Morgunblaðið - 07.01.1989, Qupperneq 19

Morgunblaðið - 07.01.1989, Qupperneq 19
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 7. JANÚAR 1989 19 Afganistan: Arangurslausar viðræður skæruliða og Sovétmanna Keuter Viðræður Sovétmanna og afganskra skæruliða fóru fram í húsakynn- um pakistanska utanríkisráðuneytisins í gær. Vinstra megin á mynd- inni sést Mojaddidi, leiðtogi samninganefndar skæruliða, lesa af blaði. Gegnt honum situr Júlí Vorontsov, aðstoðarutanríkisráðherra Sovétríkjanna. Islamabad. Reuter. LITIÐ miðaði í viðræðum sovéskra stjórnvalda og afganskra skæru- liða í Pakistan í gær um myndun afganskrar ríkisstjórnar sem ráð- gert er að taki við stjórnartaumum þegar brottflutningi sovésks herliðs frá Afganistan lýkur. Sovétmenn hafa sett það skilyrði að núverandi stjórnarflokkur, Lýðræðisflokkur Afganistans (PDPA), eigi aðild að næstu ríkisstjórn. „Samkomulag hefur ekki náðst. Það næst ekki fyrr en þeir sem valdir eru að blóðbaðinu í Afganist- an, sovéski herinn og leppstjómin í Kabúl, hafa yfirgefið landið,“ sagði Sibghatullah Mojaddidi, leið- togi samninganefndar skæruliða, að afloknum fundi hans og Júlís Vorontsovs, aðstoðarutanríkisráð- herra Sovétríkjanna. Samninganefnd skæmliða lagði ríka áherslu á það í gær að flokkur Fidel Kastró á byltingarafmælinu: „Marx-lenínisminn eða dauðinn“ Havanna. Reuter. FIDEL Kastró Kúbuleiðtogi hefúr skýrt þjóðinni, sem hann hefúr stjórnað í 30 ár, svo frá, að sósíalisminn þar í landi sé kominn til að vera, ef ekki að eilífú þá að minnsta kosti í 100 ár. „Marx-Ienín- isminn eða dauðinn," sagði hann í ræðu í tilefni af byltingarafmælinu. Alla þessa viku hafa verið hátíð- arhöld á Kúbu í tilefni af þrítugsaf- mæli byltingarinnar og í tveimur ræðum, sem Kastró hefur haldið, sagði hann, að það væri um að ræða „marx-lenínismann eða dauð- ann fyrir Kúbu“, úthúðaði „heims- valdasinnuðum" Bandaríkjamönn- um en lofaði friðarvilja Sovét- manna. Augljóst er þó, að hann er ekki alveg sáttur við þá síðamefndu og fann hann meðal annars að af- stöðu þeirra til ýmissa mála í örygg- isráði Sameinuðu þjóðanna. „Þetta var Kastró upp á sitt besta. Hann sagði það, sem allir vissu, að hann segði, og nú þarf enginn að efast um hver það er, sem stendur vörð um hina hreinu trú,“ sagði vestrænn sendimaður, sem hlýddi á Kastró og annar bætti því við, að ræðan hefði verið ein- hvers konar „maóismi, sem vissu- lega er kominn úr tísku víðast hvar í Austur-Evrópu“. Najibullahs forseta Afganistans, lýðræðisflokkurinn, ætti ekki erindi í ríkisstjóm landsins. „Við sögðum að þeir mættu gera ráð fyrir mú- slimskum stjórnmálaöflum í næstu ríkisstjórn, en ekki kommúnistum eða öðrum sem ekki aðhyllast íslamska stjómarhætti. Afganska þjóðin sættir sig ekki við það,“ sagði Mojaddidi. Vorontsov neitaði að tjá sig um framvindu fundarins en þetta var í annað sinn á einum mánuði sem þessir aðilar setjast niður til við- ræðna. Fyrri fundurinn fór fram i Saudi-Arabíu. Mojaddidi, sem er formaður sam- taka sjö íslamskra stjórnmálaflokka sem hafa aðsetur í Pakistan, sagði að samningaviðræðum yrði haldið áfram í náinni framtíð. ERLENT Perú: Rithöfundurinn Vargas Llosa býr sig undir forsetaframboð Reuter EINN af kunnustu rithöfúndum Rómönsku-Ameríku, Mario Varg- as Llosa, hefúr ákveðið að láta af skriftum og bjóða sig fram til forseta i Perú. Þijár bóka hins 54 ára gamla rithöfundar hafa selst í yfir milljón eintökum víðs vegar um heim og hann lítur á kosningabaráttuna framundan fremur sem krossferð hugsjóna- manns en pólitíska baráttu. AJlt útlit er fyrir að miðjuflokkarnir í Perú sameinist um að útnefha Vargas sem frambjóðanda sinn td forsetaembættisins. Perúmenn uði 1990. Vargas, sem sjálfur hefur sagt að hann leggi með hálfum hug út á stjómmálabrautina, er al- mennt talinn vera sá maður sem komið geti i veg fyrir sigur marxísks frambjóðanda í forseta- kosningunum. Þykir sumum mik- ið liggja við því þjóðin á við alvar- legustu efnahagskreppu að etja sem riðið hefur yfir á þessari öld. Verðbólga 2.000% Skoðanakannanir benda til þess að Vargas geti unnið kosningarn- ar. A kosningafundi nýlega bar það til tíðinda að formenn tveggja and-marxískra flokka landsins hétu Vargas stuðningi sínum í kosningabaráttunni. Þar sagði Vargas meðal annars: „Ég hætti ekki skrifa og stunda fræði- mennsku til þess eins að ganga í starf einhvers annars manns. Ég geri það í þeim tilgangi að bjarga Perú.“ Þegar Alan Garcia tók við for- ganga að kjörborði í maímán- setaembættinu fyrir þremur árum lofaði hann Perúmönnum aukinni hagsæld og framförum en loforð hans hafa breyst í efnahagslega martröð. Verðbólga í landinu er 2.000% og skortur er á matvælum víðs vegar um landið. Á sama tíma hafa árásir skæruliðahreyfingar- innar Sendero Luminoso (Skínandi leið) orðið tíðari og skæðari, en hreyfingin hefur hald- ið uppi skæruhemaði í landinu í átta ár. „Við þörfnumst nýrra leið- toga . . . til þess að rata úr þeim ógöngum sem núverandi ríkis- stjóm hefur til allrar óhamingju leitt okkur út í,“ sagði Luis Bedo- ya Reyes, leiðtogi Kristilega þjóð- arflokksins, sem lýsti yfir stuðn- ingi við Vargas á kosningafundin- um. Femando Belaunde Terry, sem var fyrsti forsetinn í Perú úr röðum óbreyttra borgara þegar 12 ára valdatíð hersins lauk árið 1980, hét einnig stuðningi sinna samtaka, Baráttusamtaka alþýðu. Belaunde sagði að þessi tvö stjómmálaöfl myndu hefja sam- vinnu við Frjálsræðisflokkinn, sem Vargas stofnaði í fyrra, og vinna að útnefningu rithöfundar- ins en að framboð hans yrði form- lega tilkynnt í apríl næstkomandi. Von Perú And-marxískum öflum í Perú hefur vaxið fiskur um hrygg, ef marka má skoðanakannanir. Ekki kannski síst vegna þess að jafnað- armannastjóm Alans Garcias hef- ur ekki fundið lausn á efnahags- pg stjómmálakreppunni í landinu. í nýlegri skoðanakönnun Apoyo- stofnunarinnar hlaut Vargas stuðning 29% aðspurðra, Alfonso Barrantes, fyrrverandi prestur og frambjóðandi marxista, stuðning 27% aðspurðra og frambjóðandi stjómarflokksins, Amerísku lýð- ræðisbyltingarinnar (APRA), stuðning 7% aðspurðra. „Ég er sú von sem Perú reiðir sig á. Kvíðið engu, við getum bjargað landinu úr þessum ógöngum," sagði Vargas á fjöl- mennum stuðningsmannafundi í miðborg Lima. Vargas, sem sjálfur kveðst vera fijálslyndur stjórnmálamaður, steig sín fyrstu skref á stjórn- málasviðinu árið 1987 þegar hann Mario Vargas Llosa. mótmælti áformum Garcia forseta um að þjóðnýta bankastofnanir í landinu. Á kosningaferðalögum sínum. um landið hefur Vargas beint spjótum sínum að efnahagsráð- stöfunum ríkisstjórnarinnar. „Ríkisstjóm Garcia hefur sent fátækustu stéttir þessa lands út í ystu myrkur með afdrifaríkri efnahagsstefnu sinni,“ hefur Vargas sagt. Vargas er hlynntur frjálsu markaðskerfi og hefur sagt að samskipti Perú við Alþjóðagjald- eyrissjóðinn og alþjóðlegar banka- stofnanir, sem ríkisstjóm Garcia hafi skaðað með því að draga úr afborgunum á erlendum skuldum landsins sem nema 16,4 milljörð- um dollara, verði treyst. „Tími hetjunnar“ Vargas hefur veitst heiftúðlega að kólombíska nóbelsverðlauna- skáldinu Gabriel Garcia Marques vegna yfirlýsts stuðnings hans við marxískar ríkisstjómir á Kúbu og í Nicaragua. „Ég er þeirrar skoðunar að okkur beri að varðveita lýðræðis- skipulag í löndum Rómönsku- Ameríku," sagði hann nýlega í viðtali við Æeuíer-fréttastofuna. „Tími hetjunnar" er fyrsta og líklega best þekkta verk Vargas. Það er byggt á reynslu hans úr herskóla sem faðir hans, sem var mótfallinn allri skáldskapariðkun, skráði hann í. „Þar kynntist ég fyrst hinu raunsanna þjóðfélagi Perúmanna, andstæðum þess, spennu, fordómum, ofbeldi og gremju." Vargas sætti nokkurri gagn- rýni þann stutta tíma sem hann gegndi opinberum störfum. Árið 1985 var hann formaður í nefnd sem vann að rannsókn á morðum átta blaðamanna sem framin voru í héraðinu Ayacucho. Hann var harðlega gagnrýndur fyrir að hafa lýst menn innan hersins sýkna saka en flestir hölluðust að því að þeir hefðu framið morðin. Rithöfundurinn, sem eitt sinn lýsti því yfir að stjómmál væru „afar ósiðleg iðja“, segir að hlé sitt frá rithöfundarstörfum vegna stjórnmálavafsturs verði tíma- bundið. '4\ iÚtsalan hefst á mánudag ^crnhord laxc|al LAUGAVEGI 63.

x

Morgunblaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.