakklát fyrir að ís-
lensk stjórnvöld hafi ákveðið að opna
sendiráð í Varsjá. Við höfum form-
lega verið með sendiherra hér á landi
í rúm fjögur ár. Svo sambandið er
orðið mjög sterkt á pólitískum
grundvelli.“
Samband Íslands og Póllands seg-
ir hann tvíþætt, annars vegar snúist
það um viðskipti, til dæmis innflutn-
ing Pólverja á íslenskum fiski, og
hins vegar um hið stóra samfélag
Pólverja hér á landi. Á undanförnum
árum hefur mikill fjöldi Pólverja flutt
hingað til lands, ekki einungis til þess
að dvelja í nokkra mánuði eða ár
heldur til þess að setjast að varan-
lega.
„Ég vil árétta að Pólverjum hefur
Skipulagsfulltrúi Reykjavíkur hefur
heimilað niðurrif á öllum húsum á
Heklureitnum, Laugavegi 168-174.
Þarna á sem kunnugt er að rísa
hverfi fjölbýlishúsa með allt að 463
íbúðum. Það eina sem eftir stendur
er borholuhús á Laugavegi 174a.
Húsin á lóð nr. 168-174 við Lauga-
veg eru skrifstofu-, verslunar- og
iðnaðarhúsnæði, byggt á árunum
1943-1972. Í deiliskipulagi fyrir lóð-
irnar, sem samþykkt var í fyrra, er
niðurrif heimilað á öllum húsum.
Í deiliskipulaginu er tekið fram að
niðurrif mannvirkja er leyfisskyld
starfsemi og fylgja ber verklags-
reglum Reykjavíkurborgar. Gera
skal grein fyrir flokkun og með-
höndlun útgangs.
Þá er lóðarhöfum skylt að leggja
fram áætlun um niðurrif mann-
virkja. Þeim er sömuleiðis skylt að
leggja fram áætlun vegna fyrirhug-
aðrar uppbyggingar á lóðunum og
kynna hana fyrir eigendum fast-
eigna á aðliggjandi lóðum.
Á Heklureit er í dag fjölbreytt at-
vinnustarfsemi. Þar er stærsti að-
ilinn Hekla hf., bílaumboð og verk-
stæði, en einnig eru þar minni
fyrirtæki og skrifstofuhúsnæði. Gert
var samkomulag milli Reykjavíkur-
borgar og lóðarhafa við Laugaveg
168-174 um tilfærslu á starfsemi
Heklu hf. af lóðunum.
Hekla hefur átt í viðræðum við
Garðabæ um lóð undir starfsemina
þar í bæ. sisi@mbl.is
Heimilt að rífa öll
húsin á Heklureit
Morgunblaðið/sisi
Heklureitur Öll húsalengjan við Laugaveg mun víkja fyrir nýju byggðinni.