Helgarpósturinn - 08.11.1984, Side 9

Keflavíkurútvarpið og Jón
„bassi'' Sigurðsson óttu stærsta
þóttinn I að gera Hailbjörn að
kóntrýsöngvara.
í æsku þótti Hallbirni gaman að
sauma, hekla, vefa, búa til mat
og skreyta tertur. Honum var
óspart stritt á þessu.
jarðveg allrar alþýðu manna. Það
fólk tekur hann alvarlega. Og það
geri ég líka, hvað lagasmíðarnar
varðar."
Vel á minnst, KR-stuð-
klúbburinn. Ef undan er
skilin kántrýhátíðin í
sumar hefur Hallbjörn líklega ekki
vakið eins mikla athygli og þegar
hann kom syngjandi á gráum
hesti inn á aðalleikvanginn í Laug-
ardal þann fjórtánda ágúst í fyrra,
fyrir leik KR og ÍA í fyrstu deild
fótboltans. „Þetta var gert sem
grín,“ segir Baldur „Bóbó“ Fred-
eriksen, aðalhvatamaðurinn að
þessu uppátæki, „og Hallbjörn
vissi vel af því sjálfur að þetta ætti
að vera eintómt djók. Ég útskýrði
það fyrir honum og hann kvaðst
vilja slá til, sagði reyndar: Gengur
lífið ekki einmitt betur ef menn
hlæja. — Ég held að frægð sína
eigi Hallbjörn þessari söngreið inn
á Laugardalsvöll mikið að þakka.
Ég veit að hann gerði sér grein
fyrir því sjálfur, og nýtti sér því
þetta tækifæri til fulls. Málið er að
hann hefur gaman af sprelli, enda
frábær húmoristi þegar sá gállinn
er á honum," segir Baldur „Bóbó“
Frederiksen og bætir við: „Allt tal
um að maðurinn sé vitlaus er tómt
hjal, hann er vissulega sérstakur,
og ef það eru einhverjir sem eru
heimskir í þessu dæmi, þá eru það
sveitarstjórnarmennirnir norður
á Skagaströnd fyrir að virkja ekki
þessa bólu á staðnum. Þeir hafa
ekkert hjálpað honum." Diddi
fiðla bætir hér við: „Á nákvæm-
lega sama hátt og gert var grín að
Jóhannesi Kjarval í lifanda lífi fyr-
ir hans uppátæki, sem voru sum
allsvakaleg, þá er gert grín að
Hallbirni og hans kúnst í dag. Ég
man eftir Kjarval og get sagt að
viðbrögð almennings eru á marg-
an hátt svipuð gagnvart Hallbirni
og þau voru gagnvart Kjarval á
sínum tíma. í dag efast enginn um
list Kjarvals, og tíminn einn mun
skera úr um það hvort svipað
verði upp á teningnum í tilfelli
Hallbjarnar."
Pálmi „Bimbó" Guðmunds-
son, sem gaf út síðustu
kántrýplötu Hallbjarnar,
segir um flissið: „Hallbjörn veit
vel að það eru margir að gera grín
að honum, en honum er alveg ná-
kvæmlega sama. Það snertir hann
ekki neitt. En ég spyr nú bara: Af-
hverju mæta svo margir til að
horfa á hann skemmta? Og ef það
er til að flissa, er það ekki ókei? Ég
meina, Ómar Ragnarsson hefur
fíflast uppi á sviði í aldarfjórðung
og fólk flissað. Á sama hátt hefur
fólk skemmtun af því sem Hall-
björn gerir á sviðinu, en málið er
bara, að almenningur er ekki bú-
inn að venjast Hallbirni á sama
hátt og Ómari, og veit því ekki al-
veg hvernig á að taka honum."
„Hallbjörn byrjaði á þessu brölti
sínu hálffertugur. Það segir sitt. Ég
held að hann sé að reyna að varð-
veita æsku sína. Það reyna allir á
hans aldri, þó með ýmsum hætti
sé. Svo vill til í tilfelli Hallbjarnar
að hann setur upp kúrekahatt og
byrjar að syngja þessa sort tónlist-
ar, sem í sjálfu sér er ekkert verra
uppátæki en þegar menn á hans
aldri taka upp á því að horfa á eft-
ir sér yngri konum. Munurinn er
kannski helstur sá, að Hallbjörn
hefur orðið frægastur íslendinga
fyrir sinn gráa fiðring." Þetta segir
kunningi Hallbjarnar sem ekki vill
láta nafns síns getið. Annar bætir
við: „Mér finnst Hallbjörn vera
eins og skakki turninn í Pisa. Nei,
ég held ég vilji ekkert vera að út-
skýra það.. .“
Friðrik Þór Friðriksson, leik-
stjóri og framleiðandi kú-
reka norðursins, segir um
þetta atriði: „Hallbjörn er til í allt
vegna þess að hann hefur engar
áhyggjur af því hvað fólk heldur
um hann. Almenningsálitið skiptir
hann engu máli. Þessvegna ofbýð-
ur fólki og þá eru viðbrögðin fliss.
En á hvers kostnað er grínið? Ég
held að það sé á kostnað kjark-
lausa fólksins sem notar sér Hall-
björn fyrir ásteitingarstein eigin
vanmáttarkenndar. Það öfundar
þetta frelsi mannsins til að geta og
þora allt.“
„Ég hef gengið í gegnum hreins-
unareld. Nú orðið hrín ekkert
lengur á mér,“ segir Hallbjörn.
„Það er aðeins einu sinni sem
gagnrýni hefur unnið á mér, en þá
munaði líka engu að ég kastaði
öllu frá mér og hætti þessari þrá-
hyggju minni að skemmta fólki.
Þessi gagnrýni voru klúr skrif
Bergþóru Árnadóttur söngkonu
um mig í dagblaði, þar sem hún
vændi mig um öfuguggahátt og að
hafa stundað sjálfsfróun á einni
skemmtun minni í borginni. Þetta
er hræðilegasta skvetta sem ég
hef fengið framan í mig á ævinni
og í sjálfu sér vil ég ekkert um
hana segja nema hvað ég held að
hún lýsi best þeim sem jós henni.
En ég þorði varla út fyrir hússins
dyr eftir þetta. Það var ekki fyrr
en vinir mínir höfðu stappað í mig
stálinu að ég áfréð að halda áfram
eins og ekkert hefði í skorist. Ég er
feginn í dag að ég lét þetta atvik
ekki drepa mig í dróma."
Fyrst við erum farnir að ræða
sviðsframkomu Hallbjarn-
ar, verð ég að geta þess,“
segir Pálmi Bimbó „að mér finnst
eins og það hljóti að búa tvær
persónur í Hallbirni. Það eru svo
skýr skil í persónu hans milli þess
þegar hann er að skemmta og
þegar hann situr að spjalli við
kunningja sína. Utan sviðs er Hall-
björn þessi hógværa, allt að því
feimna, trúaða sál, en uppi á sviði
gerbreytist maðurinn og verður
líka þessi villti tryllti Villi og slepp-
ir sér alveg.“ Johnny King segir
um þetta: „Hvaða miðaldra mann
langar ekki öðru hvoru til að fá út-
rás fyrir allt það bælda sem leynist
inni fyrir? Ég held, alla. Og það er
þetta sem Hallbjörn er að gera.“
Þegar Hallbjörn er spurður um
þessi umskipti utan sviðs og inn á,
svarar hann umbúðalaust: „Ég er
í rauninni þrjár persónur. í fyrsta
lagi er það hógværi heimilisfaðir-
inn í mér, í öðru lagi skemmti-
krafturinn sem kemur fram og
virðist eiga létt með það, og í
þriðja lagi er það maðurinn sem
ég geymi með sjálfum mér. Það
fær enginn að vita neitt af honum.
Stundum stangast þessar persón-
ur í mér á, einni finnst það rétt
sem annarri þykir vitlaust. í slík-
um tilvikum læt ég þá sterkari
ráða og það er þá yfirleitt hógværi
heimilisfaðirinn sem hefur undir-
tökin á endanum."
„Veit ég vel, að það er ekki al-
gengt að sjá nær fimmtugan mann
uppi á sviði hegða sér sem hann
væri æsilegur rokkari á tánings-
aldri. En Hallbjörn er nú bara
svona," segir Pálmi Bimbó á Akur-
eyri. „Það vottar ekki fyrir elli-
mennsku í honurn." „Kannski er
það líka þetta pempíulega í fari
Hallbjarnar sem fólki bregður
við,“ segir Jón Víkingsson, eða
Johnny King, kúrekasöngvarinn
frá Húsavík: „Það er ekki beint að
hann hafi kvenlega takta, en það
er þó eitthvað í þá áttina. Hann
hefur rólegar, slow-hreyfingar,
ekki beint karlmannlegar. Og svo
vaggar hann sér og dillar, en það
er nú líkast til einfaldlega út af því
að lögin hans eru í þeim takti.“
Kvenlegi þátturinn í mér er
sterkur," segir Hallbjörn
sjálfur og spyr jafnframt:
,jEða segir almenningur það ekki?
Ég er kannski undir einhverjum
áhrifum frá kvennaverkunum
sem ég fékkst við strax í æsku og
hef enn gaman af. Sjálfum finnst
mér þó alls ekki neitt vera að því
hvernig ég ber mig á sviði.
Kannski má segja að ég sé óvenju-
lega karlmannlegur, það er að
segja, ekki eins hastarlegur í fram-
komu og margir karlar."
Og þó, Hallbjörn á það líka til að
vera grimmur. Siggi Helgi, söngv-
ari frá Akureyri, veit um slíkt
dæmi frá kántrýhátíðinni í sumar:
„Við vorum að undirbúa hátíðina,
staddir inni í Kántrýbænum, og
var Hallbjörn eitthvað að gaufa
með lokin sem renna saman yfir
frystikistunni undir búðarborð-
inu, þegar sendimaður frá sýslu-
manninum kemur inn og er eitt-
hvað að væna Hallbjörn um að
hafa ekki tilskilin söluleyfi fyrir
hátíðina. Núnú, það er ekkert með
það að Hallbjörn bregst hinn
versti við og þrusar frystilokunum
.ofan í búðarborðið svo klakarnir
af þeim þjóta í allar áttir, og svo
nærfellt öskraði hann á sendi-
manninn: Bölvaður sýslumaður-
inn getur henst hingað sjálfur til
að sjá að ég hef öll leyfi til að selja
hvað sem er ofan í liðið sem á eftir
að koma hingað! — Þarna fannst
mér Hallbjörn vera sannur
káboj," segir Siggi Helgi. „Annars
hefur maðurinn einhvern yfirgír.
Þegar hann segist ætla að gera
eitthvað, þá gerir hann það, sama
hvað er. Hann getur verið rosa-
lega ákveðinn. Um það ber
kántrýhátíðin gleggst vitni."
Sigfús Jónsson, sveitarstjóri
á Skagaströnd, segir að fólk
á staðnum hafi verið
frekar passívt gagnvart kántrý-
hátíð Hallbjarnar framan af. „En
svo þegar þorps'búar sáu að mann-
inum ætlaði að takast þetta fóru
þeir að taka þátt í þessu með hon-
um. Það er enginn vafi á því að
Hallbjörn hefur komið okkur á
landakortið," segir Sigfús enn-
fremur, „og ferðamannastraumur
hingað hefur aukist verulega í
kjölfar þessa framtaks hans, en
þetta hefur hinsvegar litlu breytt í
efnahagslífi staðarins."
„Það má vissulega segja að Hall-
björn sé kynlegur kvistur hérna í
þorpinu," segir Guðmundur
Haukur, formaður leikklúbbs
staðarins. „Hann hefur það fram
yfir aðra að hann þorir að láta það
rætast sem aðra á hans aldri
dreymir aðeins um. Af þessum
sökum fer því ekki hjá því að eftir
honum sé tekið hérna í plássinu.“
„Þó ber ekki eins mikið á honum
hérna og ætla mætti," segir Sigfús
sveitarstjóri: „Þetta er ósköp
venjulegur og góður borgari sem
fellur Ijúft inn í hversdagsleikann,
þannig að menn muna varla eftir.
honum. Þegar maður bregður sér
hinsvegar til Reykjavíkur er mað-
ur rækilega minntur á hann með
alslags spurningum, jafnvel dóna-
legum. Það er nefnilega svo, að
Hallbjörn á frægð sína annarstað-
ar en hér á Skagaströnd." Sigfús
heldur áfram: ,,í svona litlu samfé-
lagi eins og hérna skiptast menn
auðvitað í tvo hópa gagnvart
hverjum og einum og þar er Hall-
björn engin undantekning." Rún-
ar Loftsson, góðvinur Hallbjarnar
á staðnum, segir mjög skiptar
skoðanir vera um uppátæki hans.
„Mörgum finnst hann óhóflega
bjartsýnn og það hefur jafnan ver-
ið svo að menn hafa lagt litla trú á
það sem hann hefur tekið sér fyrir
hendur hverju sinni. Þó er þetta
að breytast. Menn hér á staðnum
eru að átta sig á því að það býr
mikið i Hallbirni. ..“
Sjálfur segir Hallbjörn að
hann sé heldur vinafár á
Skagaströnd, en hinsvegar
ekki einangraður þar sem þessir
fáu vinir séu góðir vinir. „Ég kann
best við lífið þegar ég er einn. Og
með tónlist í einverunni er þetta
fullkomnað," segir Hallbjörn.
„Hann er mjög heimakær og
unir sér hvergi betur en í faðmi
fjölskyldunnar," segir Amy, kona
hans. Heima fyrir á hann það til að
búa til rokna máltíðir, en hann
hefur mjög gaman af að framreiða
mat „skemmtilega og frumlega",
eins og hann segir sjálfur. „Svo
hefur hann geysilega gaman af
blómum," segir Amy og bætir því
við að það sé Hallbirni að þakka
hvað heimili þeirra sé blómlegt.
„Ef hann er ekki að sinna blómun-
um þá situr hann inni við píanóið
og semur, eða hann er að gantast
í dýrunum hérna á heimilinu, en
þau hafa alltaf verið mörg, enda
Hallbjörn mikill dýravinur," bætir
Amy við. Mest hafa kettirnir verið
sex á heimilinu, en eru nú tveir,
þeir Búlli „sem sefur í fanginu á
mér á nóttunni," upplýsir Hall-
björn og svo hann Rassmus gamli.
Hundar hafa einnig verið á heimil-
inu, hamstrar, naggrísir, fuglar og
sem stendur fiskar.
„Það sem heillaði mig mest við
Hallbjörn og varð þess reyndar
valdandi að ég réðst í gerð þessar-
ar heimildarmyndar um hann var
hvað hann er orginal," segir Frið-
rik Þór Friðriksson kvikmynda-
gerðarmaður. „Þetta er maður
sem ólíkt öllum öðrum finnur sig
ekki knúinn til að taka tillit til um-
hverfisins eða tíðarandans, heldur
fer sínar eigin leiðir þó það þurfi
að kosta hann illt umtal. Það hefur
nefnilega alltaf verið svo að það
fer mjög í meðalmanninn þegar
einhver tekur sig út og gerir hið
óvenjulega. Hallbjörn er Bjartur í
Sumarhúsum síns tíma, býr yfir
einlægni í hugsun og hreinni sál,
sem er ósmituð af fölsku hegðun-
armynstri smáborgarans.. .“
„Eftir allt er ég mjög hamingju-
samur maður. Tónlistin hefur
kennt mér allt sem ég tel mig
þurfa að vita um íslenskt þjóðlíf,"
segir Hallbjörn Jóhann Hjartar-
son.
HELGARPÓSTURINN 9