Ársrit Skógræktarfélags Íslands - 15.12.1946, Blaðsíða 80

ÚR sögu skóganna
EINAR E. SÆMUNDSEN:
Næfurholtsskógar
Næfurholt er efstur bæja á Rangárvöllum og stendur
sem kunnugt er vestan undir Heklu. Nafnið Næfurholt,
eða Næfraholt, eins og það er stundum ritað að fornu,
hefir sína sögu að geyma. Enda mun land jarðarinnar,
sem var mikið að víðáttu í öndverðu, hafa á landnámstíð
verið að mestu vaxið samfelldum bjarkaskógi, er teygði
sig langt inn með Ytri-Rangá og hátt upp um undirhlíðar
Heklu.
En þessir fögru og víðu skógar sættu sömu meðferð af
hálfu landnámsmanna og afkomenda þeirra. sem aðrir
skógar landsins. Þeir voru höggnir hlífðarlaust og þraut-
beittir. Þar við bættist svo, að skammt var þess að bíða,
að Hekla léti til sín heyra með öllum þeim býsnum, sem
gosum hennar fylgja. Hafa því Næfurholtsskógar öld-
um saman verið hart leiknir af völdum Heklugosa, og
raunar fleiri skógar á þeim slóðum, er þau náðu til að
spilla. Þykir því hlýða að gerð sé í upphafi nokkur grein
fyrir spjöllum þeim, sem ætla má að Næfurholtsskógar
hafi sætt af völdum Heklugosa. En þar verður stiklað á
stóru og einkum stuðzt við rit Þorvalds prófessors Thor-
oddsens: „Jarðskjálftar d Suðurlandi,“ sem Bókmennta-
félagið gaf út í Kaupmannahöfn 1899—1905.
HRAFL UM HEKLUGOS.
Af fyrstu Heklugosunum tveimur verður þó ekkert
ráðið um skógaspjöll. Annálar nefna aðeins árið 1104 hafi