Ritmennt - 01.01.1998, Blaðsíða 50

Ritmennt - 01.01.1998, Blaðsíða 50
DICK RINGLER RITMENNT og ferðalangurinn ungi sem glataði sinni eigin tungu erlendis og kom heim án þess að hafa fengið neina aðra í staðinn.8 Það sem ber að forðast þegar ljóð Jónasar Hallgrímssonar eru þýdd eru tilraunir til að líkja eftir stíllegum og mállegum einkennum í frumtextum hans sem mundu fæða af sér nútíma- ensku sem væri forneskjuleg, óeðlileg, uppskrúfuð og afkáraleg með margvíslegum hætti (og um leið óskáldleg eða andskáldleg enska).9 Ef ljóðræn þýðing á ljóði eftir Jónas er vel heppnuð finnst ensleum samtímalesanda að hún sé verk sem hefði hugsanlega getað verið skrifaö nú á dögum. Þetta þýðir að þegar þýðand- inn er að setja saman sína ensku gerð verður hann að forðast alla meðvitaða og yfirvegaða fyrningu máls, til dæmis allar tilraunir til að líkja eftir stíl Cowpers, Burns, Wordsworths og Keats - fyrirrennara og samtímamanna sem Jónas átti sitthvað sameiginlegt með. Þeirra enska hljómar oft fornlega nú á dögum en það gerir íslenska Jónasar sjaldnast. Þýðandinn verður líka að hafna sérkennilegu orðfæri og óeðlilegri setningasldpun (enskar ljóðlínur eins og „Who prop, thou ask'st, in these sad days, my mind?" hjá Matthew Arnold verður að forð- ast eins og heitan eldinn) og hann verður að setja saman enskar ljóðlínur sem - að svo mildu leyti sem það er unnt - sýna venjulega og óþvingaða enska orðaröð. Þá setningafræðilegu fimleika sem er hægt að stunda á beygingamáli eins og íslensku - Fanna skautar faldi háum fjallið, allra hæða val; hrauna veitir bárum bláum breiðan fram um heiðardal - er ógerlegt að hafa í frammi á ensku og sérhver tilraun til að líkja eftir þeim leiðir af sér ólæsilegan kveðskap á ensku; þess vegna verður þýðandinn að talca aðra stefnu: Queen of all our country's mountains, crowned with snow sublime and pure! Once you poured from fiery fountains floods of lava down the moor.10 8 Denham, John (þýð.). The destruction of Troy, bls. [A3|. 9 Til dæmis það mál sem birtist í þýðingum Lee Hollanders á Eddukvæðum, eins og í áttunda erindinu í þýðingu hans á Prymskviðu þar sem Þrymur segir (The Poetic Edda, bls. 105): Hlórrithi's hammer I hide with me full eight rosts deep the ground beneath; Mjolnir no wight may win from me but he Freya bring as bride to me. 10 Frá setningafræðilegu (en ekki bragfræðilegu) sjónarmiði er ljóð eins og „Dalvísa" (JHIV, 24) - sem er ekki ann- að en röð af ósamtengdum upphrópunum og Halldór Laxness sagði að væri lítaníukennt - tiltölulega auðvelt í þýðingu, þar sem samsetningur eins og fjórða erindi „Hulduljóða" (JH IV, 11) er hins vegar djöflinum snúnari: 46
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170

x

Ritmennt

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ritmennt
https://timarit.is/publication/859

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.