Helgarpósturinn - 26.06.1981, Side 28

Helgarpósturinn - 26.06.1981, Side 28
28 Föstudagur 26. júni 1981 helgarpásturinn. EKKERT ER NÝTT UND/R SÓL/NN/ Gömul spakmæli eru oft kom- in til okkar um langan veg. Ekki man ég hvaðan fyrirsögnin er, hún gæti sem best verið úr Pré- dikaranum, þessu riti lifsþreyt- unnar, þar sem allt er talið hé- gómi, aumasti hégómi. Engu að siður sómir hún sér vel og fellur að þvi efni sem hér verður um fjallað. Það er ákaflega erfitt að vera frumlegur, og jafnvel þótt maður imyndi sér stöku sinnum að maður sé þaö, er allt eins vist verið tefld skák sem var nokkurn veginn eins. Báöar voru skákirnar tefldar i Þýska- landi og það er skringilegur skyldleiki meö ártölunum: 1896 Og 1968. Ég hefi lengi þekkt skákina frá 1896 og þykir hún svo spaugileg að ég hefði jafnvel freistast til aö sýna hana hér þótt þessi undarlega tilviljun hefði ekki komið til. En hér kemur hún þá: Skák eftirGuðmund Arnlaugsson að einhver annar hafi hugsað og ritað þaö sama löngu fyrr, kannski hafa svipaðar hugsanir sést margsinnis á prenti. Jafnvel i skákinni, sem þó virðist búa yfir hartnær ótæm- andi möguleikum vofir þessi hætta sifellt yfir. Og þá er ég ekki að hugsa um byrjanafræð- ina, fyrstu 10-20 leikina i tafli, afbrigði sem menn liggja yfir i austri og vestri, þaulkanna og tefla i þúsundum skáka — og verða loks leiðir á þeim og venda sér yfir i aðra sálma, þótt enn sé ýmislegt á huldu þrátt fyrir allar athuganir. En þess eru dæmi að heilar skákir séu eins frá upphafi til enda eða þvi sem næst, án þess að þeir sem tefldu i siðara sinnið hafi haft hugmynd um fyrri skákina. Ég rakst á skemmti- legt dæmi um þetta fyrir skömmu, tveir þýskir skák- menn telfdu skák i Stuttgart árið 1968. Einhverjum sem á horfði kom hún kunnuglega fyrir sjónir og gróf það upp að á skákmóti i Nurnberg 1896 hafði Hvitt: JANOVSKY Svart: SCHALLOPP Nurnberg 1896 Þegið Drottningarbragð. 1. d4 d5 2. c4 dxc4 3. Rf3 c5 4. e3 cxd4 5. exd4 Bg4 6. Bxc4 e6 Svartur veröur að gæta sin, hvitur átti i pokahorninu leiki eins og Bxf7+ eða Re5 meö máthótun. 7. Da4+! Rc6 Svartur kom drottningarbiskup sinum i leikinn, en fyrir bragðið er drottningarvængur hans full berskjaldaður. Nú var t.d. hvorki hægt aö leika 7. —Rd7 vegna 8. Re5 Rf6 9. Bg5 og svartur tapar manni, né 7. —Dd7 8. Bb5 Rc6 9. Re5 og hvit- ur vinnur. 8. Re5 Dxd4 9. Rxc6 De4+ 10. Be3 bxc6 En ekki 10. Kfl vegna Be2+! og svartur vinnur mann. 11. Rc3 Dxg2 Hiifiíi íll ■ ®ij|i wátm i tw mt m "m m...........ib abcdef g h Hvitur virðist ekki öfundsverð- ur, hann getur hvorugu megin hrókað. En nú kemur leikur sem svartur hefur ekki séð fyrir! 12. Bd5! exd5 Hvitur lokar drottninguna úti, svartur er varnarlaus. 13. Dxc6+ Kd8 14. Dxa8+ Kd7 15. Db7+ Ke6 16. DC6+ Bd6 17. Bf4 og svartur gafst upp. Hann getur hirt báða hrókana, en hjá máti kemst hann ekki. Skákmótiö i Núrnberg 1896 var á marga lund merkilegt mót. Þar hittust flestir fremstu skákmeistarar heims og þar sýndi Lasker svo að ekki varð um villst að hann var fremstur: 1. Lasker 13,5 vinninga (úr 18 skákum) 2. Maróczy 12,5 v., 3.-4. Pillsbury og Tarrasch 12 v., Janowsky, er vann þessa skák, varð fimmti i röðinni með 11,5 vinninga, en hann var þó einn þeirra þriggja er lögðu Lasker. En nú vikur sögunni til Stutt- gart 72 árum siðar. Þar er hald- in árleg keppni um Silfurhrók- inn, þar teflir dr. Hacker við Rathgeber og sú skák fylgir al- veg þeirri sem við vorum aö skoða, fram að 14. leik svarts. Ekki þarf að geta þess að hvor- ugur keppenda þekkti til gömlu skákarinnar. Litum aðeins á þetta nýja til- brigði: Hvitt: Dr. IIÁCKER Svart: RATHGEBER Stuttgart 1968. Fyrstu 13 leikir eins og áður. 14. Dxa8+ 15. 0-0-0 16. Rxd5 17. Bxa7 18. Dc6 19. Bb6 + 20. Rxb6 21. Hhel + upp. Bc8 Rf6 Rd7 Bd6 Dg6 Rxb6 Ke7 og svartur gafst 1. Taflstaðan: Kg2 — Del — Pe5 — Kg4 — De6 - Pc6, g7, g5 2. Taflstaðan: Kg5 — Df6 — Pa2 — Kg8 — Db5 — Pd7, f5,h5 Hvitur á að vinna LAUSN 1 Þessi tafllok eru ekki neitt óskaplega flókin. Hvitur setur svart i leikþröng og rennir kóngspeðinu upp i borð. 1. De4+ Kh5 2. Dh7+ Dh6 Ekki gengur Kg4 3. Dh3+ og mát. 3. Df5! Lykilleikurinn. Svartur er nú i leikþröng, hann getur hvorki leikið g6 né Kh4 vegna Dh3 mát. 3.... c5 4. e6 c4 5. e7 Dc6+ 6. Df3+ og vinnur. Hvitur á að vinna LAUSN2 I. Kg6 Eina leiðin máti. 2. Dxc6 3. a4 4. a5 5. a6 6. a7 7. a8D + 8. Da2+ 9. Db2+ 10. Db3 + II. Dc3+ 12. Dc4+ 13. Dd4 + 14. Dd7 og vinnur. Þessi tröppugangur drottn- ingarinnar kemur fyrir i fleiri tafllokum Troitzkis. Dc6! til að komast hjá dxc6 f4 f3 Í2 flD Df8 Kh8 Kg8 Kh8 Kg8 Kh8 Kg8 Lausn siðustu krossgátu B ö /í V U R U , /3 F\ U 6 fí R N 1 R / L /n fí R u R r fí Æ 5 / /V 6 u R 'fí 5 fí R N / F ■ 0 K R n R /£ Ð fí R /V ft R 5 <5 5 f) N N P\ 5 r 'f) L /9 K F! V L /9 P - 5 r R n u jr> fí R L r r L fí 7' 'f) R /v fí R K R. fí -n r 1 N /y L u R X 5 F R L r 'fí ö N V R U p) (3 N f> U /y> u /y V £ / N N r fí r X ö m R N 'o H U 6 6 V /í N L £ 6 F) F 5 m fí /Z L fí m R F) L fí -r FL L. L R o K X o R rr> fí R. m /9 L 5 fí u I? L fí U N fí ■ F J /9 R X / ö K /£ r F\ ú fí N fí F /< fí U R fí tz Fi 5 J< f) K i r R N ) íi u R R R E N N / N 6 U K KROSSGATA vo K/ííl ) Z/ Tf/fífl v/írf ‘Aí?S ■ T7t> rc-uó /T£lflé Sl/T- /N L> mx i sr u/n VLNjfl P/Lfl 5K. sr fíUTit) mjöfl TfliflN TRjfl GPOÐjZ fí. G Ot)fíH foRÐfl iCINV múfí ETfl Uf’fí Tflur/ [nti [sa l'* fll ÐR.lMð Fjall i Mk i s ,/<VY lFW fíR OfíFfí STJOR Nfl/YD/ T>n L'/f f/ÍRIN V/RD/R TLEVÚ s*- Fl5KuR SflmHi BÖRN 6LUFA ö'flL h'wær \ AR/CflZ LLbSTÓ S UND FÆfZI MAT fíTT f LFSTuR PÍPfllV /L/T)fl ÚTT Lfífí ► Snú FÐFWY T KLBRfíR ÍTfíF^ DJflSN 3 J- ‘oD SudflN UrVG ■ L/ ,Y 6 D'ntflm'o ‘OHMtí FlTL KRopp 9 Rflt/DflH FíHXjfl T L(LíU>i L.vp. /TL.YI fref UR f SvjFT LF/ST/l \EKSU Afl H'flRKr /ibúú OfUJfl 8 oRú M’RL/n PÍND FoRrfí FÆDfí ^L£ ö? n\YRT/ m'flLTfl 'öSöÐ/fJ RGoÐA t flúNÚ/ Gfír/6 FlcF S'fíL z £JN5 OP/L SV/EL/. Tv/HL SLfl ÚIR \ANN 7/2> 5 AFNfl NflGLfí i/ÖlV uR LoKfl CKK/ STERK 'fl LITINN

x

Helgarpósturinn

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Helgarpósturinn
https://timarit.is/publication/47

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.