Forvitin rauð - 01.06.1981, Blaðsíða 8

Forvitin rauð - 01.06.1981, Blaðsíða 8
8 Tímabundinforréttindi-leið til kvenfrelsis? Sagt frá fundi Rsh. og KRFÍ um frumvarp Jóhönnu Rauðsokkahreyfingin san heild hefur ekki tekið full- mótaða stefnu um frumvarp Jóhönnu Sigurðardóttur um timabundin farréttindi eða "jákvæða mismunun". Töluvert hefur þó verið rætt um þessi mál í vetur og ekki allir verið á sama máli. Hér á eftir verður greint frá fundi sem haldinn var um þetta frumvarp í Norræna hús inu sumardaginn fyrsta. Einnig verða birtar tvær ræð- ur san félagar hreyf ingarinn ar hafa haldið um frumvarpið og túlka þær andstæðar skoð- anir. Forvitin Rauð vonar að þetta innlegg varpi ljösi á þær umræður sem átt hafa ser stað i vetur um þessi mál innan hreyf ingarinnar cg hvetji jafnframt til áfram- haldardi umræóna og aðgerða. Á sumardaginn fyrsta stóð Rauðsokkahreyfingin að fundi í Norræna husinu áscmt Kvenréttindafélag- inu. Efnið var frumvarp Jóhönnu Sigurðardóttur um timabundin forréttindi. Rauðsokkahreyfingin hefur ekki tekið afstöðu til þessa máls, ein tilraun var gerð til að ræða það á fundi með lélegum árangri þó. Á fundinum i Norræna húsinu flutti Hildur Jónsdóttir frá Rsh. mjög góða ræðu um málið og lýsti hún stuðn- ingi við frumvarpiö og þá hugmynd sem aó baki því liggur. Fundurinn fór þannig fram, að fyrst gerði Jó- hanna grein fyrir sinun skoðunum. Hún sagði til- gang sinn að vekja umræó- ur um stöðu kvenna i at- vinnulífinu og benda á hve erfitt þær eiga upp- dráttar þegar um er að ræða stööur sem karlar hafa einokað til þessa. Hdn lagói til aó konum yrðu tryggð forréttindi um skeiö, til þess aó ná jafnrétti, en eins og all- ir vita hafa karlar for- skot san nanur áratugum ef ekki öidum í atvinnulif- inu. Jóhanna benti á að jafn réttur til mennta væri bókstafurinn einn, meóan aðrar aóstæður breyttust ekki konum í viJ þanmig aó þœr mættu njóta þeirra forréttinda. Ragnhildur Helgadóttir var til andsvara og var mál hennar vægast sagt ruglingslegt en þó kcm það út, að henni, eins og mörgum öórum úr ihaldslið- inu sem þarna tóku til máls, fannst mótsögn i þvi aó ætla að ná jafnrétti með forréttindum. Hdn rakti gildandi lög i Nor- egi og Sviþjóð og nefndi dæmi, en henni virtist ekki kunnugt um þaó í Svíþjóó hafa aðgerðir stjórnvalda stuðlað aó þvi að karlmönnum sem starfa á dagheimilum hefur f jölg- aó mjög og verður það lik- lega að teljast til bóta. Asmurdur Stefárasson forseti ASl kcm næstur i ræóustól. Hann hóf mál sitt á því, að gagnrýna fundarboðendur fyrir fund- artimann san væri á beim deqi er foreldrar revndu að sinna börnum sínum og mótmælti Asmundur fyrir þeirra hönd. Hann minnti á annað þaó misrétti sem viðgengst í þjóðfélaginu og sagði á stefnuskrá SSl aó bæta úr öllu þjóð- félagslegu misrétti. Mið- stjórn ASl hefur samþykkt umsögn um frumvarp Jó- hönnu og er inntak hennar, aó skoða eigi allar leiðii til jafnréttis. Asmundur lagði áherslu á, að til þess aó konur öóluðust jafnrétti á vinnumarkaönum yrði að fylgja með jafn- rétti innan heimilanna og ýmsar aðrar félagslegar úr- bætur. Kristin Tryggvadóttir fræðslufulltrui BSRB bað fundarmenn að líta i kring- um sig, hugsa sér t.d. hvernig myndir kæmu í f jöl- miólum af ráðamönnum lög- gjafarvalds, fjármálavalds og frcmkvamdarvalds. Uppi á toppnum situr ein kona, en ríkisstjórn, alþingi og t.d. f jölmenn stjórn Seðla- bankans samanstendur nær eingöngu af karlmönnum. Alls staóar rikir karlveld- ið, hvað er hægt að gera til aó auka hiut kvenna? Kristin lýsti sig fylgj- andi frumvarpinu þar sem það myndi stuðla að auknu jafnrétti. Jón Hannesson formaður launamálanefndar BHM. sagði að sjálf sagt væri aö skoða frumvarpiö, allt sem leiddj til aukins jafnréttis væri til bóta, en hann tók ekki beinlinis afstööu meó eóa á móti. Július Valdemarsson frá Vinnumálasambandi samvinnu félaga ræddi málið fram og aftur, sagði að i forystu samvinnuhreyfingarinnar og fyrirtækja hennar væri fátt um konur, sennilega vegna þess að þær stæðu stutt i starfi (?) og færð- ust undan ábyrgó. Hann rakti þau hlutverk sem kon- ur og karlar leika í sam- félaginu og sagði að ekki þyrfti sióur að breyta hugsunarhætti karla en kvenna, ætti einhver árang- ur að nást í jaf nréttisbar- áttunni. Þorsteinn Pálsson fram- kvamdarstjóri VSl lýsti sig andvígan frumvarpinu á svipuöun forsendum og Ragn- hildur. Hann taldi unræð- ur um stöóuveitingar hafa verió kveikjuna að frum- varpi Jóhönnu, en þar hefði ómaklega verið deilt á ráð- herra. Hann vitnaði til túlkunar Guórúnar Erlends- dóttur á jafnréttislögunum, en samkvænt hennar túlkun væri ákvæði á við það sem Jóhanna leggur til óþarft ( Jóhanna hafði áður lýst þvi yfir aö hún gæti fellt sig við túlkun Guðrdnar, yröi hdn lögfest ) . Aó lokum töluðu fulltrú- ar Rsh. og.KRFl, Hildur Jónsdóttir og Jónina M. Guðnadóttir. Hvorugt fél- agió hefur tekið afstöðu til tímabundinna forrétt- inda. Hildur lýsti í sinnj ræóu yfir stuóningi vió frumvarpió, en varaði við þeirri oftrú á lagasetning- um sem oftlega gætir. Hún minnti á, aó atvinnurekend- ur nærast á ódýru vinnuaflj kvenna og því væri ekki að efa að þeir væru á móti frumvarpinu. Jafnréttis- lögin væru hvorki virt af ríkisvaldinu né atvinnurek- endum. Á meóan lög kveða aðeins á um að bannað sé að mismuna fólki eftir kyn- ferði en engar kvaðir lagð- ar á þá aó ráóa fólk, þá verða karlar ráðnir eins og hingaó til. Þrýstingur frá jafnréttishreyf ingunni þurfi aö kcma til, eig^ einhver breyting aó verða á Akvæóió í frumvarpi Jó- hönnu kæmi þeim konun til góða sem þegar hafa hlotið menntun, en auövitaó eigi að berjast fyrir rétti þeirra séu þær beittar mis- rétti. Fyrir hinar sem eru heimavinnandi, í láglauna- störfum, ómenntaðar cg ófaglærðar verði að kcma á námskeiðum og gera þær sam- keppnisfærar á vinnumark- aönum, það sé mergurinn málsins aö konur séu ekki sankeppnisfærar. Hildur raaddi um breytingartillögu Guórunar Helgadóttur og sagði hana vitlaust hugs- aða. Karlar hefðu alla möguleika til að fara i störf san konur hafa stund- aó hingaó til, það ætti ekki að lögbinda forrétt- indi þeim til handa, nóg . væru þau fyrir og á atvinni) leysistimum kynni slikt aó koma niður á konum. Jónína M. Quðnadóttir frá Kvenréttindafélaginu var siðust á mælendaskrá. Hun lýsti stuðningi við frumvarpið og tók að mestu undir þau sjónarmið san fram kcmu i ræóu Hildar. Eftir framsöguræóur voru umræóur og má segja, aó þær hafi einkennst af þ/í, að margir fóru í kringum efnið eins og heit- an graut, enda skoðanir greinilega skiptar. Það verður þó aö segjast, aö rauðsokkar voru allt of fáir á fundinum, þvi aó ekki verður annað sagt, en að slikar umtæóur og frum- vörp sem þetta kcmi okkur við. Við veróum að benda á leióir til kvenfrelsis og við verðum að láta á þær reyna, því ekki að reyna allt? Eins og t.d. tímabundin forréttindi? Kristín Ástgeirsdóttir Tímabun Hildur Jónsdóttir: Ræða flutt á fundi Rsh. og KRFÍ 23. apríl sl. ¦ Fundarstjórar góðir fundar- mann. Ég vil taka það fram að þó ég ta'li hér sem fulltrúi Rauósokk ah rey fin garinn ar, þá er stefnum5tandi um- ræöu innan hreyfingarinnar ekki lokið enn og því er það mín afstaða sem hér kemur fram en ekki hreyf- ingarinnar í heild. Vissulega er ég þó ekki ein um þessa afstöðu. Ein meginástæða þess að Jóhanna leggur fram sitt frumvarp er að jafnréttis- lögin frá '76, sem og eldri lög um jafnrétti, eru ekki virk. Við getum allar verið sammála um það. Þegar þau voru sett vöruðu róttækar kvenfrelsiskonur við þeirri oftrú á laga- setningum sem flestar konur virtust haldnar. Þessi oftrú birtist I því aó þær héldu að nú væri jafnrétti I höfn fyrst búið væri að setja um þaó lög. Við höf- um ríkisvald san virðir þau lítils og sjálfstæðir at- vinnurekendur virða þau ekki heldur, því þeir reyna nú yfirleitt að koma sér undan öllu sem kostar peninga. Þaó er einmitt eitt af grundvallarvichorf- um okkar í Rauðsokkahreyf- ingunni aó sú stétt nærist á undirokun kvenna, haldi gróðanum uppi m. a. á ódýru vinnuafli kvenna. Cpinber niðurskurðarstefna hins pólítíska valds í landinu á félagslegri þjónustu og stöðvun uppbyggingar fre- kari félagslegrar þjónustu, tjön haukamir I Vinnuveit- endasambandinu eru nú ekkert chressir ireð,- þessi niðurskurðarstefna gengur þvert á anda jafnréttislag- anna. Fái kona t.d. ekki dagvistun fyrir bam sitt ef sköladagur bamanna er ekki sanfelldur, er tómt mál að tala um fullan rétt hennar til vinnu eóá launa, hvaó þá til jafnra launa. Krafan um jafnrétti er fótum troðin. Við í Rauðsokkahreyfing- unni segjum að allar konur séu -kúgaðar sem kyn. Vegna kynferðis sfns er þeim mainuð aðganga og aðstaða til að gegna þeim störfum sem hugur þeirra, hæfi- leikar og irenntun stendur til. Gegn þessari kynferð- iskúgun hljótum við að berjast. Við vitum að á meðan jafnréttislög fela bara í sér einhver óljós ákvæói um að bannað sé að mismuna fölki eftir kynferði við ráóningar, en engar kvaðir lagðar á þá sem ráóa fólk -atvinnurekeniur-- ^ a(j gera þá eitthvað í því, þá ráóa þeir karla eins og hingað til í hefðbundin karlastörf. Hefðbundinni starf skiptingu eftir kyn- ferði er viðhaldið. At- vinnurekendur nimu aéeins fara að ráóa jafnhæfar kon- ur inn í hefðbundin karla- störf ef þeir neyðast til þess vegna þrýstings frá jafnréttishreyfingunni og lögum ef þau eru til. Þess vegna fagna ég frumvarpi Jóhönnu og styð þaó ein- dregið. Lagasetning ein sér breytir engu s-jálfkrafa en hún getur aukiö þunga og þrýsting þeirrar jafn- réttisbaráttu sem alltaf er nauðsynleg til aó raun- verulegt jafnrétti náist. Ég tel þó að mörgu öóru þurfi að breyta, t.d. I vinnulöggjöfinni, til aó tryggja jafnan rétt allra við ráðningar. For- sendur þess aó jafnréttis- lög veröi virk er að at - vinnurekendur verði skyld- aðir til að auglýsa allar stöður. Það er ekkert einkamál þeirra hverja þeii ráða í störf og ireð laun- unginni og klíkuskaparað- ferðum er ndsréttinu við- haldið. Því hefur verið haldió fram af ýmsum jafnréttis- sinnum að frurnvarpið þjóni eingöngu hagsmunum kvenna sem þegar eru í forréttind- astöðu og vilji komast I áhrifastöður í borgaralegu samfélagi. Við þær vil ég segja að ef konu er irein- aður aógangur að starfi vegna kynferóis síns, þá berjumst við gegn þeirri kynferðiskúgun, alveg án tillits til þess hvaða starf það er sem konan vill komast í. Annað væri fáránleg firra. En fum- varp Jóhönnu snýst þó ekki eingöngu um áhrifastöður. Það snýst um öll venjuleg karlastörf. Ahrifastöður eru jú aðeins lítill mLnni- hluti starfa. Meginvandamálið sem vió stöndum frammi fyrir er að konur sem enn eru heima- jÆnnandi. konur sem eru

x

Forvitin rauð

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Forvitin rauð
https://timarit.is/publication/56

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.