Forvitin rauð - 01.06.1981, Blaðsíða 19

Forvitin rauð - 01.06.1981, Blaðsíða 19
19 og hver framleióir hana? Heyndar hafa margar konur ekki hugmynd um það hvemig pillan verkar og hvaða á- hrif hún hefur á hornióna- starfserrrL líkamans. Enginn læknir segir okkur þaó held- ur þar sem flestir kven- sjúkdómalæknar starfa enn í dag eftir mottóinu: "Kvenljjtaminn tilheyrir aó- eins tveimur aóilum, eigin- manninum og kvensjúkdóma- lækninum" . Oft kynna lækn- amir sér ekki einu sinni hvaða aukaverkanir pillan hefur. Aðalatriðió er aó þeir fái nógan pening fyrir að skrifa lyfseðil fyrir pillunni og að konumar komi reglulega í skoðun. Þetta er heldur ekki þeirra líkami, þeir þurfa ekki að taka pilluna. Aukaverkunum pillunnar er á fagmáli skipt niður í "léttari" og "sterkari", þ,e, skaðlausari og hættulegri aukaverkanir. Þær "léttari" eru t.d. höf- uðverkur, útferó, aukin mat- arlyst, spennt brjóst, minni löngun til kynlífs, þunglyndi og slappleiki. "Sterkari" aukaverkanir eru t.d. of hár blöðþrýstingur, höfuðverkur sem Leiðir til reglulegra mígrenikasta, blóótappi og krabbamein. Þessi skipting í léttari og sterkari aukaverkanir er nægjanleg til aó sýna hvaða skilning læknavísindi karla hafa á kvenlíkamanum. Eins og það að hafa útferð eða höfuóverk á hverjum degi se eitthvað létt eða eðlilegt. Er ekki kominn tími til að vió konur förum að ver'ja okkur gegn slíkri kúgun. Og hættum að treysta körlum fyrir framleiðslu getnaóar- vama okkar. 1 Evrópu og Bandaríkjun- um hafa konur komið á fót heilbrigóisstofnunum þar sem ernungis vinna konur mað konum. Þær hafa byrjað að fræða sig sjálfar og aðr- ar konur um starfsemi llkam- ans, byrjaó að skoða sig og fundið leiðir til að lækna útferð og bakteríur á oft betri og heilbrigðari hátt en rreð alls konar pillum. Þannig hafa konur möguleika á að dæma sjálfar um hvað er að gerast í eigin líkama og geta komLst hjá bví að þurfa aó sitja rráttvana í "skoðun- arstól kvensjúkdömalækna rreð útglennta fætur og lok- uð auqun, alls óvitandi hvað læknirinn er að gera bíðandi eftir úrskurðinum. Þv£ fleiri upplýsingar sem konur hafa fengió um eigin iíkama og um aukaverk- anir pillunnar - því fleiri konur hafa snúist gegn henni og gripið til annarra getnaðarvama. Gúrririíhettan, sem var rrtikið notuð af kon- um áður en pillan og lykkj- an komu á markaðinn, hefur nú verið dregin fram úr myrkri gleymskvrrnar. Hettan virkar álíka og smokkur, gúninTmringurinn er settur fyrir framan leghálsinn (álíka og rreð túrtappa) þannig að sæðið kerrst ekki inn I legið (sjá rrrynd) . Msð hettunni er notað sæðis- drepandi krem. Konan finnur ekki fyrir henni og hingaó til hafa ekki komið fram neinar aukaverkanir. Um það bil 8 stundum eftir samfarir fjarlægir konan hettuna og grípur aftur til hennar næst þegar hún hyggst hafa samfarir. Kosturinn við þessa getnaóarvöm er sá að kcnan þarf ekki að taka inn rreóöl á hverjum degi heldur getur hún sjálf ákveðió hvenær hun vill nota hettuna og þá einungis þegar hún vill hafa samfarir. Annar kostur er sá að konan þróar vissa tilfinningu fyrir eigin líkama. Hún verður aö þora að snerta kynfæri sxn, þreifa eftir leghálsinum - að þora að fara inn á svæði sem hingaó til hefur aó rrestu leyti til- heyrt karlinum. 1 þriðja lagi krefst þessi getnaðar- vöm þess að karlinn og kon- an tali um fyrirhugaóar sarrt- farir og geri sér ljóst að þau öski bæði eftir þeim. Þessi getnaóarvöm gefur líka rröguleika á að skiptast á, þannig að þaó sé ekki alltaf hlutverk konunnar aó sjá um getnaðarvamir, með því að karlinn getur notað smokk. Einnig er það já- kvæð hlið við þessa getnað- arvöm að kcnur þurfa ekki lengur að fara reglulega til kvensjúkdómaiæknis þar eð kvensjúkdómar eru mun sjald- gæfari og ein gúrtmihetta dugir í u.þ.b. 2 ár. Auð- vitað eru margir kvensjúk- dómalæknar á móti þassari aðferð, telja hana óorugga þó svo að hún sé a.m.k. jafn örugg og lykkjan, eða ca. 98%. En ég hef grun um að þessi andstaða lækna mótist fremur af því að læknar fá mjög litinn pening fyrir að máta slíkar hettur og svo náttúrulega það aó konumar koma sjaldnar í skoðun. Þess vegna er ntLkilvægt að við konur grípum til okkar ráða og Lærum að urrigangast þessar hettur rreð öðrum sem kunna að rræla lengd legháis- opsins (vagina) því það eru til nrLsmunandi stærðir af hettum. Þannig getum við korrist fyrir þessar eilífu lækna- heirrsóknir og um leið lært aö hjálpa okkur sjálfar. Ingibjörg, sem er búsett I Þýskalandi, sendi rreó þess- ari grein sinni eftirfarandi tilboó: "Ef einhver ykkar hefur áhuga á að Læra að umgangast gurrttrLhettuna og mæla lengdina hjá öðrum Kon- um (til þess að geta upplýst aðrar konur) þá get ég boó- ið upp á námsskeið 2 kvöld í júlí. Ég kærrrL þá rreð slíkar hettur með rrér frá Þýskalandi þar sem ég starfa á ráðgjafastofnun sem sér m. a. um slítar getn- aðarvamir. Þið getið þá skrifað niður lista rreð konum sem hafa áhuga á slíktf nárrskeiói ca. 7-8 í hóp. Ef áhugi er fyrir hendi, þá skrifið rrér sem fyrst. " Þannig að ef einhverjlr lesendur hafa áhuga þá geta þeir látið skrá sig rrrLlli kl. 17-18.30 sem allra fyrst I Sokkholti, Skóla- vöröustlg 12, sírrrL: 28798. JulietMitchell: Konan og fjölskyldan Eftirfarandi kaflar eru teknir úr bók breska kvenfrelsissinn- ans Juliet Mitchell "Woman's estate" og fjalla öðru fremur um hver áhrif núverandi staða konunnar i fjöl- skyldunni hefur á þátt- töku hennar í atvinnu- lifinu. Þess ber að gæta að Mitchell mióar við stöóu konunnar al- mennt i vestrænum iðn- aðarþjóófélögum - ef einhverjum finnast kenningar hennar ekki falla að öllu leyti að íslenskum aðstæðum. Barneignir Fámenni kvenna vió störf i undirstöðuat- vinnugreinum þjóófélags ins á sér sögulega séð ekki aðeins þá skýringu að þær hafi talist líf- fræðilega veikbyggöar heldur einnig vegna hlutverks þeirra í fjölguninni. Móðurhlut— verkið hefur það í för meó sér aó konur draga sig i hlé frá vinnu- markaðinum án þess að fyrir þvi ættu að vera neinar grunvallarástæð- ur. Öllu heldur ræður hér þaó viðhorf að barneignir i kapital- isku þjóðfélagi séu konum n.k. andleg "upp- bót" á hlutverki karla i framleiðslunni. Að fæða börnin, ala þau upp og annast heimilió - þessi atriði mynda kjarnann i eðlilegri köllun konunnar - sam- kvæmt rikjandi hugmynda-- fræöi. Sú staóreynd að þennan sess skipar kon- an um gjörvallan heim rennir stoðum undir þessa trú manna. Og gegnum söguna þvera og endilanga birtist sama myndin: móöirin - fjöl- skyldan - útilokun frá framleiðslunni og opin- beru lífi - kynferðis- legt misrétti. 1 grunninum rikir "hugmyndin" sem menn gera sér um mikilvægi fjölskyldunnar. Sá skilningur er útbreidd- ur aó fjölskylda og þjóðfélag sé órjúfanleg eining og að háþróað þjóófélag sem ekki byggist á fjölskyldunni sé ekki i sjónmáli - þrátt fyrir einstöku róttækar tilraunir i gagnstæða átt. Þegar farió er ofan í saum- ana á því hvert hlut- verk konan skipar í f jölskyldunni, hv.ort sem er i frumstæöu, miðalda- eða borgara- legu þjóðfélagi, sést að það byggist á þremui þáttum, þ.e. kynlifi, barneignum og uppeldi barna. Þessir þættir þurfa ekki nauósynlega aó vera samtengdir en eru það sögulega séð i fjölskyldu nútimans. Það er augljóst aó þeir þurfa ekki aö vera þaó. Til aó mynda geta kjör- foreldrar komiö i staö blóðforeldra, kynlíf þrifst i auknura mæli utan fjölskyldunnar með tilkomu fullkomnari getnaóarvarna o.s.frv. Þess vegna ber ekki aö lita á fjölskylduna sem órofa heild heldur verð- ur aó rannsaka þá þættr sem mynda heildina og sem kunna að tengjast saman á annan hátt í framtíðinni. Gjarnan er litió á barneignir sem fyrir^ bæri utan tima og rúms sem hagi sér samkvæmt líffræðilegum orsökum fremur en sögulegum. 1 raun er þetta blekk- ing. Hið sanna er að þáttur barneigna breyt- ist ekki i samræmi við hlut framleiðslunnar en helst að mestu leyti i sama fari þrátt fyrir margvislegar breytingar á þjóófélagsgerðinni. Því hafa barneignir verið skilgreindar sem afleiðing af óviðráðan- legum öflum náttúrunnar og að þvi leyti taldar óhagganleg, líffræóileg staðreynd. Svo lengi sem barneignir eru bundnar náttiirulögmálum sem maðurinn fær ekki ráðió við, verða konur dæmdar til félagslegrar kdgunar. Hingaö til hafa þær að mestu leyti ekki getað ráðið sjálf- ar lifi sinu eða átt neitt valfrelsi hvað varðaði fjölda barn- eigna (fyrir utan óör- uggar getnaðarvarnir og frumstæðar, hættulegar fóstureyóingar). Lif þeirra var algerlega háð líffræðilegum ferl- um sem þær höfðu enga stjórn á. Getnaðarvarnir Tilkoma getnaðar- varna markaði söguleg tímamót í heiminum vegna þess að hún fól i sér möguleika til breytinga á þætti kvenna í fjölguninni. Þegar barneignir ráðast af frjálsum vilja for- eldranna á sér staö grundvallarbreyting á lífi og högum kvenna þar sem barnaumönnun verður ekki lengur eina lifsköllun konunnar heldur einn af þeim möguleikum sem hún hef- ur til að beina kröft- um sinum aö . Þessu frelsi til að velja er þó langt i frá náð i heiminum i dag. Enn eru getnaöarvarnir bannaðar með lögum í ýmsum löndum og víóa er erfitt að nálgast þær nema fyrir efnaðar kon- ur sem eru i miklum minnihluta. Staðreyndin er sú aó þegar auðvelt er aö nálgast getnaðarvarnir opnast sá möguleiki fyrir konur aö aóskilja kynlif og barneignir en slikt striöir gegn þeirri hugmyndafræði sem leggur áherslu á mikilvægi fjölskyldunn- ar fyrir þjóðfélagið. Barneignir og framleiðsla Eins og sakir standa minna barneignir i nú- timaþjóðfélagi oft dap- urlega á einskonar eftiröpun á framleióslu* ferli þjóðfélagsins. Firring verkafólks i kapitalisku þjóðfélagi stafar af þvi að fram'- leiðsla þess er ofur- seld einkaeignarréttin- um i krafti auðvalds. En vinnan sjálf getur verió athöfn til sköp- unar, hún felur i sér tilgang og ábyrgö jafn- vel undir hinum verstu aðstæðum og kúgun. Móöurhlutverkió er oft siðan sjálfstæði sitt. Enda þótt konan hafi tilfinningalegt vald yfir barni sinu eru þau bæöi undir fööurinn sett.^ Fyrir sess sinn sem móðir greiðir kon- an meó efnahagslegum vanmætti sinum. (Þótt stór hluti kvenna vinni úti hér á Islandi er ábyrgðinni á umönnun barna og heimilá ekki að sama skapi létt af herðum þeirra heldur veróur útivinnan flest- um konurrt aðeins aukaá- lag. Þar aó auki er ekki litið á konur sem fyrirvinnur heldur eru tekjur þeirra jafnan eftirlíking þessa. Hin liffræðilega framleið- sla - barnió - er skoð- að sem framleiósluvara. Foreldrahlutverkið kem- ur að nokkru leyti i stað vinnu - starfsvett- vangur þar sem barnið telst sköpunarverk kon- unnar á sama hátt og varan er sköpuð af karl— manninum (staðfesting þessa sést á þvi að á timum kreppu og atvinnu- leysis sem yfirleitt bitnar fyrst á konum, aukast barneignir - BG.). En nákvæmlega eins og verkamaðurinn á ekki framleiðsluaf- urðirnar ógnar barnið, sem sjálfstæð vera, hugmyndum móðurinnar um þaó sem sina eign. Þessi rangtúlkun kon- unnar á hlutverki sínu sem móðir kostar hana skoðaðar sem n.k. "bús- ilag". - BG.) Það sem karlmenn græða með þessu er augljóst: "Þegar við komum heim leggjum við til hliðar grimu okkar og áhöld og erum ekki lengur lögfræðing- ar, sjómenn, rikis- starfsmenn eóa prest- lærðir heldur aöeins menn. Við sýnum mann- legu hliðina á okkur sem er þrátt fyrir allt sá hluti af okkur sem er við sjálfir." Konan -stendur fyrir utan framleiósluferli þjóðfélagsins. Hlut- verk hennar innan þess er takmarkað við getu hennar til að eignast Frh. á bls. 21

x

Forvitin rauð

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Forvitin rauð
https://timarit.is/publication/56

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.