Morgunblaðið - 10.12.2022, Blaðsíða 8

8 MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 10. DESEMBER 2022
Ég sá alltaf fyrir mér að fara á
sjó. Móðurættin öll á sjó og pabbi
líka þannig að það var bara eðli-
legt. Ætlaði reyndar í bifvélavirkj-
ann en var plataður í vélfræðina og
endaði hér,“ sagði Halldór en vél-
fræðin er á pari við sérfræðinám
lækna í árum talið. „Þetta eru sjö
til átta ár til að ná fullum réttind-
um. Skólinn er fimm ár, smiðja eitt
ár og svo þarftu að safna tímum á
sjó til að fá full réttindi.“
Theódór segir að eitt sé að fá
réttindi og annað að fá pláss til
sjós. „Það er ekkert sjálfgefið
að fá pláss á skipum en þetta er
mjög fjölbreytt nám. Maður fær
að snerta á helvíti mörgu, vélum,
vélbúnaði, rafmagni, lagnakerfi og
ekki síst tölvum sem stjórna þessu
öllu saman. Það er því hægt að fá
vinnu hvar sem er, hér á landi eða
úti í heimi.“
Kynbætur
Nefnt er að vélstjórar séu eftir-
sóttir af konum, geti bjargað flestu
þegar kemur að því að byggja og
eða bæta hús fyrir fjölskylduna.
Kunnátta, m.a. í pípulögn og raf-
magni spari mikla peninga. „Mað-
ur þarf að vera eitthvað í landi til
að verða eftirsóttur,“ segir Halldór
og Theodór grípur boltann strax
á lofti. „Það var ástæðan fyrir því
að ég kom með Halldór til Eyja,
hreinar og klárar kynbætur. Það
vantar svo marga vélstjóra.“ Sjálf-
ur vill Halldór ekki gera mikið úr
þessu með kynbæturnar. „En hver
veit. Hér er ég enn þá og búinn að
kaupa mér íbúð.“
Theodór byrjaði sextán ára á
sjó hjá hvalaskoðunarfyrirtæki.
„Leysti svo af á dagróðrabát fyrir
vestan hjá frænda mínum. Ég var
ákveðinn frá fyrsta degi að vera
á sjó og sem afleysingamaður
hefur maður prófað held ég allan
veiðiskap. Árið 2017 fór ég einn
afleysingatúr á makríl á Ísleifi í
Smuguna. Árið eftir á kolmunna
á Kap og eftir það fór ég í skól-
ann, tók smiðjuna og fékk pláss
sem vélstjóri á Kap þar sem Örn
Friðriksson var yfirvélstjóri. Það
var árið 2019.“
Sá hæfileikana í stráknum
„Örn segir að Theodór hafi feng-
ið vélstjórastöðuna út á það hvern-
ig hann bar sig að við vinnu. Örn
sá hann eiga við loka og ákvað að
taka hann inn,“ segir Halldór sem
sá ljósið í því að vera í Vestmanna-
eyjum og er ekkert á förum.
Eldskírnina sem vélstjórar fengu
þeir á Kap fyrr á árinu, Theodór
sem yfirvélstjóri og Halldór fyrsti
vélstjóri. „Það var stökk að fara úr
fyrsta í yfirvélstjórann fannst mér.
Þar gerðist allt sem átti ekkert að
gerast. Það var aðalvélin sem var
til vandræða en við náðum að klóra
okkur fram úr því,“ segir Theodór.
Vinna fyrir hverri einustu krónu
Eruð þið sáttir við tekjurnar?
„Já. Þetta eru ágætar tekjur,“
segja þeir. „En það er unnið fyrir
hverri einustu krónu. Er ekki eins
mikið bingó og margir halda,“ seg-
ir Theodór og Halldór tekur undir
það. „Það tekur tíma að venjast
þessu umhverfi. Þú ert rúmt ár
að venjast lífinu á sjó. Það hefur
sína kosti og líka galla eins og öll
störf. Þetta er ekki fyrir alla. Það
er alveg klárt mál en mér finnst
það fínt.“
„Þetta er eins og hver önnur
vinna,“ segir Theodór. „Fínt
þangað til forsendur breytast, t.d.
þegar maður er kominn með konu
og börn,“ bætir Halldór við en
þeir sjá það sem framtíðarstarf að
vinna fyrir Vinnslustöðina. „Það er
mjög fínt að vinna hjá þeim og vera
í Eyjum. Örn hjálpaði til í fyrstu
og svo fór maður að kynnast fólki
sem er mjög fínt. Við eigum orðið
góðan vinahóp.“
Báðir hafa sest að í Vestmanna-
eyjum og líkar vel. Hvor með sína
íbúð. „Konan er í skóla í Reykjavík
og vonandi nær maður að plata
hana hingað. Það verður ekkert
vandamál enda fínt að búa í Eyj-
um,“ segir Theodór en Halldór er
á lausu.
Ung og skemmtileg áhöfn
Þeir eru sáttir við útgerðina.
„Það er gott að vinna fyrir þá. Mjög
mannlegir og stendur ekki á nokkru
þegar kemur að viðhaldi,“ segir
Theodór. „Þú þarft að koma með
rök fyrir því og þeir eru með okkur í
liði,“ segir Halldór.
Þeir eru ekki síður ánægðir með
skip og áhöfn. „Jón Atli Gunnarsson
er skipstjóri og hann er fínn. Ung
og skemmtileg áhöfn. Geggjaður
mórall um borð og það staðfesta
þeir sem koma til að leysa af. Þetta
er skemmtilegasta áhöfnin hjá
Vinnslustöðinni,“ segja bræðurnir.
„Góð áhöfn skiptir miklu máli því þú
býrð á vinnustaðnum,“ segja þeir
og eru ekki í vafa um að áhöfnin á
Gullbergi sé sú skemmtilegasta í
Vestmannaeyjaflotanum.
Morgunblaðið/Óskar Pétur Friðriksson
Bræðurnir Theodór Hrannar og Halldór Gúst-
af Guðmundssynir í vélarrúmi Gullbergs sem
er mikill salur og tæknivæðing mikil.
Vélfræðin er ápari við sérfræðinám lækna
Tvíburarnir og vél-
stjórarnir Halldór Gúst-
af og Theodór Hrannar
Guðmundssynir úr
Grafarvoginum stefndu
ungir á sjóinn. Starfa
þeir nú báðir á Gull-
bergi VE sem Vinnslu-
stöðin gerir út og eru
jafnframt báðir búsettir
í Vestmannaeyjum.
Þ
að var létt yfir tvíbura-
bræðrunum og vélstjórunum
Halldóri Gústafi og Theodóri
Hrannari þegar blaðamaður
hitti þá um borð í Gullbergi VE.
Veiðum á Íslandssíldinni er nýlokið
og í janúar er það loðnan. Það er
þó nóg að gera hjá vélstjórum því
sinna þarf viðhaldi á milli úthalda
enda mikið í húfi að allt sé í lagi
þegar í slaginn er komið. Hver dag-
ur er dýrmætur, ekki síst á loðn-
unni þegar milljarðaverðmæti eru í
húfi. Theodór er fyrsti vélstjóri og
Halldór annar vélstjóri. Yfirvél-
stjóri er Ólafur Már Harðarson.
Þeir eru uppaldir í Reykjavík
en sjómennskan er þeim í blóð
borin, skipstjórar og útgerðar-
menn í móðurætt og vélstjórar í
föðurætt. Eftir nokkur sumur í
sveit gat Halldór vel hugsað sér
að verða bóndi en það rjátlaðist
fljótt af honum. „Við vorum mikið
fyrir vestan, á Ísafirði, Hnífsdal
og Bolungarvík þegar við vorum
yngri, á bryggjunum allan daginn,
og ég held að áhuginn hafi komið
þar. Veiddum kola á bryggjunni
og fylgdumst með trillunum koma
inn,“ segir Theodór.
„Skólafélagar okkar og vinir í
Grafarvoginum voru ekkert að
pæla í að okkur langaði á sjóinn.
Alls ekki, hugur þeirra stefndi
annað. Er eitthvað sérstakt við
það að vilja fara á sjó?“ segir
Halldór og beinir spurningunni til
blaðamanns. „Mér tókst að fá einn
félaga minn með mér á sjó. Það var
eftir að hann sá bankareikninginn
minn. Hann var með mér í eitt ár á
Sighvati GK.“
Vestfirskt blóð í æðum
„Við erum ættaðir að vestan, úr
Hnífsdal og Ísafirði og nú erum
við komnir til Vestmannaeyja og
vélstjórar á Gullbergi VE sem er
í eigu Vinnslustöðvarinnar,“ segir
Theodór sem er fleira til lista lagt
en að sjá um gangverkið í Gull-
bergi.
Hann segir sögur af kunnáttu
sinni og reynslu af salsadansi séu
orðum auknar en staðreyndin
sé sú að fyrir einhverjum árum
hafi hann farið á námskeið í þeim
eðaldansi sem salsa er. „Þar var
Óli Már, yfirvélstjórinn okkar
núna að kenna og hann er enn
á fullu í dansinum. Ég hætti
eftir námskeiðið en Óli Már er
salsaprinsinn. Við kynntumst
svo seinna í Vélstjóraskólanum,
unnum saman í hvalaskoðun, hjá
Hafnareyri, á Kap VE og Sighvati
Bjarnasyni VE og núna erum við
saman hér á Gullbergi,“ segir
Theodór. „Það er mjög gaman
þegar hann tekur sporið um borð,“
bætir Halldór við og heldur áfram
þegar kemur að því að segja frá
fyrstu reynslu af sjómennsku.
Fetað í slóð forfeðranna
„Fyrsti formlegi túrinn minn
var 2016, í október á línuveiðiskip-
inu Sighvati GK frá Grindavík,
þeim gamla. Var þar í eitt ár, fór í
Vélskólann og aftur á Sighvat, nýtt
skip með sama nafni. Hætti þar
og fór á litlu bátana þar sem voru
bara þrír um borð.
Ómar Garðarsson
skrifar frá Vestmannaeyjum
Morgunblaðið/Óskar Pétur Friðriksson
Gullberg VE-292 var keypt í Noregi
og kom til heimahafnar í Eyjum
síðastliðið sumar.