Morgunblaðið - 03.11.2022, Blaðsíða 30

30 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 3. NÓVEMBER 2022
Meiraprófsnámskeið
á íslensku
Nánari upplýsingar: www.okuland.is
Hefst
14.
nóvember
inn um 71 þúsund kílómetra, sem
telst dágott fyrir bíl sem var notaður
í um 15 ár.
Gunnar lagði bílnum árið 1988 en
fljótlega eftir það komst Sigurbjörn í
kynni við hljóðmanninn, vegna starfa
sinna syðra sem aðstoðarmaður
Hljómsveitar Magga Kjartans og
einnig hittust þeir við upptökur á
plötu fyrir Geirmund Valtýsson. Fór
Gunnar að tala um þennan bíl og að
gaman væri að geta komið honum til
upprunalegs horfs.
Nokkrum árum seinna, kringum
1995, hafði Gunnar samband og
spurði Sigurbjörn hvort hann hefði
enn áhuga á að gera upp bílinn. „Ég
tók vel í það, og daginn eftir var
Gunni kominn með bílinn norður,“
segir Sigurbjörn og brosir er hann
rifjar þetta upp.
Lengi stóð Variantinn úti í horni á
verkstæðinu en var tekinn fram á
gólf þegar Mini-inn var klár fyrir
fáum árum. Gunnar hefur síðan að-
stoðað við að finna varahluti með leit
á netinu og þeir þurft að fara ýmsar
krókaleiðir í þeim efnum.
„Aðalvandinn með þennan bíl var
að innri brettin voru ónýt og það hef-
ur gengið illa að fá varahluti og parta
í boddíið. Eftir mikla leit á netinu
fundum við fyrirtæki í Kaliforníu
sem skar brettin úr öðrum bíl og
sendi okkur,“ segir Sigurbjörn en að
öðru leyti hafa flestir varahlutir feng-
ist frá Bretlandi. Alls er búið að
panta um 100 hluti af ýmsum stærð-
um og gerðum en Sigurbjörn hefur
orðið að smíða það sem upp á vantar.
Bíll með „enga vél“
Þegar blaðamaður Morgunblaðs-
ins heimsótti Sigurbjörn fyrr á árinu
vann hann við að lyfta boddíinu á
bílnum. Smíða hefur þurft ýmsa hluti
upp á nýtt, eins og afturbrettin,
smíða sílsa og fleira, og skipta út
hlutum sem voru hvað mest ryðgaðir.
– Einhver hefði nú bara dæmt
þennan bíl ónýtan, er það ekki?
„Jú, jú,“ svarar Sigurbjörn í
fyrstu, og sýnir blaðamanni myndir
af bílnum eins og hann leit út eftir að
hann var tekinn í sundur. Meira að
segja Björn, faðir Sigurbjörns, hafði
úrskurðað stóran hluta bílsins gjör-
ónýtan og gegnryðgaðan. Var þá
mikið sagt þegar Björn bílasmiður
var annars vegar!
VW Variant var löngum kallaður
„bíllinn sem er með enga vél“. Sést
hún hvorki þegar húdd eða skott er
opnað, heldur er hún undir hlera í
skottinu, á svipuðum stað og í VW-
Rúgbrauði, enda vélartegundin sú
sama, stærðin bara 1.600.
„Kosturinn við að gera þennan bíl
upp er að margt er hægt að fá úr öðr-
um tegundum Volkswagen-bíla frá
svipuðum tíma og þessi var fram-
leiddur. Undanskil ég þá boddíhlut-
ina,“ segir Sigurbjörn.
– Hvað fær menn til að standa í
þessu, með annarri vinnu og ýmsum
öðrum verkefnum?
„Ég veit ekki hvað skal segja,
sjálfsagt er þetta einhvers konar
klikkun en frekar vil ég tala um sköp-
unarþrá. Ég hef alltaf haft mikinn
áhuga á bílum, var alinn upp við
þetta. Lærði mikið af pabba, fór svo í
bifvélavirkjun en er að kenna í dag.
Stundum hefur maður lagt af stað
með gamlan bíl í einhverju bjart-
sýniskasti, eða vitleysisgangi, og séð
svo eftir því. Þegar maður fær upp í
kok þá er gott að leggja verkið til
hliðar og koma að því seinna. Endur-
gerð gamalla bíla má ekki fara fram í
einhverri tímapressu. Þetta getur
tekið mörg ár og ekkert að því. Það
fylgir því síðan mikil ánægja að hafa
klárað að gera upp bíl, þannig að
hann verður eins og nýr úr kass-
anum. Það er frábær tilfinning,“ seg-
ir Sigurbjörn.
Hann lítur einnig svo á að verið sé
að bjarga menningarverðmætum, að
viðhalda bílum sem annars séu löngu
horfnir af götunum, dálítið svipað
eins og að viðhalda friðuðum húsum.
„Vandamálið með bílana er að þeir
mega hvergi vera þar til búið er að
gera þá upp,“ segir Sigurbjörn og
bendir á að fullt af sjaldséðum og
merkilegum bílum hafi farið for-
görðum. Bílunum hafi verið fargað
og þeir endað á haugunum, öllum
gleymdir og grafnir.
Tveir bílar bíða á kantinum
Aðspurður segir hann fáa bíla af
þessari tegund ennþá í standi, alla-
vega ekki bíl með skotti, en hann viti
þó af bláum station-bíl á Akureyri.
„Nú verður ekki aftur snúið, við
verðum að klára að gera bílinn upp,“
segir Sigurbjörn, en ætlar ekki að
gefa upp tíma á hvenær verkinu
verði lokið. „Gunnar hefur gefið mér
gott svigrúm. Hann bíður bara eftir
að ég hringi, þá komi hann norður að
sækja bílinn.“
Sigurbjörn er síðan með tvo aðra
bíla sem bíða endurgerðar. Annars
vegar er það Volvo Amason, árgerð
1965, og hins vegar VW-Bjalla, ár-
gerð 1972. Verkefnaskortur mun því
ekki blasa við á verkstæðinu en allt
unnið eftir aðstæðum og tíma hverju
sinni.
Bílasmiður í fótspor föður
- Sigurbjörn Björnsson á Sauðárkróki gerir upp gamla bíla á verkstæði sínu - Faðir Sigurbjörns
með fremstu bílasmiðum landsins - VW Variant frá 1973 gengur núna í endurnýjun lífdaga
Morgunblaðið/Björn Jóhann
Bílasmiður Sigurbjörn Björnsson á eftir nokkur handtökin við endurgerð VW Variant, týpu 3, árgerð 1973.
Áður Variantinn sem Gunnar Árnason keypti af afa sínum, séra Óskari J.
Þorlákssyni, svo sá síðarnefndi myndi hætta að keyra á gamalsaldri!
VIÐTAL
Björn Jóhann Björnsson
bjb@mbl.is
„Líklega stæði maður ekki í þessu
nema af því að þetta er skemmtilegt.
Þetta er líka viss heilun, maður nær
að kúpla sig út úr daglegu amstri og
gleyma sér tímunum saman á verk-
stæðinu. Ég hef samt þá reglu að
vera ekki hérna á kvöldin,“ segir
Sigurbjörn Björnsson, bifvélavirki á
Sauðárkróki, sem í frístundum dund-
ar við að gera upp gamla bíla á verk-
stæði sínu við Sæ-
mundargötu.
Ekki er langt
síðan hann gerði
upp gamlan Aust-
in Mini, árgerð
1980, og hafði áð-
ur endurgert
gamlan Ford 1955
með góðum
árangri. Sigur-
björn hefur í raun
tekið við kyndl-
inum af föður sínum, Birni Sverris-
syni, sem í næsta verkstæðishólfi við
götuna gerði upp fjölda eldri bíla á
sínum tíma, en Björn féll frá sl.
haust, á 85. aldursári.
Sigurbjörn er kennari í málmiðn
við Fjölbrautaskóla Norðurlands
vestra á Sauðárkróki, auk þess að
vera slökkviliðs- og sjúkraflutn-
ingamaður, og hefur einnig rekið
Sauðárkróksbíó mörg undanfarin ár
ásamt konu sinni, Báru Jónsdóttur.
Því eru mörg járn í eldinum eins og
algengt er í smærri bæjarfélögum.
Fyrir Gunnar hljóðmann
Sigurbjörn vinnur núna við að
gera upp VW Variant, týpu 3, árgerð
1973, tvennra dyra. Sama ár hætti
Volkswagen að framleiða þessa teg-
und, en Variant var algengastur sem
skutbíll hér á landi, eða station. Eig-
andi bílsins er Gunnar Árnason,
hljóðmaður í Reykjavík, sem kunnur
er fyrir aðkomu sína að fjölda ís-
lenskra kvikmynda, sjónvarpsþátta
og hljómplatna, með fern Edduverð-
laun, síðast fyrir kvikmyndina Agnes
Joy.
Afi Gunnars, séra Óskar J. Þor-
láksson, átti bílinn upphaflega,
keypti hann nýjan til landsins á sín-
um tíma en Óskar átti nokkra bíla af
VW-gerð, m.a. aðra af fyrstu tveimur
Bjöllunum sem komu til landsins.
Variantinn var næstfyrsti bíllinn
sem Gunnar eignaðist, þá orðinn 19
ára. Fjölskyldan fékk hann til að
kaupa bílinn svo afinn Óskar myndi
hætta að keyra! Bíllinn er aðeins ek-
Gunnar
Árnason
Björn Sverrisson gerði upp um tvo
tugi bíla á sínum ferli og tveir
þeirra standa á verkstæðinu sem
hann var með við Sæmundargötu.
Þar inni geymir Sigurbjörn einnig
Mini-inn rauða. Slíka bíla var hætt
að framleiða árið 2000 en Mini-inn
keypti Sigurbjörn árið 2005 fyrir
25 þúsund krónur, bláan að lit, og
tók til við að rífa hann niður. Þá
tóku önnur verkefni við og það var
ekki fyrr en 12 árum síðar sem
hann fór að setja bílinn saman á ný.
Tók það sinn tíma að púsla öllu
saman og flest í bílnum er nýtt eða
nýsmíðað. Mini hefur alltaf verið í
uppáhaldi hjá fjölskyldunni en móð-
ir Sigurbjörns, Helga Sigurbjörns-
dóttir, átti tvo bíla af þeirri tegund,
og annar þeirra var í umferð þegar
Sigurbjörn fékk bílpróf. Hinn bílinn
gerði Björn upp að miklu leyti.
,,Þetta verður bara sportbíll hjá
okkur, notaður á sumrin þegar gott
er veður,“ segir Sigurbjörn við
stórgerðan blaðamanninn, sem
hafði sest inn í Mini-inn, og rétt gat
staðið upp úr honum aftur!
Allir bílarnir þrír á verkstæði
Björns fóru léttilega í gang, þegar
Sigurbjörn leyfði blaðamanni að
heyra vélarhljóðið. Þar fór svo
sannarlega saman hljóð og mynd.
Eðalgripir sem unun er á að horfa,
og hlusta. bjb@mbl.is
Morgunblaðið/Björn Jóhann
Eðalvagnar Sigurbjörn við Mini-inn sem hann gerði upp. Í bakgrunni eru
Willys og Ford sem Björn, faðir hans, gerði svo listilega vel upp.
Austin Mini í miklu uppáhaldi